అటార్నీ జనరల్ విధులు & హక్కులు – ఆర్టికల్ 88 (Duties and Rights of AG)
Free practice MCQs with answers and explanations for అటార్నీ జనరల్ విధులు & హక్కులు – ఆర్టికల్ 88 (Duties and Rights of AG) in అటార్నీ జనరల్ (Attorney General of India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పార్లమెంటు సభల్లో అటార్నీ జనరల్ హక్కుల గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 76
B. ఆర్టికల్ 88
C. ఆర్టికల్ 105
D. ఆర్టికల్ 177
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 88
ఆర్టికల్ 88 ప్రకారం అటార్నీ జనరల్‌కు పార్లమెంటు సభల్లో, ఉమ్మడి సమావేశాల్లో, తనను సభ్యుడిగా పేర్కొన్న కమిటీల్లో మాట్లాడే, పాల్గొనే హక్కు ఉంది; కానీ ఓటు హక్కు లేదు.
అటార్నీ జనరల్ పార్లమెంటులో మాట్లాడవచ్చు, పాల్గొనవచ్చు; కానీ ఓటు హక్కు లేదు (ఆర్టికల్ 88). ఎందుకంటే ఆయన సభ్యుడు కాదు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
భారత భూభాగంలోని అన్ని కోర్టుల్లో వాదించే హక్కును అటార్నీ జనరల్‌కు ఇచ్చే నిబంధన ఏది?
A. ఆర్టికల్ 76(2)
B. ఆర్టికల్ 105(4)
C. ఆర్టికల్ 143
D. ఆర్టికల్ 76(3)
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 76(3)
ఆర్టికల్ 76(3) అటార్నీ జనరల్‌కు భారత భూభాగంలోని అన్ని కోర్టుల్లో వాదించే హక్కు (Right of Audience) ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 76(2) ఆయన విధుల గురించి. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఆర్టికల్ 105(4) ప్రకారం అటార్నీ జనరల్‌కు ఏవి వర్తిస్తాయి?
A. పార్లమెంటు సభ్యులకు ఉన్న ప్రత్యేక హక్కులు, మినహాయింపులు
B. ఓటు హక్కు
C. మంత్రి హోదా
D. కోర్టు ధిక్కార మినహాయింపు మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — పార్లమెంటు సభ్యులకు ఉన్న ప్రత్యేక హక్కులు, మినహాయింపులు
ఆర్టికల్ 105(4) ప్రకారం పార్లమెంటు సభ్యులకు ఉన్న అన్ని ప్రత్యేక హక్కులు, మినహాయింపులు (Privileges and Immunities) అటార్నీ జనరల్‌కు కూడా ఉంటాయి. కానీ ఓటు హక్కు ఉండదు.
ప్రైవేట్ వ్యక్తి సుప్రీంకోర్టులో క్రిమినల్ కోర్టు ధిక్కార కేసు వేయాలంటే ఎవరి లిఖితపూర్వక అనుమతి కావాలి?
A. అటార్నీ జనరల్ లేదా సొలిసిటర్ జనరల్
B. రాష్ట్రపతి
C. ప్రధానమంత్రి
D. లోక్‌సభ స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: A — అటార్నీ జనరల్ లేదా సొలిసిటర్ జనరల్
కోర్టు ధిక్కార చట్టం, 1971 ప్రకారం ప్రైవేట్ వ్యక్తి సుప్రీంకోర్టులో క్రిమినల్ కోర్టు ధిక్కార కేసు వేయాలంటే అటార్నీ జనరల్ లేదా సొలిసిటర్ జనరల్ లిఖితపూర్వక అనుమతి (Consent) కావాలి.
ఆర్టికల్ 143 కింద రాష్ట్రపతి సుప్రీంకోర్టుకు పంపిన సలహా ప్రశ్నల్లో ప్రభుత్వం తరపున ఎవరు హాజరవుతారు?
A. న్యాయశాఖ మంత్రి
B. అటార్నీ జనరల్
C. సొలిసిటర్ జనరల్ మాత్రమే
D. లా కమిషన్ చైర్మన్
Answer & explanation
Correct: B — అటార్నీ జనరల్
ఆర్టికల్ 143 కింద రాష్ట్రపతి సుప్రీంకోర్టుకు పంపిన సలహా ప్రశ్నల్లో (Presidential Reference) ప్రభుత్వం తరపున అటార్నీ జనరల్ హాజరవుతారు. ఇది రాష్ట్రపతి అప్పగించిన విధుల్లో ఒకటి.
అటార్నీ జనరల్ విధులకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. రాష్ట్రపతి పంపిన న్యాయ విషయాలపై సలహా ఇవ్వడం.
2. సుప్రీంకోర్టులో కేంద్ర ప్రభుత్వ కేసుల్లో హాజరు కావడం.
3. పార్లమెంటులో ఓటు వేయడం.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
రాష్ట్రపతి పంపిన న్యాయ విషయాలపై సలహా, సుప్రీంకోర్టులో కేంద్ర ప్రభుత్వ కేసుల్లో హాజరు అటార్నీ జనరల్ విధులు. పార్లమెంటులో ఓటు హక్కు లేదు కాబట్టి 3 తప్పు.
పార్లమెంటు సభ్యుడు కాకుండా పార్లమెంటులో మాట్లాడగల వ్యక్తులు ఎవరు?
A. సొలిసిటర్ జనరల్
B. అటార్నీ జనరల్, సభ్యత్వం లేని మంత్రులు (6 నెలల పరిమితితో)
C. లా కమిషన్ చైర్మన్
D. హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
Answer & explanation
Correct: B — అటార్నీ జనరల్, సభ్యత్వం లేని మంత్రులు (6 నెలల పరిమితితో)
సభ్యులు కాకుండా పార్లమెంటులో మాట్లాడగలిగేవారు అటార్నీ జనరల్, మరియు సభ్యత్వం లేని మంత్రులు (6 నెలల పరిమితితో). సొలిసిటర్ జనరల్‌కు ఇలాంటి రాజ్యాంగ హక్కు లేదు.
ఆర్టికల్ 88 కింద అటార్నీ జనరల్ పాల్గొనగలిగే వేదికలకు సంబంధించి కింది వాటిలో ఏది సరైనది కాదు?
A. లోక్‌సభ, రాజ్యసభ
B. ఉమ్మడి సమావేశాలు
C. రాష్ట్ర శాసనసభ సమావేశాలు
D. తనను సభ్యుడిగా పేర్కొన్న పార్లమెంటరీ కమిటీలు
Answer & explanation
Correct: C — రాష్ట్ర శాసనసభ సమావేశాలు
ఆర్టికల్ 88 పార్లమెంటు రెండు సభలు, ఉమ్మడి సమావేశాలు, తనను సభ్యుడిగా పేర్కొన్న పార్లమెంటరీ కమిటీల్లో AGకి పాల్గొనే హక్కు ఇస్తుంది. రాష్ట్ర శాసనసభ సమావేశాల్లో హక్కు అడ్వకేట్ జనరల్‌కు (ఆర్టికల్ 177) ఉంటుంది.
అటార్నీ జనరల్ రాష్ట్రపతి అప్పగించిన విధులకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఆర్టికల్ 143 సలహా ప్రశ్నల్లో హాజరు కావడం.
2. అవసరమైతే హైకోర్టుల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వ కేసుల్లో హాజరు కావడం.
3. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరపున సుప్రీంకోర్టులో ఎల్లప్పుడూ హాజరు కావడం.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
రాష్ట్రపతి అప్పగించిన విధుల్లో ఆర్టికల్ 143 సలహా ప్రశ్నల్లో హాజరు, అవసరమైతే హైకోర్టుల్లో కేంద్ర ప్రభుత్వ కేసుల్లో హాజరు ఉన్నాయి. అటార్నీ జనరల్ కేంద్ర ప్రభుత్వం తరపున వాదిస్తారు, రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరపున కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.