ప్రాథమిక హక్కులపై ముఖ్య కేసులు (Landmark Cases on Fundamental Rights)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రాథమిక హక్కులపై ముఖ్య కేసులు (Landmark Cases on Fundamental Rights) in ప్రాథమిక హక్కులు (Fundamental Rights). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
గోప్యత హక్కును (Right to Privacy) ప్రాథమిక హక్కుగా ప్రకటించిన కేసు ఏది?
A. మేనకా గాంధీ కేసు (1978)
B. కె.ఎస్. పుట్టస్వామి కేసు (2017)
C. విశాఖ కేసు (1997)
D. శ్రేయా సింఘాల్ కేసు (2015)
Answer & explanation
Correct: B — కె.ఎస్. పుట్టస్వామి కేసు (2017)
కె.ఎస్. పుట్టస్వామి కేసు (2017) లో 9 మంది జడ్జిల ధర్మాసనం గోప్యత హక్కును ప్రాథమిక హక్కుగా ప్రకటించింది. సరైన ఎంపిక: «కె.ఎస్. పుట్టస్వామి కేసు (2017)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
పని ప్రదేశాల్లో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల నివారణకు మార్గదర్శకాలు ఇచ్చిన కేసు ఏది?
A. ఓల్గా టెల్లిస్ కేసు
B. ఇంద్రా సాహ్ని కేసు
C. నవతేజ్ సింగ్ జోహార్ కేసు
D. విశాఖ కేసు (1997)
Answer & explanation
Correct: D — విశాఖ కేసు (1997)
విశాఖ కేసు (1997) లో పని ప్రదేశాల్లో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల నివారణకు సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలు ఇచ్చింది. సరైన ఎంపిక: «విశాఖ కేసు (1997)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
నవతేజ్ సింగ్ జోహార్ కేసు (2018) లో కోర్టు ఏమి చెప్పింది?
A. IT చట్టం 66A రద్దు
B. IPC సెక్షన్ 377 పాక్షికంగా రద్దు; వయోజనుల సమ్మతి సంబంధాలు నేరం కాదు
C. గోప్యత హక్కు ప్రకటన
D. జీవనోపాధి హక్కు
Answer & explanation
Correct: B — IPC సెక్షన్ 377 పాక్షికంగా రద్దు; వయోజనుల సమ్మతి సంబంధాలు నేరం కాదు
నవతేజ్ సింగ్ జోహార్ కేసు (2018) లో IPC సెక్షన్ 377 పాక్షికంగా రద్దు చేసి, వయోజనుల మధ్య సమ్మతితో స్వలింగ సంబంధాలు నేరం కాదని చెప్పింది. సరైన ఎంపిక: «IPC సెక్షన్ 377 పాక్షికంగా రద్దు; వయోజనుల సమ్మతి సంబంధాలు నేరం కాదు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ఉన్నికృష్ణన్ కేసు (1993) లో 14 ఏళ్ల వరకు విద్య ప్రాథమిక హక్కు అని చెప్పింది; తర్వాత 86వ సవరణకు (ఆర్టికల్ 21A) దారి తీసింది. సరైన ఎంపిక: «86వ సవరణ (2002)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
కింది కేసులను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (a) మేనకా గాంధీ (b) ఎ.కె. గోపాలన్ (c) పుట్టస్వామి (d) విశాఖ
A. (a), (b), (d), (c)
B. (b), (a), (c), (d)
C. (b), (a), (d), (c)
D. (b), (d), (a), (c)
Answer & explanation
Correct: C — (b), (a), (d), (c)
ఎ.కె. గోపాలన్ (1950), మేనకా గాంధీ (1978), విశాఖ (1997), పుట్టస్వామి (2017). క్రమం (b), (a), (d), (c). సరైన ఎంపిక: «(b), (a), (d), (c)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
A. శంకరీ ప్రసాద్ (1951) – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించవచ్చు
B. గోలక్నాథ్ (1967) – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించవచ్చు
C. కేశవానంద భారతి (1973) – మౌలిక స్వరూపం మార్చరాదు
D. మినర్వా మిల్స్ (1980) – హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల సమతుల్యం మౌలిక స్వరూపం
Answer & explanation
Correct: B — గోలక్నాథ్ (1967) – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించవచ్చు
గోలక్నాథ్ కేసు (1967) పార్లమెంటు ప్రాథమిక హక్కులను సవరించరాదని తీర్పు ఇచ్చింది; కాబట్టి "సవరించవచ్చు" తప్పు. సరైన ఎంపిక: «గోలక్నాథ్ (1967) – ప్రాథమిక హక్కులను సవరించవచ్చు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
చంపకం దొరైరాజన్ (1951), ఓల్గా టెల్లిస్ (1985), విశాఖ (1997) లకు సంబంధించిన ప్రకటనలు.
(1) చంపకం కేసు తర్వాత 1వ సవరణ వచ్చింది.
(2) ఓల్గా టెల్లిస్ కేసు జీవనోపాధి హక్కు.
(3) విశాఖ కేసు గోప్యత హక్కు.
సరైనవి ఏవి?
A. (1), (3) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (2), (3)
D. (1), (2) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (1), (2) మాత్రమే
చంపకం కేసు ఫలితంగా 1వ సవరణ వచ్చింది; ఓల్గా టెల్లిస్ కేసు జీవనోపాధి హక్కు. విశాఖ కేసు పని ప్రదేశాల్లో వేధింపుల మార్గదర్శకాలకు సంబంధించింది, గోప్యతకు కాదు (అది పుట్టస్వామి), కాబట్టి (3) తప్పు.