మంత్రుల సమష్టి & వ్యక్తిగత బాధ్యత (Collective Responsibility)
Free practice MCQs with answers and explanations for మంత్రుల సమష్టి & వ్యక్తిగత బాధ్యత (Collective Responsibility) in ముఖ్యమంత్రి & రాష్ట్ర మంత్రిమండలి (Chief Minister). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రాష్ట్ర మంత్రిమండలి సమష్టిగా దేనికి బాధ్యత వహిస్తుంది?
A. శాసనమండలి
B. హైకోర్టు
C. గవర్నర్ వ్యక్తిగతంగా
D. శాసనసభ (Legislative Assembly)
Answer & explanation
Correct: D — శాసనసభ (Legislative Assembly)
ఆర్టికల్ 164(2) ప్రకారం మంత్రిమండలి రాష్ట్ర శాసనసభకు సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది. శాసనమండలికి ఈ బాధ్యత లేదు. అందుకే అవిశ్వాస తీర్మానం శాసనసభలో మాత్రమే ప్రవేశపెడతారు.
అవిశ్వాస తీర్మానాన్ని రాష్ట్రంలో ఎక్కడ ప్రవేశపెట్టవచ్చు?
A. శాసనమండలిలో మాత్రమే
B. శాసనసభలో మాత్రమే
C. రెండు సభల్లో
D. హైకోర్టులో
Answer & explanation
Correct: B — శాసనసభలో మాత్రమే
అవిశ్వాస తీర్మానం శాసనసభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టవచ్చు; శాసనమండలిలో వీలుకాదు. ఎందుకంటే మంత్రిమండలి శాసనసభకే సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
సమష్టి బాధ్యత (Collective Responsibility) సూత్రాన్ని భారత్ ఏ దేశం నుండి తీసుకుంది?
A. అమెరికా
B. కెనడా
C. బ్రిటన్
D. ఐర్లాండ్
Answer & explanation
Correct: C — బ్రిటన్
సమష్టి బాధ్యత పార్లమెంటరీ ప్రభుత్వానికి గుండెకాయ; ఈ సూత్రాన్ని భారత్ బ్రిటన్ నుండి తీసుకుంది. ‘అందరూ కలిసి ఈదుతారు, కలిసి మునుగుతారు’ అనేది దీని సారాంశం.
D. మాట్లాడవచ్చు, చర్చల్లో పాల్గొనవచ్చు కానీ ఓటు వేయలేరు
Answer & explanation
Correct: D — మాట్లాడవచ్చు, చర్చల్లో పాల్గొనవచ్చు కానీ ఓటు వేయలేరు
ఆర్టికల్ 177 ప్రకారం శాసనమండలి సభ్యుడైన మంత్రి శాసనసభలో మాట్లాడవచ్చు, చర్చల్లో పాల్గొనవచ్చు; కానీ ఓటు వేసే హక్కు లేదు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
వ్యక్తిగత బాధ్యత (Individual Responsibility) ప్రకారం మంత్రులు ఎంతకాలం పదవిలో ఉంటారు?
A. గవర్నర్ ఇష్టం ఉన్నంత వరకు
B. 5 సంవత్సరాలు
C. శాసనమండలి ఇష్టం ఉన్నంత వరకు
D. సుప్రీంకోర్టు ఇష్టం ఉన్నంత వరకు
Answer & explanation
Correct: A — గవర్నర్ ఇష్టం ఉన్నంత వరకు
ఆర్టికల్ 164(1) ప్రకారం మంత్రులు గవర్నర్ ఇష్టం ఉన్నంత వరకు పదవిలో ఉంటారు. ఆచరణలో ముఖ్యమంత్రి సలహాపై గవర్నర్ ఏ మంత్రినైనా తొలగించవచ్చు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
బ్రిటన్తో పోలిస్తే భారత మంత్రుల విషయంలో ఏ సూత్రం ఉండదు?
A. న్యాయ బాధ్యత (Legal Responsibility) – గవర్నర్ ఉత్తర్వుపై మంత్రి కౌంటర్ సంతకం తప్పనిసరి కాదు
B. సమష్టి బాధ్యత
C. వ్యక్తిగత బాధ్యత
D. శాసనసభకు జవాబుదారీతనం
Answer & explanation
Correct: A — న్యాయ బాధ్యత (Legal Responsibility) – గవర్నర్ ఉత్తర్వుపై మంత్రి కౌంటర్ సంతకం తప్పనిసరి కాదు
బ్రిటన్లోలా భారత్లో మంత్రులకు న్యాయ బాధ్యత లేదు; గవర్నర్ ఉత్తర్వులపై మంత్రి కౌంటర్ సంతకం తప్పనిసరి కాదు. సమష్టి, వ్యక్తిగత బాధ్యతలు మాత్రం భారత్లో ఉన్నాయి.
సమష్టి బాధ్యతకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. అవిశ్వాస తీర్మానం ఆమోదిస్తే మంత్రిమండలి మొత్తం రాజీనామా చేయాలి.
2. శాసనమండలి సభ్యులైన మంత్రులు ఈ నియమం నుండి మినహాయింపు పొందుతారు.
3. మంత్రులు క్యాబినెట్ నిర్ణయాలకు కట్టుబడి ఉండాలి.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 3 మాత్రమే
అవిశ్వాస తీర్మానం ఆమోదిస్తే శాసనమండలి సభ్యులైన మంత్రులతో సహా మంత్రిమండలి మొత్తం రాజీనామా చేయాలి; కాబట్టి ప్రకటన 2 తప్పు. క్యాబినెట్ నిర్ణయాలకు కట్టుబడి ఉండడం సమష్టి బాధ్యత.
కింది వాటిలో రాష్ట్ర మంత్రుల బాధ్యతకు సంబంధించి సరైన జత ఏది?
A. వ్యక్తిగత బాధ్యత – ఆర్టికల్ 164(2)
B. సమష్టి బాధ్యత – ఆర్టికల్ 164(4)
C. న్యాయ బాధ్యత – ఆర్టికల్ 163(3)
D. సమష్టి బాధ్యత – ఆర్టికల్ 164(2)
Answer & explanation
Correct: D — సమష్టి బాధ్యత – ఆర్టికల్ 164(2)
సమష్టి బాధ్యత ఆర్టికల్ 164(2)లో, వ్యక్తిగత బాధ్యత (గవర్నర్ ఇష్టం ఉన్నంతవరకు పదవి) ఆర్టికల్ 164(1)లో ఉన్నాయి. 164(4) ఆరు నెలల నిబంధన గురించి. కాబట్టి మొదటి జత మాత్రమే సరైనది.
ప్రభుత్వ జవాబుదారీతనాన్ని పెంచే సాధనాలకు సంబంధించి కింది వాటిలో ఏది సరైనది కాదు?
A. వాయిదా తీర్మానం ఒక సాధనం
B. అవిశ్వాస తీర్మానం గురించి రాజ్యాంగంలో నేరుగా పేర్కొన్నారు
C. కోత తీర్మానం ఒక సాధనం
D. సావధాన తీర్మానం ఒక సాధనం
Answer & explanation
Correct: B — అవిశ్వాస తీర్మానం గురించి రాజ్యాంగంలో నేరుగా పేర్కొన్నారు
అవిశ్వాస తీర్మానం గురించి రాజ్యాంగంలో నేరుగా లేదు; ఇది శాసనసభ నియమాల్లో ఉంటుంది. వాయిదా, కోత, సావధాన తీర్మానాలు ప్రభుత్వ జవాబుదారీతనాన్ని పెంచే సాధనాలు.