అత్యవసర పరిస్థితి నిబంధనలు (Emergency Provisions) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for అత్యవసర పరిస్థితి నిబంధనలు (Emergency Provisions) (కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు (Centre-State Relations)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
రాష్ట్రపతి పాలన చరిత్రపై సరైన వాక్యం ఏది?
A. 1959లో పంజాబ్‌లో మొదటిసారి విధించారు
B. 1951లో కేరళలో విధించారు
C. 1977లో జనతా ప్రభుత్వం 9 కాంగ్రెస్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను తొలగించింది
D. 1980లో జనతా ప్రభుత్వం 9 ప్రభుత్వాలను తొలగించింది
Answer & explanation
Correct: C — 1977లో జనతా ప్రభుత్వం 9 కాంగ్రెస్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను తొలగించింది
1977లో జనతా ప్రభుత్వం 9 కాంగ్రెస్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను, 1980లో ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం 9 రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను తొలగించాయి. మొదటిసారి పంజాబ్, 1951; కేరళలో 1959.
C. ఆర్టికల్ 365 కేంద్ర ఆదేశాలు పాటించకపోతే వర్తిస్తుంది
D. 2 నెలలలోపు ప్రత్యేక మెజారిటీతో ఆమోదించాలి
Answer & explanation
Correct: D — 2 నెలలలోపు ప్రత్యేక మెజారిటీతో ఆమోదించాలి
రాష్ట్రపతి పాలనకు ప్రత్యేక మెజారిటీ అవసరం లేదు; సాధారణ మెజారిటీ సరిపోతుంది. ప్రత్యేక మెజారిటీ జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితికి మాత్రమే. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు.
ఎస్.ఆర్. బొమ్మై తీర్పు సూత్రాలపై సరైన వాక్యాలు: 1. రాష్ట్రపతి పాలన ప్రకటనపై న్యాయ సమీక్ష చేయవచ్చు. 2. పార్లమెంటు ఆమోదించే వరకు శాసనసభను రద్దు చేయకూడదు. 3. లౌకికవాదం మౌలిక స్వరూపంలో భాగం. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే: ప్రకటనపై న్యాయ సమీక్ష సాధ్యం; పార్లమెంటు రెండు సభలు ఆమోదించే వరకు శాసనసభ సుప్త స్థితిలో ఉంటుంది; లౌకికవాదం మౌలిక స్వరూపం, లౌకిక వ్యతిరేక విధానాలపై 356 వాడవచ్చు.
A. కేంద్రంలోని పార్టీకి రాష్ట్ర ఎన్నికల్లో ఓటమి వచ్చిందనే కారణంతో
B. రాష్ట్రంలో సాయుధ తిరుగుబాటు తీవ్రమై యంత్రాంగం పూర్తిగా విఫలమైనప్పుడు
C. ప్రత్యామ్నాయ ప్రభుత్వ ఏర్పాటు అవకాశం చూడకుండా మెజారిటీ కోల్పోయిన కారణంతో
D. రాష్ట్రానికి హెచ్చరిక ఇవ్వకుండా
Answer & explanation
Correct: B — రాష్ట్రంలో సాయుధ తిరుగుబాటు తీవ్రమై యంత్రాంగం పూర్తిగా విఫలమైనప్పుడు
వాడకూడని సందర్భాలు: ప్రత్యామ్నాయం చూడకుండా మెజారిటీ కోల్పోయినప్పుడు; కేంద్ర పార్టీ ఎన్నికల్లో ఓడిందనే కారణంతో; అంతర్గత అశాంతి స్థాయి తక్కువగా ఉండి యంత్రాంగం విఫలం కానప్పుడు; హెచ్చరిక ఇవ్వకుండా. యంత్రాంగం పూర్తిగా విఫలమైతే వాడవచ్చు.
B. ఉత్తరాఖండ్ (2016) – పాత ప్రభుత్వం పునరుద్ధరణ జరగలేదు
C. రామేశ్వర్ ప్రసాద్ (2006) – 2005 బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధం
D. రామేశ్వర్ ప్రసాద్ (2006) – రాష్ట్రపతి పాలన సమర్థన
Answer & explanation
Correct: C — రామేశ్వర్ ప్రసాద్ (2006) – 2005 బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధం
రామేశ్వర్ ప్రసాద్ కేసు (2006)లో 2005 బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు ప్రకటించింది. ఉత్తరాఖండ్ (2016)లో బలపరీక్ష జరిగి హరీష్ రావత్ ప్రభుత్వం పునరుద్ధరించబడింది; నబమ్ రెబియా అరుణాచల్ ప్రదేశ్ కేసు.
ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితిపై సరైన వాక్యాలు: 1. సాధారణ మెజారిటీ సరిపోతుంది. 2. ఒకసారి ఆమోదం పొందితే నిరవధికంగా కొనసాగుతుంది. 3. రాష్ట్రపతి ఎప్పుడైనా రద్దు చేయవచ్చు. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే. ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితికి 2 నెలల్లోపు సాధారణ మెజారిటీ; ఆమోదం తర్వాత రద్దు చేసే వరకు నిరవధికం (మళ్లీ ఆమోదం అవసరం లేదు); రాష్ట్రపతి తర్వాతి ప్రకటనతో రద్దు చేయవచ్చు.
A. 38వ సవరణ (1975) ప్రశ్నించలేనిదిగా చేసింది → 44వ సవరణ (1978) ఆ నిబంధనను తొలగించింది
B. 44వ సవరణ ప్రశ్నించలేనిదిగా చేసింది → 38వ సవరణ తొలగించింది
C. 42వ సవరణ చేసింది → 38వ తొలగించింది
D. ఎప్పుడూ ప్రశ్నించలేనిది
Answer & explanation
Correct: A — 38వ సవరణ (1975) ప్రశ్నించలేనిదిగా చేసింది → 44వ సవరణ (1978) ఆ నిబంధనను తొలగించింది
38వ సవరణ (1975) ఆర్థిక అత్యవసర ప్రకటనను కోర్టుల్లో ప్రశ్నించలేనిదిగా చేసింది; 44వ సవరణ (1978) ఆ నిబంధనను తొలగించింది. 38వ సవరణ (1975) 352, 360 ప్రకటనలను కోర్టుల్లో ప్రశ్నించలేనివిగా చేసింది; 44వ సవరణ (1978) ఈ నిబంధనలను తొలగించి న్యాయ సమీక్షకు మళ్లీ అవకాశం కల్పించింది.
A. ఆర్టికల్ 352 – ఆమోదం 1 నెలలో, ప్రత్యేక మెజారిటీ
B. ఆర్టికల్ 360 – లోక్‌సభ అసమ్మతి తీర్మానంతో రద్దు చేయవచ్చు
C. ఆర్టికల్ 356 – ఆమోదం 2 నెలల్లో, సాధారణ మెజారిటీ; గరిష్ఠం 3 సంవత్సరాలు
D. ఆర్టికల్ 360 – ఒకసారి ఆమోదం చాలు, గరిష్ఠ పరిమితి లేదు
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 360 – లోక్‌సభ అసమ్మతి తీర్మానంతో రద్దు చేయవచ్చు
లోక్‌సభ అసమ్మతి తీర్మానంతో రద్దు చేసే నిబంధన ఆర్టికల్ 352కు మాత్రమే ఉంది; 360కి లేదు. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. లోక్‌సభ అసమ్మతి తీర్మానంతో రద్దు చేసే అవకాశం జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితికే ఉంది; రాష్ట్రపతి పాలన, ఆర్థిక అత్యవసర పరిస్థితులను రాష్ట్రపతి మాత్రమే రద్దు చేస్తారు.
ప్రాథమిక హక్కులపై ప్రభావం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలపై ప్రభావం జతల్లో సరైనది ఏది?
A. 352 – హక్కులపై ప్రభావం ఉండదు; 356 – ఉంటుంది
B. 352 – రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తొలగుతాయి; 356 – కొనసాగుతాయి
C. 352 – హక్కులపై ప్రభావం ఉంటుంది; రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కొనసాగుతాయి. 356 – హక్కులపై ప్రభావం ఉండదు; రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తొలగుతుంది
D. రెండింటిలోనూ హక్కులపై ప్రభావం ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: C — 352 – హక్కులపై ప్రభావం ఉంటుంది; రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కొనసాగుతాయి. 356 – హక్కులపై ప్రభావం ఉండదు; రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తొలగుతుంది
ఆర్టికల్ 352లో ప్రాథమిక హక్కులపై ప్రభావం ఉంటుంది (358, 359) కానీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కొనసాగుతాయి; ఆర్టికల్ 356లో హక్కులపై ప్రభావం ఉండదు కానీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తొలగుతుంది.
44వ సవరణ ముఖ్య మార్పులపై సరైన వాక్యాలు: 1. అంతర్గత అశాంతి స్థానంలో సాయుధ తిరుగుబాటు. 2. కేబినెట్ లిఖిత సిఫారసు. 3. ఆర్టికల్ 358 – యుద్ధం/విదేశీ దాడి సమయంలో మాత్రమే ఆర్టికల్ 19 నిలుపుదల. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే: అంతర్గత అశాంతి → సాయుధ తిరుగుబాటు; కేంద్ర కేబినెట్ లిఖిత సిఫారసు; ఆర్టికల్ 358 యుద్ధం/విదేశీ దాడికే పరిమితం; ఆర్టికల్స్ 20, 21 అమలు నిలపలేరు; 38వ సవరణ నిబంధనల తొలగింపు.