ఆర్టికల్ 12–35: ప్రాథమిక హక్కుల ఆర్టికల్స్ (Fundamental Rights Articles)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆర్టికల్ 12–35: ప్రాథమిక హక్కుల ఆర్టికల్స్ (Fundamental Rights Articles) in రాజ్యాంగంలోని ముఖ్యమైన ఆర్టికల్స్ (Important Articles). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
అంటరానితనాన్ని నిర్మూలించే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 15
B. ఆర్టికల్ 17
C. ఆర్టికల్ 18
D. ఆర్టికల్ 16
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 17
ఆర్టికల్ 17 అంటరానితనాన్ని నిర్మూలిస్తుంది. ఆర్టికల్ 15 మతం, కులం, లింగం ఆధారంగా వివక్షను, ఆర్టికల్ 16 ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశాలను, ఆర్టికల్ 18 బిరుదుల రద్దును చెబుతాయి. ఇవన్నీ సమానత్వ హక్కు (Art 14–18) లో భాగం.
విద్యా హక్కును (6–14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య) ప్రాథమిక హక్కుగా చేర్చిన ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 21
B. ఆర్టికల్ 45
C. ఆర్టికల్ 21A
D. ఆర్టికల్ 51A
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 21A
ఆర్టికల్ 21A ను 86వ సవరణ (2002) చేర్చింది; దీని అమలుకు విద్యా హక్కు చట్టం (RTE) 2009 వచ్చింది. ఆర్టికల్ 21 జీవించే హక్కు, ఆర్టికల్ 45 ఆదేశిక సూత్రం (6 ఏళ్ల లోపు పిల్లల సంరక్షణ), ఆర్టికల్ 51A ప్రాథమిక విధులు.
అంబేడ్కర్ "రాజ్యాంగానికి హృదయం, ఆత్మ" అని ప్రశంసించిన ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 14
B. ఆర్టికల్ 21
C. ఆర్టికల్ 226
D. ఆర్టికల్ 32
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 32
ఆర్టికల్ 32 (రాజ్యాంగ పరిహారాల హక్కు) ద్వారా పౌరుడు ప్రాథమిక హక్కుల రక్షణకు నేరుగా సుప్రీంకోర్టుకు వెళ్లవచ్చు; అందుకే అంబేడ్కర్ దీనిని హృదయం, ఆత్మ అన్నారు. ఆర్టికల్ 226 హైకోర్టుకు రిట్ అధికారం ఇస్తుంది.
సైనిక దళాల సభ్యులకు ప్రాథమిక హక్కులపై పరిమితులు విధించే అధికారం గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 31
B. ఆర్టికల్ 33
C. ఆర్టికల్ 34
D. ఆర్టికల్ 35
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 33
ఆర్టికల్ 33 సైనిక దళాల సభ్యుల హక్కులను పరిమితం చేయడం గురించి; ఆర్టికల్ 34 మార్షల్ లా సమయంలో హక్కుల పరిమితి; ఆర్టికల్ 35 హక్కుల అమలుకు చట్టాలు చేసే అధికారం. ఆర్టికల్ 31 (ఆస్తి హక్కు) ను 44వ సవరణ తొలగించింది.
ఆస్తి హక్కు (Art 31) ను ప్రాథమిక హక్కుల నుండి తొలగించి, చట్టబద్ధ హక్కుగా ఏ ఆర్టికల్ కింద ఉంచారు?
A. ఆర్టికల్ 31A (1వ సవరణ 1951)
B. ఆర్టికల్ 300A (42వ సవరణ 1976)
C. ఆర్టికల్ 300A (44వ సవరణ 1978)
D. ఆర్టికల్ 31B (44వ సవరణ 1978)
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 300A (44వ సవరణ 1978)
44వ సవరణ (1978) ఆస్తి హక్కును ప్రాథమిక హక్కుల జాబితా నుండి తొలగించి, ఆర్టికల్ 300A లో చట్టబద్ధ హక్కు (Legal Right) గా ఉంచింది. ఆర్టికల్ 31A, 31B లు 1వ సవరణ (1951) చేర్చిన భూసంస్కరణల రక్షణ నిబంధనలు.
కింది వాటిలో సమానత్వ హక్కు (ఆర్టికల్ 14–18) లో భాగం కానిది ఏది?
A. ఆర్టికల్ 19
B. ఆర్టికల్ 15
C. ఆర్టికల్ 16
D. ఆర్టికల్ 18
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 19
ఆర్టికల్ 19 (వాక్, సభ, సంఘం, సంచారం, నివాసం, వృత్తి స్వేచ్ఛలు) స్వేచ్ఛా హక్కు (ఆర్టికల్ 19–22) లో భాగం. ఆర్టికల్ 15 వివక్ష నిషేధం, 16 ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం, 18 బిరుదుల రద్దు – ఇవి సమానత్వ హక్కులో ఉన్నాయి.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) ఆర్టికల్ 23 మనుషుల అక్రమ రవాణా, వెట్టిచాకిరిని నిషేధిస్తుంది. 2) ఆర్టికల్ 24 14 ఏళ్ల లోపు పిల్లలను ప్రమాదకర పనుల్లో నియమించడాన్ని నిషేధిస్తుంది. 3) ఆర్టికల్ 22 ఆస్తి హక్కుకు సంబంధించినది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ఆర్టికల్ 23, 24 పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కులో భాగం (ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి). ప్రవచనం 3 తప్పు: ఆర్టికల్ 22 అరెస్టు, నిర్బంధం నుండి రక్షణకు సంబంధించినది; ఆస్తి హక్కు ఆర్టికల్ 31 లో ఉండేది (44వ సవరణ తొలగించింది).