ద్రవ్య బిల్లు (Money Bill) నిర్వచనం ఏ ప్రకరణలో ఉంది?
- A. ప్రకరణ 110
- B. ప్రకరణ 109
- C. ప్రకరణ 117
- D. ప్రకరణ 108
Answer & explanation
Correct: A — ప్రకరణ 110
ద్రవ్య బిల్లు నిర్వచనం ప్రకరణ 110 లో ఉంది. ప్రకరణ 109 దాని ప్రక్రియను వివరిస్తుంది. ప్రకరణ 117 ఆర్థిక బిల్లులకు, 108 సంయుక్త సమావేశానికి సంబంధించినవి.
Revise related study notesద్రవ్య బిల్లును ఏ సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి?
- A. రాజ్యసభ
- B. ఏ సభలోనైనా
- C. లోక్సభ
- D. సంయుక్త సమావేశంలో
Answer & explanation
Correct: C — లోక్సభ
ద్రవ్య బిల్లును లోక్సభలో మాత్రమే ప్రవేశపెట్టాలి, అది కూడా రాష్ట్రపతి ముందస్తు సిఫార్సుతో. రాజ్యసభలో ప్రవేశపెట్టలేరు; రాజ్యసభకు లోక్సభ ఆమోదం తర్వాతే పంపుతారు.
Revise related study notesద్రవ్య బిల్లును రాజ్యసభ ఎన్ని రోజుల్లోపు తిరిగి పంపాలి?
- A. 7 రోజులు
- B. 14 రోజులు
- C. 30 రోజులు
- D. 6 నెలలు
Answer & explanation
Correct: B — 14 రోజులు
ద్రవ్య బిల్లును రాజ్యసభ 14 రోజుల్లోపు సిఫార్సులతో లేదా సిఫార్సులు లేకుండా లోక్సభకు తిరిగి పంపాలి. అలా పంపకపోతే ఆ గడువు ముగిశాక రెండు సభలూ ఆమోదించినట్టే భావిస్తారు.
Revise related study notesఒక బిల్లు ద్రవ్య బిల్లా కాదా అని నిర్ణయించే అధికారం ఎవరిది?
- A. రాష్ట్రపతి
- B. రాజ్యసభ ఛైర్మన్
- C. సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
- D. లోక్సభ స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: D — లోక్సభ స్పీకర్
ప్రకరణ 110(3) ప్రకారం ఒక బిల్లు ద్రవ్య బిల్లా కాదా అనేదానిపై లోక్సభ స్పీకర్ నిర్ణయమే అంతిమం. లోక్సభ నుండి రాజ్యసభకు పంపేటప్పుడు స్పీకర్ ధ్రువపత్రం (Certificate) ఇస్తారు.
Revise related study notesద్రవ్య బిల్లుకు సంబంధించి రాజ్యసభ చేయగలిగినది ఏది?
- A. సిఫార్సులు మాత్రమే చేయగలదు
- B. బిల్లును తిరస్కరించగలదు
- C. బిల్లును సవరించగలదు
- D. సంయుక్త సమావేశం డిమాండ్ చేయగలదు
Answer & explanation
Correct: A — సిఫార్సులు మాత్రమే చేయగలదు
ద్రవ్య బిల్లును రాజ్యసభ తిరస్కరించలేదు, సవరించలేదు; సిఫార్సులు మాత్రమే చేయగలదు. లోక్సభ ఆ సిఫార్సులను అంగీకరించవచ్చు లేదా తిరస్కరించవచ్చు. ద్రవ్య బిల్లుకు సంయుక్త సమావేశం ఉండదు.
Revise related study notesద్రవ్య బిల్లుకు సంబంధించి రాష్ట్రపతి అధికారం ఏది?
- A. పునఃపరిశీలనకు తిరిగి పంపవచ్చు
- B. తప్పనిసరిగా ఆమోదించాలి
- C. ఆమోదించవచ్చు లేదా నిలిపివేయవచ్చు; పునఃపరిశీలనకు తిరిగి పంపలేరు
- D. సంయుక్త సమావేశం పిలవవచ్చు
Answer & explanation
Correct: C — ఆమోదించవచ్చు లేదా నిలిపివేయవచ్చు; పునఃపరిశీలనకు తిరిగి పంపలేరు
ద్రవ్య బిల్లును రాష్ట్రపతి ఆమోదించవచ్చు లేదా నిలిపివేయవచ్చు, కానీ పునఃపరిశీలనకు తిరిగి పంపలేరు. ముందస్తు సిఫార్సు ఇచ్చిందే రాష్ట్రపతి కాబట్టి సాధారణంగా ఆమోదిస్తారు. తప్పనిసరి ఆమోదం రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుకు మాత్రమే.
Revise related study notesకింది వాటిలో ప్రకరణ 110(1) లోని ద్రవ్య బిల్లు విషయం ఏది?
- A. జరిమానాల విధింపు
- B. పన్ను విధించడం, రద్దు చేయడం లేదా మార్చడం
- C. లైసెన్స్ ఫీజుల విధింపు
- D. స్థానిక సంస్థల పన్నులు
Answer & explanation
Correct: B — పన్ను విధించడం, రద్దు చేయడం లేదా మార్చడం
పన్ను విధించడం, రద్దు, తగ్గింపు, మార్పు ప్రకరణ 110(1) లోని ద్రవ్య బిల్లు విషయాలు. జరిమానాలు, లైసెన్స్ ఫీజులు, సేవల ఫీజులు, స్థానిక సంస్థల పన్నులు ఉన్నంత మాత్రాన బిల్లు ద్రవ్య బిల్లు కాదని ప్రకరణ 110(2) చెబుతుంది.
Revise related study notesలోక్సభ ఆమోదించిన ద్రవ్య బిల్లును రాజ్యసభకు ఎవరి ధ్రువపత్రంతో పంపుతారు?
- A. రాష్ట్రపతి
- B. ప్రధానమంత్రి
- C. ఆర్థిక మంత్రి
- D. స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: D — స్పీకర్
లోక్సభ ఆమోదించిన ద్రవ్య బిల్లును స్పీకర్ ధ్రువపత్రంతో (ఇది ద్రవ్య బిల్లు అని) రాజ్యసభకు పంపుతారు. స్పీకర్ నిర్ణయం అంతిమం కాబట్టి రాజ్యసభ దాన్ని ప్రశ్నించలేదు.
Revise related study notesకింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
(1) ద్రవ్య బిల్లును రాజ్యసభ సవరించలేదు.
(2) ద్రవ్య బిల్లుకు సంయుక్త సమావేశం ఉంటుంది.
(3) రాష్ట్రపతి ద్రవ్య బిల్లును పునఃపరిశీలనకు పంపలేరు.
సరైనవి ఏవి?
- A. (1), (2) మాత్రమే
- B. (1), (3) మాత్రమే
- C. (2), (3) మాత్రమే
- D. (1), (2), (3)
Answer & explanation
Correct: B — (1), (3) మాత్రమే
ద్రవ్య బిల్లును రాజ్యసభ సవరించలేదు, తిరస్కరించలేదు; రాష్ట్రపతి దాన్ని పునఃపరిశీలనకు పంపలేరు. ద్రవ్య బిల్లుకు సంయుక్త సమావేశం ఉండదు కాబట్టి (2) తప్పు. సరైన ఎంపిక: «(1), (3) మాత్రమే». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
Revise related study notesకింది వాటిలో ప్రకరణ 110(1) ద్రవ్య బిల్లు విషయం కానిది ఏది?
- A. సంఘటిత నిధి నుండి డబ్బు కేటాయింపు
- B. కేంద్ర ప్రభుత్వ రుణాల నియంత్రణ
- C. ఆగంతుక నిధి సంరక్షణ
- D. జరిమానాల విధింపు మాత్రమే ఉన్న బిల్లు
Answer & explanation
Correct: D — జరిమానాల విధింపు మాత్రమే ఉన్న బిల్లు
జరిమానాలు, లైసెన్స్ ఫీజులు ఉన్నంత మాత్రాన బిల్లు ద్రవ్య బిల్లు కాదని ప్రకరణ 110(2) స్పష్టంగా చెబుతుంది. సంఘటిత నిధి నుండి కేటాయింపు, కేంద్ర రుణాల నియంత్రణ, ఆగంతుక నిధి సంరక్షణ ప్రకరణ 110(1) విషయాలు.
Revise related study notes