విద్య & రిజర్వేషన్ సవరణలు – 86, 93, 102, 103, 104, 105 (Education and Reservation Amendments)
Free practice MCQs with answers and explanations for విద్య & రిజర్వేషన్ సవరణలు – 86, 93, 102, 103, 104, 105 (Education and Reservation Amendments) in ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ సవరణలు (Important Amendments). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
6–14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా (ఆర్టికల్ 21A) చేసిన సవరణ ఏది?
A. 86వ సవరణ (2002)
B. 93వ సవరణ (2005)
C. 103వ సవరణ (2019)
D. 44వ సవరణ (1978)
Answer & explanation
Correct: A — 86వ సవరణ (2002)
86వ సవరణ (2002) ఆర్టికల్ 21A చేర్చి, ఆర్టికల్ 45 ను మార్చి, 11వ ప్రాథమిక విధిని (ఆర్టికల్ 51A(k)) చేర్చింది. దీని అమలుకు విద్యా హక్కు చట్టం (RTE) 2009 వచ్చి 1 ఏప్రిల్ 2010 నుండి అమలైంది.
93వ సవరణ (2005) ఆర్టికల్ 15(5) ద్వారా ఏ అంశంపై రిజర్వేషన్‌ను అనుమతించింది?
A. ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థల్లో (మైనారిటీ సంస్థలు తప్ప) SEBC, SC, ST ల ప్రవేశాలు
B. ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల పదోన్నతులు
C. లోక్‌సభ సీట్లు
D. ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల ఉద్యోగాలు
Answer & explanation
Correct: A — ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థల్లో (మైనారిటీ సంస్థలు తప్ప) SEBC, SC, ST ల ప్రవేశాలు
93వ సవరణ (2005) ఆర్టికల్ 15(5) చేర్చి, ప్రైవేట్ విద్యాసంస్థలతో సహా (మైనారిటీ సంస్థలు తప్ప) SEBC, SC, ST లకు ప్రవేశాల్లో రిజర్వేషన్‌కు వీలు కల్పించింది. పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్ (ఆర్టికల్ 16(4A)) 77వ సవరణలో, EWS 103వ సవరణలో వచ్చాయి.
జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (NCBC) కు రాజ్యాంగ హోదా (ఆర్టికల్ 338B) ఇచ్చిన సవరణ ఏది?
A. 103వ సవరణ (2019)
B. 102వ సవరణ (2018)
C. 105వ సవరణ (2021)
D. 89వ సవరణ (2003)
Answer & explanation
Correct: B — 102వ సవరణ (2018)
102వ సవరణ (2018) NCBC కి రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చి ఆర్టికల్ 338B, 342A చేర్చింది. 89వ సవరణ (2003) జాతీయ SC, ST కమిషన్లను వేరు చేసింది (ఆర్టికల్ 338A). 105వ సవరణ SEBC జాబితా అధికారం రాష్ట్రాలకు తిరిగి ఇచ్చింది.
C. SC/ST లోక్‌సభ, శాసనసభ రిజర్వేషన్ 2030 వరకు పొడిగింపు; ఆంగ్లో-ఇండియన్ల నామినేషన్ రద్దు
D. SEBC జాబితా అధికారం రాష్ట్రాలకు
Answer & explanation
Correct: C — SC/ST లోక్‌సభ, శాసనసభ రిజర్వేషన్ 2030 వరకు పొడిగింపు; ఆంగ్లో-ఇండియన్ల నామినేషన్ రద్దు
104వ సవరణ (అమలు 25 జనవరి 2020) లోక్‌సభ, శాసనసభల్లో SC/ST రిజర్వేషన్‌ను మరో 10 ఏళ్లు (2030 వరకు) పొడిగించి, ఆంగ్లో-ఇండియన్ల నామినేషన్ (ఆర్టికల్ 331, 333) ను రద్దు చేసింది. EWS – 103వ; మహిళా రిజర్వేషన్ – 106వ; SEBC జాబితా – 105వ.
పదోన్నతుల్లో SC/ST రిజర్వేషన్ (ఆర్టికల్ 16(4A)) ను 77వ సవరణ (1995) చేర్చింది (ఇంద్రా సాహ్నీ తీర్పు తర్వాత). 105వ సవరణ (2021) SEBC జాబితా తయారీ అధికారాన్ని రాష్ట్రాలకు తిరిగి ఇచ్చింది.
103వ సవరణ (EWS రిజర్వేషన్) గురించి సరైనది కానిది ఏది?
A. ఆర్టికల్ 15(6), 16(6) లను చేర్చింది
B. సుప్రీంకోర్టు దీన్ని ఏకగ్రీవంగా కొట్టివేసింది
C. విద్య, ఉద్యోగాల్లో 10% వరకు రిజర్వేషన్ ఇస్తుంది
D. జన్‌హిత్ అభియాన్ కేసు (2022) లో సుప్రీంకోర్టు 3:2 మెజారిటీతో సమర్థించింది
Answer & explanation
Correct: B — సుప్రీంకోర్టు దీన్ని ఏకగ్రీవంగా కొట్టివేసింది
103వ సవరణను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేయలేదు; జన్‌హిత్ అభియాన్ కేసు (2022) లో 3:2 మెజారిటీతో సమర్థించింది. కాబట్టి "ఏకగ్రీవంగా కొట్టివేసింది" అనేది తప్పు ప్రవచనం.