అధికార భాష & ప్రత్యేక నిబంధనలు (Official Language) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for అధికార భాష & ప్రత్యేక నిబంధనలు (Official Language) (ముఖ్య ఆర్టికల్స్, సవరణలు & తీర్పులు (Articles, Amendments & Judgments)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
అధికారిక అవసరాలకు కేంద్రం వాడే అంకెల రూపం ఏది (ఆర్టికల్ 343(1))?
A. దేవనాగరి అంకెలు
B. రోమన్ అంకెలు
C. తెలుగు అంకెలు
D. భారతీయ అంకెల అంతర్జాతీయ రూపం (1, 2, 3...)
Answer & explanation
Correct: D — భారతీయ అంకెల అంతర్జాతీయ రూపం (1, 2, 3...)
ఆర్టికల్ 343(1) ప్రకారం అధికారిక అవసరాలకు వాడే అంకెలు భారతీయ అంకెల అంతర్జాతీయ రూపం (1, 2, 3...); దేవనాగరి అంకెలు కాదు. లిపి మాత్రం దేవనాగరి.
భాగం XVII నిబంధనలు ఏ సూత్రం (ఫార్ములా) ఆధారంగా తయారయ్యాయి?
A. మున్షీ–అయ్యంగార్ సూత్రం
B. సర్కారియా సూత్రం
C. త్రిభాషా సూత్రం
D. ఆరు సూత్రాల పథకం
Answer & explanation
Correct: A — మున్షీ–అయ్యంగార్ సూత్రం
కె.ఎం. మున్షీ, ఎన్. గోపాలస్వామి అయ్యంగార్ రూపొందించిన రాజీ సూత్రం (Munshi–Ayyangar Formula) ఆధారంగా భాగం XVII నిబంధనలు తయారయ్యాయి. త్రిభాషా సూత్రం విద్యకు, ఆరు సూత్రాల పథకం AP ఉద్యోగ, విద్యా అంశాలకు సంబంధించినవి.
బి.జి. ఖేర్ కమిషన్ నివేదికను పరిశీలించిన 30 మంది సభ్యుల పార్లమెంటరీ కమిటీ అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. బి.జి. ఖేర్
B. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
C. గోవింద్ వల్లభ్ పంత్
D. కె.ఎం. మున్షీ
Answer & explanation
Correct: C — గోవింద్ వల్లభ్ పంత్
ఖేర్ కమిషన్ నివేదికను (1956) పరిశీలించడానికి 30 మంది సభ్యులతో (20 లోక్‌సభ + 10 రాజ్యసభ) పార్లమెంటరీ కమిటీ ఏర్పడింది; అధ్యక్షుడు గోవింద్ వల్లభ్ పంత్ (జి.బి. పంత్). ఈ కమిటీ 1959లో నివేదిక ఇచ్చింది.
అధికార భాషా చట్టం 1963 కు 1967లో చేసిన సవరణ ద్వారా ఇచ్చిన హామీ ఏమిటి?
A. ఇంగ్లీష్ 1970 నాటికి రద్దవుతుంది
B. హిందీ మాత్రమే అధికార భాష అవుతుంది
C. ప్రతి రాష్ట్ర భాష కేంద్ర అధికార భాష అవుతుంది
D. హిందీయేతర రాష్ట్రాలన్నీ అంగీకరించే వరకు ఇంగ్లీష్ నిరవధికంగా కొనసాగుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — హిందీయేతర రాష్ట్రాలన్నీ అంగీకరించే వరకు ఇంగ్లీష్ నిరవధికంగా కొనసాగుతుంది
1965 హిందీ వ్యతిరేక ఆందోళనల (ముఖ్యంగా తమిళనాడులో) తర్వాత 1967 సవరణ హిందీయేతర రాష్ట్రాలన్నీ అంగీకరించే వరకు ఇంగ్లీష్ వాడకం నిరవధికంగా కొనసాగుతుందని హామీ ఇచ్చింది; దీన్ని ద్విభాషా విధానం (Bilingualism) అంటారు.
కేంద్రం–రాష్ట్రాల మధ్య, రాష్ట్రాల మధ్య ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాల భాష గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 345
B. ఆర్టికల్ 346
C. ఆర్టికల్ 347
D. ఆర్టికల్ 349
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 346
ఆర్టికల్ 346 ప్రకారం కేంద్రం–రాష్ట్రాల మధ్య, రాష్ట్రాల మధ్య ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు కేంద్ర అధికార భాషలో జరగాలి; రెండు రాష్ట్రాలు అంగీకరిస్తే హిందీలో చేసుకోవచ్చు.
ఒక రాష్ట్ర జనాభాలో గణనీయమైన భాగం తమ భాషకు గుర్తింపు కోరితే, దాన్ని అధికారికంగా గుర్తించాలని ఆదేశించే అధికారం ఎవరికి ఉంది (ఆర్టికల్ 347)?
A. గవర్నర్
B. సుప్రీంకోర్టు
C. రాష్ట్రపతి
D. అధికార భాషా కమిషన్
Answer & explanation
Correct: C — రాష్ట్రపతి
ఆర్టికల్ 347 ప్రకారం డిమాండ్ ఉంటే ఆ భాషను రాష్ట్రంలో అధికారికంగా గుర్తించాలని రాష్ట్రపతి ఆదేశించవచ్చు. రాష్ట్ర అధికార భాషను సాధారణంగా రాష్ట్ర శాసనసభ ఆర్టికల్ 345 కింద నిర్ణయిస్తుంది.
ఆర్టికల్ 348(2) ప్రకారం హైకోర్టు కార్యకలాపాల్లో హిందీ లేదా రాష్ట్ర అధికార భాష వాడకం గురించి సరైనది ఏది?
A. గవర్నర్ ఎవరి అనుమతి లేకుండా అనుమతించవచ్చు
B. ప్రధాన న్యాయమూర్తి నిర్ణయిస్తారు
C. పార్లమెంటు ప్రతి కేసుకు అనుమతి ఇవ్వాలి
D. రాష్ట్రపతి ముందస్తు అనుమతితో గవర్నర్ అనుమతించవచ్చు; తీర్పులు, డిక్రీలు, ఉత్తర్వులకు ఇది వర్తించదు
Answer & explanation
Correct: D — రాష్ట్రపతి ముందస్తు అనుమతితో గవర్నర్ అనుమతించవచ్చు; తీర్పులు, డిక్రీలు, ఉత్తర్వులకు ఇది వర్తించదు
ఆర్టికల్ 348(2): రాష్ట్రపతి ముందస్తు అనుమతితో గవర్నర్ హైకోర్టు కార్యకలాపాల్లో హిందీ లేదా రాష్ట్ర అధికార భాష వాడకాన్ని అనుమతించవచ్చు; అయితే ఇది తీర్పులు, డిక్రీలు, ఉత్తర్వులకు వర్తించదు. రాజస్థాన్, ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, బిహార్ హైకోర్టుల్లో హిందీ వాడకానికి అనుమతి ఉంది.
రాష్ట్ర శాసనసభల్లో వాడే భాషల గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 210
B. ఆర్టికల్ 120
C. ఆర్టికల్ 345
D. ఆర్టికల్ 348
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 210
ఆర్టికల్ 210 ప్రకారం రాష్ట్ర శాసనసభల్లో రాష్ట్ర అధికార భాష, హిందీ లేదా ఇంగ్లీష్ వాడవచ్చు; ఈ భాషలు రాని సభ్యుడు సభాధ్యక్షుడి అనుమతితో మాతృభాషలో మాట్లాడవచ్చు. పార్లమెంటు భాష ఆర్టికల్ 120 లో ఉంది.