ప్రాథమిక హక్కులు vs ఆదేశిక సూత్రాలు – తేడాలు (Fundamental Rights vs DPSP)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రాథమిక హక్కులు vs ఆదేశిక సూత్రాలు – తేడాలు (Fundamental Rights vs DPSP) in ఆదేశిక సూత్రాలు (Directive Principles – DPSP). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కింది వాటిలో ప్రాథమిక హక్కుల లక్షణం ఏది?
A. న్యాయబద్ధం కాదు
B. సానుకూల స్వభావం
C. ఐర్లాండ్ నుండి తీసుకున్నవి
D. న్యాయబద్ధం (Justiciable)
Answer & explanation
Correct: D — న్యాయబద్ధం (Justiciable)
ప్రాథమిక హక్కులు న్యాయబద్ధం (Justiciable) – ఉల్లంఘనపై కోర్టుకు వెళ్లవచ్చు. ఆదేశిక సూత్రాలు న్యాయబద్ధం కావు, సానుకూల స్వభావం, ఐర్లాండ్ నుండి. సరైన ఎంపిక: «న్యాయబద్ధం (Justiciable)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ప్రాథమిక హక్కులు ఏ రకమైన ప్రజాస్వామ్యానికి సంబంధించినవి?
A. రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యం
B. సామాజిక, ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్యం
C. ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్యం మాత్రమే
D. సాంస్కృతిక ప్రజాస్వామ్యం
Answer & explanation
Correct: A — రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యం
ప్రాథమిక హక్కులు రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యానికి, ఆదేశిక సూత్రాలు సామాజిక-ఆర్థిక ప్రజాస్వామ్యానికి సంబంధించినవి. సరైన ఎంపిక: «రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యం». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ఆదేశిక సూత్రాలకు విరుద్ధమనే కారణంతో కోర్టు చట్టాన్ని రద్దు చేయగలదా?
A. చేయగలదు
B. చేయలేదు
C. పార్లమెంటు అనుమతితో చేయగలదు
D. రాష్ట్రపతి అనుమతితో చేయగలదు
Answer & explanation
Correct: B — చేయలేదు
ప్రాథమిక హక్కులకు విరుద్ధమైన చట్టాన్ని కోర్టు రద్దు చేయగలదు; కానీ ఆదేశిక సూత్రాలకు విరుద్ధం అనే కారణంతో రద్దు చేయలేదు. సరైన ఎంపిక: «చేయలేదు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ప్రాథమిక హక్కులు – ఆదేశిక సూత్రాల స్వభావం జతల్లో సరైనది ఏది?
A. ప్రాథమిక హక్కులు – సానుకూలం; ఆదేశిక సూత్రాలు – ప్రతికూలం
B. రెండూ ప్రతికూలం
C. రెండూ సానుకూలం
D. ప్రాథమిక హక్కులు – ప్రతికూలం; ఆదేశిక సూత్రాలు – సానుకూలం
Answer & explanation
Correct: D — ప్రాథమిక హక్కులు – ప్రతికూలం; ఆదేశిక సూత్రాలు – సానుకూలం
ప్రాథమిక హక్కులు ప్రతికూల స్వభావం (ప్రభుత్వాన్ని కొన్ని పనులు చేయకుండా నిషేధిస్తాయి); ఆదేశిక సూత్రాలు సానుకూల స్వభావం (కొన్ని పనులు చేయాలని సూచిస్తాయి).
ప్రాథమిక హక్కులు – ఆదేశిక సూత్రాల తేడాల్లో తప్పు జత ఏది?
A. ప్రాథమిక హక్కులు – వ్యక్తి సంక్షేమం; ఆదేశిక సూత్రాలు – సమాజ సంక్షేమం
B. ప్రాథమిక హక్కులు – చట్టపరమైన ఆంక్షలు; ఆదేశిక సూత్రాలు – నైతిక, రాజకీయ ఆంక్షలు
C. ప్రాథమిక హక్కులు ఆటోమేటిక్‌గా అమలు; ఆదేశిక సూత్రాలకు చట్టాలు అవసరం
D. ప్రాథమిక హక్కులు – ఐర్లాండ్ నుండి; ఆదేశిక సూత్రాలు – అమెరికా నుండి
Answer & explanation
Correct: D — ప్రాథమిక హక్కులు – ఐర్లాండ్ నుండి; ఆదేశిక సూత్రాలు – అమెరికా నుండి
ప్రాథమిక హక్కులు అమెరికా నుండి, ఆదేశిక సూత్రాలు ఐర్లాండ్ నుండి తీసుకున్నవి; ఆ జత తారుమారైంది కాబట్టి తప్పు. మిగతా జతలు సరైనవి. సరైన ఎంపిక: «ప్రాథమిక హక్కులు – ఐర్లాండ్ నుండి; ఆదేశిక సూత్రాలు – అమెరికా నుండి». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
(1) రెండూ ఒకదానికొకటి పరిపూరకాలు.
(2) మినర్వా మిల్స్ కేసు వీటి మధ్య సమతుల్యం అవసరమని చెప్పింది.
(3) ఆదేశిక సూత్రాలు ఆటోమేటిక్‌గా అమలవుతాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. (1), (2) మాత్రమే
B. (1), (3) మాత్రమే
C. (2), (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3)
Answer & explanation
Correct: A — (1), (2) మాత్రమే
రెండూ పరిపూరకాలు (రాజ్యాంగ రథానికి రెండు చక్రాలు), మినర్వా మిల్స్ వాటి మధ్య సమతుల్యాన్ని చెప్పింది. ఆదేశిక సూత్రాల అమలుకు ప్రభుత్వం చట్టాలు చేయాలి; అవి ఆటోమేటిక్‌గా అమలుకావు, కాబట్టి (3) తప్పు.