శాసనసభ స్పీకర్ & శాసనమండలి చైర్మన్ (Speaker and Chairman)
Free practice MCQs with answers and explanations for శాసనసభ స్పీకర్ & శాసనమండలి చైర్మన్ (Speaker and Chairman) in రాష్ట్ర శాసనసభ & శాసనమండలి (State Legislature). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
శాసనసభ స్పీకర్ను ఎవరు ఎన్నుకుంటారు?
A. గవర్నర్
B. శాసనసభ సభ్యులు తమలో నుండి
C. ముఖ్యమంత్రి
D. ప్రజలు నేరుగా
Answer & explanation
Correct: B — శాసనసభ సభ్యులు తమలో నుండి
ఆర్టికల్ 178 ప్రకారం శాసనసభ సభ్యులు తమలో నుండి స్పీకర్, డిప్యూటీ స్పీకర్ను ఎన్నుకుంటారు. గవర్నర్ లేదా ముఖ్యమంత్రికి నియమించే అధికారం లేదు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఆర్టికల్ 179 ప్రకారం స్పీకర్ తన రాజీనామాను డిప్యూటీ స్పీకర్కు సమర్పిస్తారు; డిప్యూటీ స్పీకర్ రాజీనామా స్పీకర్కు సమర్పిస్తారు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
కొత్త శాసనసభ మొదటి సమావేశంలో సభ్యులతో ప్రమాణం చేయించడానికి గవర్నర్ నియమించే తాత్కాలిక స్పీకర్ను ఏమంటారు?
A. డిప్యూటీ స్పీకర్
B. ఆక్టింగ్ స్పీకర్
C. చైర్మన్
D. ప్రొటెం స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: D — ప్రొటెం స్పీకర్
కొత్త శాసనసభ మొదటి సమావేశంలో సభ్యులతో ప్రమాణం చేయించడానికి, స్పీకర్ ఎన్నికను నిర్వహించడానికి గవర్నర్ నియమించే తాత్కాలిక స్పీకర్ను ప్రొటెం స్పీకర్ అంటారు; సాధారణంగా సీనియర్ సభ్యుడు.
ఆర్టికల్ 179 ప్రకారం స్పీకర్ను తొలగించడానికి శాసనసభ అప్పటి మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీతో తీర్మానం ఆమోదించాలి; అందుకు 14 రోజుల ముందస్తు నోటీసు అవసరం. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
బిల్లు ద్రవ్య బిల్లు (Money Bill) అవునో కాదో ఎవరు నిర్ణయిస్తారు?
A. గవర్నర్
B. హైకోర్టు
C. శాసనమండలి చైర్మన్
D. స్పీకర్ – ఆయన నిర్ణయమే అంతిమం
Answer & explanation
Correct: D — స్పీకర్ – ఆయన నిర్ణయమే అంతిమం
ఆర్టికల్ 199(3) ప్రకారం ఒక బిల్లు ద్రవ్య బిల్లు అవునో కాదో స్పీకర్ నిర్ణయమే అంతిమం. 10వ షెడ్యూల్ కింద ఫిరాయింపు అనర్హత నిర్ణయం కూడా స్పీకర్దే. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
తన తొలగింపు తీర్మానం చర్చలో ఉన్నప్పుడు స్పీకర్ ఏమి చేయవచ్చు?
A. చర్చలో మాట్లాడవచ్చు, మొదటి దశలో ఓటు వేయవచ్చు కానీ అధ్యక్షత వహించరాదు
B. అధ్యక్షత వహించవచ్చు
C. ఓటు వేయలేరు
D. సభలోకి రాలేరు
Answer & explanation
Correct: A — చర్చలో మాట్లాడవచ్చు, మొదటి దశలో ఓటు వేయవచ్చు కానీ అధ్యక్షత వహించరాదు
ఆర్టికల్ 181 ప్రకారం తన తొలగింపు తీర్మానం చర్చలో ఉన్నప్పుడు స్పీకర్ అధ్యక్షత వహించరాదు; కానీ చర్చలో మాట్లాడవచ్చు, మొదటి దశలో ఓటు వేయవచ్చు. ఆర్టికల్ 189 ప్రకారం సమాన ఓట్లు వచ్చినప్పుడు మాత్రమే నిర్ణాయక ఓటు ఉంటుంది.
స్పీకర్ పదవికి సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. శాసనసభ రద్దయినా కొత్త సభ మొదటి సమావేశం వరకు స్పీకర్ పదవిలో కొనసాగుతారు.
2. సమాన ఓట్లు వచ్చినప్పుడే నిర్ణాయక ఓటు వేస్తారు.
3. ఫిరాయింపు అనర్హత నిర్ణయం న్యాయ సమీక్షకు లోబడదు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
శాసనసభ రద్దయినా కొత్త సభ మొదటి సమావేశం వరకు స్పీకర్ కొనసాగుతారు, సమాన ఓట్లు వచ్చినప్పుడే నిర్ణాయక ఓటు వేస్తారు. కానీ కిహోటో హోలోహన్ కేసు (1992) ప్రకారం ఫిరాయింపు నిర్ణయం న్యాయ సమీక్షకు లోబడుతుంది, కాబట్టి 3 తప్పు.
తెలుగు రాష్ట్రాల మొదటి స్పీకర్లను జతపరచండి.
A. ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ (1956)
B. తెలంగాణ శాసనసభ (2014)
C. విభజిత AP శాసనసభ (2014)
1. కోడెల శివప్రసాదరావు
2. అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు
3. ఎస్. మధుసూదనా చారి
A. A-3, B-2, C-1
B. A-2, B-1, C-3
C. A-2, B-3, C-1
D. A-1, B-3, C-2
Answer & explanation
Correct: C — A-2, B-3, C-1
ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ (1956) మొదటి స్పీకర్ అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావు, తెలంగాణ (2014) ఎస్. మధుసూదనా చారి, విభజిత AP (2014) కోడెల శివప్రసాదరావు. కాబట్టి A-2, B-3, C-1.
స్పీకర్ మరియు శాసనమండలి చైర్మన్కు సంబంధించి కింది వాటిలో ఏది సరైనది?
A. రెండు సభల చైర్మన్లు ఎక్స్-అఫీషియో
B. స్పీకర్ను గవర్నర్ నియమిస్తారు
C. చైర్మన్ రాజీనామా గవర్నర్కు
D. శాసనమండలి చైర్మన్ మండలి సభ్యుడే; రాజ్యసభ చైర్మన్ ఉపరాష్ట్రపతి
Answer & explanation
Correct: D — శాసనమండలి చైర్మన్ మండలి సభ్యుడే; రాజ్యసభ చైర్మన్ ఉపరాష్ట్రపతి
శాసనమండలి చైర్మన్ను మండలి సభ్యులు తమలో నుండి ఎన్నుకుంటారు; రాజ్యసభ చైర్మన్ ఉపరాష్ట్రపతి ఎక్స్-అఫీషియో. స్పీకర్ను సభ్యులు ఎన్నుకుంటారు; చైర్మన్ రాజీనామా డిప్యూటీ చైర్మన్కు.