భారత్లో మొట్టమొదటి మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ ఏ నగరంలో ఏర్పాటైంది?
- A. మద్రాస్ (చెన్నై)
- B. బొంబాయి
- C. కలకత్తా
- D. ఢిల్లీ
Answer & explanation
Correct: A — మద్రాస్ (చెన్నై)
భారత్లో అత్యంత పాత మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ 1688లో మద్రాస్ (చెన్నై)లో ఏర్పాటైంది. బొంబాయి, కలకత్తాల్లో కార్పొరేషన్లు తర్వాత 1726లో ఏర్పడ్డాయి. కాబట్టి మద్రాస్ కార్పొరేషన్ మన రాజ్యాంగం కంటే దాదాపు 260 సంవత్సరాలు పాతది.
Revise related study notesస్థానిక స్వపరిపాలనకు 'మాగ్నా కార్టా' గా పిలిచే తీర్మానం ఏది?
- A. లార్డ్ మేయో తీర్మానం (1870)
- B. లార్డ్ రిప్పన్ తీర్మానం (1882)
- C. భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1919
- D. భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935
Answer & explanation
Correct: B — లార్డ్ రిప్పన్ తీర్మానం (1882)
1882 నాటి లార్డ్ రిప్పన్ తీర్మానం ఎన్నికైన ప్రతినిధులకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చి స్థానిక స్వపరిపాలనకు పునాది వేసింది, అందుకే దీన్ని మాగ్నా కార్టా అంటారు. లార్డ్ మేయో తీర్మానం (1870) ఆర్థిక వికేంద్రీకరణకు సంబంధించినది. 1919, 1935 చట్టాలు స్థానిక ప్రభుత్వాన్ని రాష్ట్ర స్థాయిలో బదిలీ అంశం/ప్రాంతీయ జాబితాగా మార్చాయి.
Revise related study notes1989లో మునిసిపాలిటీలకు రాజ్యాంగ హోదా కల్పించేందుకు తెచ్చిన 65వ సవరణ బిల్లు ఏ ప్రభుత్వ కాలంలో ప్రవేశపెట్టారు?
- A. పి.వి. నరసింహారావు ప్రభుత్వం
- B. ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం
- C. రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వం
- D. మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం
Answer & explanation
Correct: C — రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వం
65వ సవరణ బిల్లు (1989)ను రాజీవ్ గాంధీ ప్రభుత్వం తెచ్చింది, కానీ అది రాజ్యసభలో వీగిపోయింది. తర్వాత 1992లో పి.వి. నరసింహారావు ప్రభుత్వ కాలంలో 74వ సవరణ చట్టంగా ఆమోదం పొందింది. ఈ రెండింటినీ కలిపి గుర్తుంచుకోవడం పరీక్షలకు ఉపయోగపడుతుంది.
Revise related study notes74వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం ఏ తేదీ నుండి అమల్లోకి వచ్చింది?
- A. 24 ఏప్రిల్ 1993
- B. 26 జనవరి 1993
- C. 1 జనవరి 1992
- D. 1 జూన్ 1993
Answer & explanation
Correct: D — 1 జూన్ 1993
74వ సవరణ చట్టం 1992లో ఆమోదం పొంది 1 జూన్ 1993 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది. 24 ఏప్రిల్ 1993 తేదీ 73వ సవరణ (పంచాయతీరాజ్) అమలుకు సంబంధించినదని గుర్తుంచుకోవాలి. పట్టణ సంస్థలకు రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చిన తేదీ జూన్ 1, 1993.
Revise related study notes1919 భారత ప్రభుత్వ చట్టం స్థానిక స్వపరిపాలనను ఏ విధంగా మార్చింది?
- A. రాష్ట్రాల్లో 'బదిలీ చేసిన అంశం' (Transferred Subject) గా చేసి భారతీయ మంత్రులకు అప్పగించింది
- B. రాజ్యాంగ హోదా కల్పించింది
- C. కేంద్ర జాబితాలో చేర్చింది
- D. ఎన్నికలు రద్దు చేసి నామినేషన్ విధానం తెచ్చింది
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్రాల్లో 'బదిలీ చేసిన అంశం' (Transferred Subject) గా చేసి భారతీయ మంత్రులకు అప్పగించింది
1919 చట్టం స్థానిక స్వపరిపాలనను రాష్ట్రాల్లో బదిలీ అంశంగా మార్చి భారతీయ మంత్రుల చేతికి ఇచ్చింది. 1935 చట్టం దీన్ని ప్రాంతీయ జాబితాలో ఉంచింది. రాజ్యాంగ హోదా మాత్రం 1992 నాటి 74వ సవరణతోనే వచ్చింది.
Revise related study notesస్వాతంత్ర్యం తర్వాత 74వ సవరణకు ముందు స్థానిక ప్రభుత్వం రాజ్యాంగంలో ఏ స్థితిలో ఉండేది?
- A. కేంద్ర జాబితా అంశం
- B. రాష్ట్ర జాబితా అంశం (ఎంట్రీ 5), రాజ్యాంగ హోదా లేదు
- C. ఉమ్మడి జాబితా అంశం
- D. ప్రాథమిక హక్కుగా ఉండేది
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్ర జాబితా అంశం (ఎంట్రీ 5), రాజ్యాంగ హోదా లేదు
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత స్థానిక ప్రభుత్వం 7వ షెడ్యూల్లోని రాష్ట్ర జాబితా ఎంట్రీ 5 కింద ఉండేది, దానికి రాజ్యాంగ హోదా లేదు. అందువల్ల రాష్ట్రాలు ఎన్నికలు జరపకుండా సంస్థలను నిర్లక్ష్యం చేసేవి. 74వ సవరణ ఈ లోపాన్ని సరిదిద్దింది.
Revise related study notesవికేంద్రీకరణపై రాయల్ కమిషన్ (1907) గురించి సరైన జతను గుర్తించండి.
- A. ఛైర్మన్ రిప్పన్ – 1882లో నివేదిక
- B. ఛైర్మన్ మేయో – 1870లో నివేదిక
- C. ఛైర్మన్ హాబ్హౌస్ – 1909లో నివేదిక
- D. ఛైర్మన్ కర్జన్ – 1905లో నివేదిక
Answer & explanation
Correct: C — ఛైర్మన్ హాబ్హౌస్ – 1909లో నివేదిక
వికేంద్రీకరణపై రాయల్ కమిషన్ 1907లో ఏర్పడి, హాబ్హౌస్ ఛైర్మన్గా 1909లో నివేదిక ఇచ్చింది. రిప్పన్ తీర్మానం 1882, మేయో తీర్మానం 1870 వేర్వేరు సందర్భాలు. తేదీలను సరిగ్గా వేరు చేసుకోవడం ముఖ్యం.
Revise related study notesలార్డ్ మేయో తీర్మానం (1870) స్థానిక సంస్థల అభివృద్ధికి ఏ విధంగా దారి వేసింది?
- A. రాజ్యాంగ హోదా ద్వారా
- B. ఎన్నికల విధానం ద్వారా
- C. వార్డు కమిటీల ద్వారా
- D. ఆర్థిక వికేంద్రీకరణ ద్వారా
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్థిక వికేంద్రీకరణ ద్వారా
మేయో తీర్మానం (1870) ఆర్థిక వికేంద్రీకరణ ద్వారా స్థానిక సంస్థల అభివృద్ధికి దారి వేసింది. ఎన్నికైన ప్రతినిధులకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది మాత్రం 1882 రిప్పన్ తీర్మానం. వార్డు కమిటీలు 1992 నాటి 74వ సవరణతో వచ్చాయి.
Revise related study notesకాలక్రమంలో సరైన వరుసను ఎంచుకోండి (పాతది నుండి కొత్తదానికి).
- A. రిప్పన్ తీర్మానం (1882) – భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1919 – 65వ సవరణ బిల్లు (1989) – 74వ సవరణ (1992)
- B. మేయో తీర్మానం (1870) – 74వ సవరణ (1992) – రిప్పన్ తీర్మానం (1882) – చట్టం 1919
- C. చట్టం 1919 – రిప్పన్ తీర్మానం (1882) – 65వ సవరణ (1989) – 74వ సవరణ (1992)
- D. రిప్పన్ తీర్మానం (1882) – చట్టం 1935 – చట్టం 1919 – 74వ సవరణ (1992)
Answer & explanation
Correct: A — రిప్పన్ తీర్మానం (1882) – భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1919 – 65వ సవరణ బిల్లు (1989) – 74వ సవరణ (1992)
సరైన వరుస: రిప్పన్ తీర్మానం 1882, భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1919, 65వ సవరణ బిల్లు 1989 (రాజ్యసభలో వీగింది), 74వ సవరణ 1992. 1935 చట్టం 1919 తర్వాత వచ్చింది, 1870 మేయో తీర్మానం రిప్పన్ కంటే ముందుది. ఈ కాలక్రమం తరచుగా పరీక్షల్లో అడుగుతారు.
Revise related study notesకింది వాటిలో ఏది సరైనది కాదు?
- A. 1919 చట్టం స్థానిక స్వపరిపాలనను బదిలీ అంశంగా చేసింది
- B. 65వ సవరణ బిల్లు (1989) రాజ్యసభలో ఆమోదం పొంది చట్టంగా మారింది
- C. 1935 చట్టం స్థానిక ప్రభుత్వాన్ని ప్రాంతీయ జాబితాలో పెట్టింది
- D. 74వ సవరణ పి.వి. నరసింహారావు ప్రభుత్వ కాలంలో ఆమోదం పొందింది
Answer & explanation
Correct: B — 65వ సవరణ బిల్లు (1989) రాజ్యసభలో ఆమోదం పొంది చట్టంగా మారింది
65వ సవరణ బిల్లు (1989) రాజ్యసభలో వీగిపోయింది, అది చట్టంగా మారలేదు. కాబట్టి ఆ వాక్యం తప్పు. మిగతా మూడు వాక్యాలు నోట్స్లో ఉన్న వాస్తవాలకు అనుగుణంగా సరైనవి.
Revise related study notes