ఆదేశిక సూత్రాలు (Directive Principles – DPSP) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆదేశిక సూత్రాలు (Directive Principles – DPSP) (హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలు & విధులు (Rights, DPSP & Duties)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
నాలుగో భాగం బయటి ఆదేశాలకు సంబంధించి సరైన జత ఏది?
A. ఆర్టికల్ 335 – హిందీ; 351 – SC, ST
B. ఆర్టికల్ 335 – SC, ST ఉద్యోగ క్లెయిమ్లు (Part XVI); 351 – హిందీ అభివృద్ధి (Part XVII)
C. ఆర్టికల్ 350A – హిందీ; 351 – మాతృభాషా బోధన
D. ఆర్టికల్ 335 – మాతృభాషా బోధన; 350A – SC, ST
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 335 – SC, ST ఉద్యోగ క్లెయిమ్లు (Part XVI); 351 – హిందీ అభివృద్ధి (Part XVII)
ఆర్టికల్ 335 (Part XVI) SC, ST ల ఉద్యోగ క్లెయిమ్లు; 350A మాతృభాషా బోధన, 351 హిందీ అభివృద్ధి (Part XVII). సరైన ఎంపిక: «ఆర్టికల్ 335 – SC, ST ఉద్యోగ క్లెయిమ్లు (Part XVI); 351 – హిందీ అభివృద్ధి (Part XVII)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ప్రాథమిక హక్కులు – ఆదేశిక సూత్రాల తేడాల్లో తప్పు జత ఏది?
A. ప్రాథమిక హక్కులు – వ్యక్తి సంక్షేమం; ఆదేశిక సూత్రాలు – సమాజ సంక్షేమం
B. ప్రాథమిక హక్కులు – చట్టపరమైన ఆంక్షలు; ఆదేశిక సూత్రాలు – నైతిక, రాజకీయ ఆంక్షలు
C. ప్రాథమిక హక్కులు ఆటోమేటిక్గా అమలు; ఆదేశిక సూత్రాలకు చట్టాలు అవసరం
D. ప్రాథమిక హక్కులు – ఐర్లాండ్ నుండి; ఆదేశిక సూత్రాలు – అమెరికా నుండి
Answer & explanation
Correct: D — ప్రాథమిక హక్కులు – ఐర్లాండ్ నుండి; ఆదేశిక సూత్రాలు – అమెరికా నుండి
ప్రాథమిక హక్కులు అమెరికా నుండి, ఆదేశిక సూత్రాలు ఐర్లాండ్ నుండి తీసుకున్నవి; ఆ జత తారుమారైంది కాబట్టి తప్పు. మిగతా జతలు సరైనవి. సరైన ఎంపిక: «ప్రాథమిక హక్కులు – ఐర్లాండ్ నుండి; ఆదేశిక సూత్రాలు – అమెరికా నుండి». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
(1) రెండూ ఒకదానికొకటి పరిపూరకాలు.
(2) మినర్వా మిల్స్ కేసు వీటి మధ్య సమతుల్యం అవసరమని చెప్పింది.
(3) ఆదేశిక సూత్రాలు ఆటోమేటిక్గా అమలవుతాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. (1), (2) మాత్రమే
B. (1), (3) మాత్రమే
C. (2), (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3)
Answer & explanation
Correct: A — (1), (2) మాత్రమే
రెండూ పరిపూరకాలు (రాజ్యాంగ రథానికి రెండు చక్రాలు), మినర్వా మిల్స్ వాటి మధ్య సమతుల్యాన్ని చెప్పింది. ఆదేశిక సూత్రాల అమలుకు ప్రభుత్వం చట్టాలు చేయాలి; అవి ఆటోమేటిక్గా అమలుకావు, కాబట్టి (3) తప్పు.
చంపకం (1951), గోలక్నాథ్ (1967), 24వ–25వ సవరణలు (1971), కేశవానంద భారతి (1973). క్రమం (b), (a), (c), (d). సరైన ఎంపిక: «(b), (a), (c), (d)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
చంపకం దొరైరాజన్ కేసులో ఆదేశిక సూత్రాల స్థానం గురించి కోర్టు ఏమంది?
A. ఆదేశిక సూత్రాలు ప్రాథమిక హక్కులకంటే ఉన్నతమైనవి
B. ఆదేశిక సూత్రాలు ప్రాథమిక హక్కులకు లోబడి (Subsidiary) పనిచేయాలి
C. రెండూ సమానం
D. ఆదేశిక సూత్రాలు చెల్లవు
Answer & explanation
Correct: B — ఆదేశిక సూత్రాలు ప్రాథమిక హక్కులకు లోబడి (Subsidiary) పనిచేయాలి
చంపకం కేసులో ఘర్షణ వస్తే ప్రాథమిక హక్కులే నిలుస్తాయని, ఆదేశిక సూత్రాలు వాటికి లోబడి (Subsidiary) పనిచేయాలని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. సరైన ఎంపిక: «ఆదేశిక సూత్రాలు ప్రాథమిక హక్కులకు లోబడి (Subsidiary) పనిచేయాలి». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
చంపకం (1951) → గోలక్నాథ్ (1967) → కేశవానంద (1973) → మినర్వా మిల్స్ (1980). సరైన ఎంపిక: «1951, 1967, 1973, 1980». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ఇప్పటి స్థితి (Present Position) గురించి సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. ఆదేశిక సూత్రాలకు సంపూర్ణ ప్రాధాన్యం ఉంది
B. సాధారణంగా ప్రాథమిక హక్కులకే ప్రాధాన్యం
C. 39(b), 39(c) అమలు చట్టాలు ఆర్టికల్స్ 14, 19 ఆధారంగా రద్దు కావు
D. ప్రాథమిక హక్కులను సవరించవచ్చు, కానీ మౌలిక స్వరూపాన్ని కాదు
Answer & explanation
Correct: A — ఆదేశిక సూత్రాలకు సంపూర్ణ ప్రాధాన్యం ఉంది
ఇప్పటి స్థితిలో సాధారణంగా ప్రాథమిక హక్కులకే ప్రాధాన్యం; ఆదేశిక సూత్రాలకు సంపూర్ణ ప్రాధాన్యం అనేది తప్పు. మిగతా మూడు సరైనవి. సరైన ఎంపిక: «ఆదేశిక సూత్రాలకు సంపూర్ణ ప్రాధాన్యం ఉంది». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
అమలు చట్టాలను ఆర్టికల్స్తో జతపరచండి. సరైన జత ఏది?
A. కనీస వేతనాల చట్టం 1948 – 48A; వన్యప్రాణి చట్టం 1972 – 39(d)
B. MGNREGA – 39A; లీగల్ సర్వీసెస్ చట్టం – 41
C. సమాన వేతన చట్టం, 1976 – 39(d); బాల కార్మిక చట్టం, 1986 – 39(e),(f)
D. పురావస్తు చట్టం 1958 – 50; CrPC – 49
Answer & explanation
Correct: C — సమాన వేతన చట్టం, 1976 – 39(d); బాల కార్మిక చట్టం, 1986 – 39(e),(f)
సమాన వేతన చట్టం, 1976 – 39(d); బాల కార్మిక (నిషేధం, నియంత్రణ) చట్టం, 1986 – 39(e), (f). మిగతా జతలు తప్పు. సరైన ఎంపిక: «సమాన వేతన చట్టం, 1976 – 39(d); బాల కార్మిక చట్టం, 1986 – 39(e),(f)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
SC, ST (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం 1989 ఏ ఆర్టికల్ లక్ష్యానికి సంబంధించినది?
A. ఆర్టికల్ 39A
B. ఆర్టికల్ 46
C. ఆర్టికల్ 41
D. ఆర్టికల్ 44
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 46
బలహీన వర్గాల ప్రయోజనాల రక్షణ (ఆర్టికల్ 46) అమలుకు SC, ST (అత్యాచారాల నిరోధక) చట్టం 1989, రిజర్వేషన్లు, జాతీయ SC, ST కమిషన్లు ఉన్నాయి. సరైన ఎంపిక: «ఆర్టికల్ 46». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
పంచాయతీ రాజ్ (73వ సవరణ) ఆర్టికల్ 40 అమలు; 48A పర్యావరణానికి సంబంధించినది. కాబట్టి "పంచాయతీ రాజ్ – 48A" తప్పు జత. సరైన ఎంపిక: «పంచాయతీ రాజ్ – ఆర్టికల్ 48A». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.