జీరో అవర్ – భారతీయ పార్లమెంటరీ ఆవిష్కరణ (Zero Hour)
Free practice MCQs with answers and explanations for జీరో అవర్ – భారతీయ పార్లమెంటరీ ఆవిష్కరణ (Zero Hour) in ప్రశ్నోత్తరాల సమయం & తీర్మానాలు (Parliamentary Devices). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జీరో అవర్ ఏ సంవత్సరం నుండి వాడుకలో ఉంది?
A. 1962
B. 1954
C. 1953
D. 1950
Answer & explanation
Correct: A — 1962
జీరో అవర్ 1962 నుండి వాడుకలో ఉంది. ఇది భారత పార్లమెంటు సొంత ఆవిష్కరణ (Indian Innovation). దృష్టి ఆకర్షణ తీర్మానం 1954 నుండి, స్వల్ప వ్యవధి చర్చ 1953 నుండి.
Correct: C — మధ్యాహ్నం 12 గంటలకు, ప్రశ్నోత్తరాల సమయం తర్వాత
జీరో అవర్ ప్రశ్నోత్తరాల సమయం ముగిసిన వెంటనే, మధ్యాహ్నం 12 గంటలకు మొదలవుతుంది. అందుకే దీనికి ‘జీరో అవర్’ అనే పేరు వచ్చింది. సరైన ఎంపిక: «మధ్యాహ్నం 12 గంటలకు, ప్రశ్నోత్తరాల సమయం తర్వాత». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
B. సభా నియమాల్లో ప్రస్తావించలేదు; అనధికారిక ఏర్పాటు
C. రాజ్యాంగంలో ప్రకరణగా ఉంది
D. రాజ్యసభలో మాత్రమే ఉంది
Answer & explanation
Correct: B — సభా నియమాల్లో ప్రస్తావించలేదు; అనధికారిక ఏర్పాటు
జీరో అవర్ సభా నియమాల్లో (Rules of Procedure) ప్రస్తావించలేదు; ఇది అనధికారిక (Informal) ఏర్పాటు. ముందస్తు నోటీసు లేకుండా అత్యవసర ప్రజా ప్రాముఖ్యం ఉన్న విషయాలను సభ్యులు లేవనెత్తవచ్చు.
ప్రశ్నోత్తరాల సమయంతో పోలిస్తే జీరో అవర్ లక్షణం ఏది?
A. 10 రోజుల నోటీసు అవసరం
B. మొదటి గంటలో జరుగుతుంది
C. నియమాల్లో స్పష్టంగా ఉంది
D. నోటీసు అవసరం లేదు; నియమాల్లో లేదు
Answer & explanation
Correct: D — నోటీసు అవసరం లేదు; నియమాల్లో లేదు
జీరో అవర్కు ముందస్తు నోటీసు అవసరం లేదు, సభా నియమాల్లో లేదు, 12 గంటలకు మొదలవుతుంది. ప్రశ్నోత్తరాల సమయం నియమాల్లో ఉంది, 10 రోజుల నోటీసు కావాలి, మొదటి గంటలో జరుగుతుంది.
జీరో అవర్లో లేవనెత్తే విషయాన్ని అనుమతించేది ఎవరు?
A. సభాధ్యక్షుడు
B. ప్రధానమంత్రి
C. ప్రతిపక్ష నాయకుడు
D. రాష్ట్రపతి
Answer & explanation
Correct: A — సభాధ్యక్షుడు
జీరో అవర్లో ఏ అంశాన్ని అనుమతించాలో సభాధ్యక్షుడు నిర్ణయిస్తారు. సభ్యులు సాధారణంగా ఆ రోజు ఉదయం 10 గంటల లోపు ఆయనకు తెలియజేస్తారు. సరైన ఎంపిక: «సభాధ్యక్షుడు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
లోక్సభలో నియమం 377, రాజ్యసభలో ‘ప్రత్యేక ప్రస్తావన’ దేనికి సంబంధించినవి?
A. అవిశ్వాస తీర్మానం
B. రాష్ట్రపతి ప్రసంగం
C. ప్రశ్నోత్తరాల్లో అడగలేని విషయాలను లేవనెత్తడం
D. బిల్లు ప్రవేశం
Answer & explanation
Correct: C — ప్రశ్నోత్తరాల్లో అడగలేని విషయాలను లేవనెత్తడం
లోక్సభ నియమం 377, రాజ్యసభ ప్రత్యేక ప్రస్తావన (Special Mention) ప్రశ్నోత్తరాల్లో అడగలేని విషయాలను లేవనెత్తడానికి వాడతారు; ఇవి జీరో అవర్కు సంబంధిత సాధనాలు.
జీరో అవర్ మరియు ప్రశ్నోత్తరాల సమయం పోలిక ప్రకారం సరికాని జత ఏది?
A. జీరో అవర్ – నోటీసు అవసరం లేదు
B. ప్రశ్నోత్తరాలు – 10 రోజుల నోటీసు
C. ప్రశ్నోత్తరాలు – మొదటి గంట
D. జీరో అవర్ – నియమాల్లో ఉంది
Answer & explanation
Correct: D — జీరో అవర్ – నియమాల్లో ఉంది
జీరో అవర్ సభా నియమాల్లో లేదు; అది అనధికారిక ఏర్పాటు. మిగిలిన జతలు సరైనవే. సరైన ఎంపిక: «జీరో అవర్ – నియమాల్లో ఉంది». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
A. నిర్ణీత కాలం లేదు; సభ ఎజెండా మొదలయ్యే వరకు కొనసాగుతుంది
B. ఖచ్చితంగా ఒక గంట
C. అర గంట
D. 2 గంటలు
Answer & explanation
Correct: A — నిర్ణీత కాలం లేదు; సభ ఎజెండా మొదలయ్యే వరకు కొనసాగుతుంది
జీరో అవర్కు నిర్ణీత కాలం లేదు; సభ సాధారణ కార్యక్రమాలు (Agenda) మొదలయ్యే వరకు కొనసాగుతుంది. సరైన ఎంపిక: «నిర్ణీత కాలం లేదు; సభ ఎజెండా మొదలయ్యే వరకు కొనసాగుతుంది». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
కింది సాధనాలను ప్రారంభ సంవత్సరం ప్రకారం పాతది నుండి కొత్తదికి అమర్చండి: (a) జీరో అవర్ (b) దృష్టి ఆకర్షణ తీర్మానం (c) స్వల్ప వ్యవధి చర్చ
A. (a), (b), (c)
B. (b), (c), (a)
C. (c), (b), (a)
D. (c), (a), (b)
Answer & explanation
Correct: C — (c), (b), (a)
స్వల్ప వ్యవధి చర్చ (1953), దృష్టి ఆకర్షణ తీర్మానం (1954), జీరో అవర్ (1962). కాబట్టి క్రమం (c), (b), (a). సరైన ఎంపిక: «(c), (b), (a)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.