24వ, 42వ, 44వ సవరణలు – మినీ రాజ్యాంగం (24th, 42nd and 44th Amendments)
Free practice MCQs with answers and explanations for 24వ, 42వ, 44వ సవరణలు – మినీ రాజ్యాంగం (24th, 42nd and 44th Amendments) in ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ సవరణలు (Important Amendments). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
"మినీ రాజ్యాంగం (Mini Constitution)" అని ఏ సవరణను పిలుస్తారు?
A. 44వ సవరణ (1978)
B. 24వ సవరణ (1971)
C. 73వ సవరణ (1992)
D. 42వ సవరణ (1976)
Answer & explanation
Correct: D — 42వ సవరణ (1976)
42వ సవరణ (1976) ఇందిరాగాంధీ ప్రభుత్వ కాలంలో రాజ్యాంగంలో విస్తృత మార్పులు చేసింది: ప్రవేశికలో కొత్త పదాలు, ప్రాథమిక విధులు, కొత్త ఆదేశిక సూత్రాలు, ట్రిబ్యునళ్ల భాగం మొదలైనవి. అందుకే దీన్ని మినీ రాజ్యాంగం అంటారు.
ఆస్తి హక్కును ప్రాథమిక హక్కుల నుండి తొలగించిన సవరణ ఏది?
A. 44వ సవరణ (1978)
B. 42వ సవరణ (1976)
C. 24వ సవరణ (1971)
D. 1వ సవరణ (1951)
Answer & explanation
Correct: A — 44వ సవరణ (1978)
44వ సవరణ (1978) – జనతా ప్రభుత్వం (మొరార్జీ దేశాయ్) – ఆస్తి హక్కును (ఆర్టికల్ 31) ప్రాథమిక హక్కుల నుండి తొలగించి, ఆర్టికల్ 300A లో చట్టబద్ధ హక్కుగా మార్చింది.
భారత రాజ్యాంగ ప్రవేశికలో 42వ సవరణ (1976) చేర్చిన పదం ఏది?
A. సార్వభౌమ (Sovereign)
B. సామ్యవాద (Socialist)
C. ప్రజాస్వామ్య (Democratic)
D. గణతంత్ర (Republic)
Answer & explanation
Correct: B — సామ్యవాద (Socialist)
42వ సవరణ ప్రవేశికలో "సామ్యవాద (Socialist)", "లౌకిక (Secular)", "సమగ్రత (Integrity)" అనే పదాలను చేర్చింది. సార్వభౌమ, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర అనే పదాలు అసలు ప్రవేశికలోనే ఉన్నాయి.
24వ సవరణ (1971) ఏ సుప్రీంకోర్టు తీర్పుకు ప్రతిస్పందనగా వచ్చింది?
A. గోలక్‌నాథ్ vs పంజాబ్ (1967)
B. కేశవానంద భారతి (1973)
C. మినర్వా మిల్స్ (1980)
D. శంకరీ ప్రసాద్ (1951)
Answer & explanation
Correct: A — గోలక్‌నాథ్ vs పంజాబ్ (1967)
గోలక్‌నాథ్ తీర్పు ప్రాథమిక హక్కులను పార్లమెంటు సవరించలేదని చెప్పింది. దానికి ప్రతిస్పందనగా 24వ సవరణ (1971) పార్లమెంటుకు ప్రాథమిక హక్కులతో సహా ఏ భాగాన్నైనా సవరించే అధికారం ఇచ్చింది. కేశవానంద తీర్పు 1973లో వచ్చింది.
44వ సవరణ జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితికి సంబంధించి ఆర్టికల్ 352 లో "అంతర్గత అలజడి" పదం స్థానంలో ఏ పదం చేర్చింది?
A. బయటి దాడి
B. సాయుధ తిరుగుబాటు (Armed Rebellion)
C. యుద్ధం
D. ఆర్థిక సంక్షోభం
Answer & explanation
Correct: B — సాయుధ తిరుగుబాటు (Armed Rebellion)
44వ సవరణ (1978) ఆర్టికల్ 352 లో "అంతర్గత అలజడి (Internal Disturbance)" బదులు "సాయుధ తిరుగుబాటు (Armed Rebellion)" ను చేర్చింది. జాతీయ అత్యవసరానికి కేబినెట్ లిఖిత సిఫారసును తప్పనిసరి చేసింది; ఆర్టికల్ 20, 21 లను అత్యవసరంలో కూడా రద్దు చేయలేమని స్పష్టం చేసింది.
42వ సవరణ (1976) లోక్‌సభ, శాసనసభల పదవీకాలాన్ని ఎంతకు పెంచింది, దాన్ని తిరిగి 5 ఏళ్లకు తగ్గించిన సవరణ ఏది?
A. 7 ఏళ్లు; 44వ సవరణ
B. 6 ఏళ్లు; 52వ సవరణ
C. 6 ఏళ్లు; 44వ సవరణ
D. 4 ఏళ్లు; 61వ సవరణ
Answer & explanation
Correct: C — 6 ఏళ్లు; 44వ సవరణ
42వ సవరణ లోక్‌సభ, శాసనసభల పదవీకాలాన్ని 5 నుండి 6 ఏళ్లకు పెంచింది. తర్వాత జనతా ప్రభుత్వ కాలంలో వచ్చిన 44వ సవరణ (1978) దాన్ని తిరిగి 5 ఏళ్లకు తగ్గించింది.
42వ సవరణ (1976) రాష్ట్ర జాబితా నుండి ఉమ్మడి జాబితాకు మార్చిన అంశాల సంఖ్య ఎంత?
A. 3
B. 7
C. 10
D. 5
Answer & explanation
Correct: D — 5
42వ సవరణ విద్య, అడవులు, తూనికలు & కొలతలు, వన్యప్రాణులు & పక్షుల రక్షణ, న్యాయ నిర్వహణ అనే 5 అంశాలను రాష్ట్ర జాబితా నుండి ఉమ్మడి జాబితాకు మార్చింది. రాష్ట్రాల అధికారాలు తగ్గడం ఈ సవరణపై ఒక విమర్శ.
42వ సవరణ (1976) గురించి ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) ప్రవేశికలో "లౌకిక" పదాన్ని చేర్చింది. 2) Part IVA (ప్రాథమిక విధులు) చేర్చింది. 3) ఆస్తి హక్కును తొలగించింది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. ఆస్తి హక్కును ప్రాథమిక హక్కుల నుండి తొలగించింది 44వ సవరణ (1978), కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు. 42వ సవరణ స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ సిఫారసుల ఆధారంగా వచ్చింది.