కేంద్ర-రాష్ట్ర పన్నుల అధికారాల విభజన (Distribution of Taxing Powers)
Free practice MCQs with answers and explanations for కేంద్ర-రాష్ట్ర పన్నుల అధికారాల విభజన (Distribution of Taxing Powers) in పరిపాలన & ఆర్థిక సంబంధాలు (Administrative & Financial Relations). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఏ అధికారం లేకుండా ఏ పన్నునూ విధించకూడదని చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 265
B. ఆర్టికల్ 264
C. ఆర్టికల్ 266
D. ఆర్టికల్ 267
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 265
ఆర్టికల్ 265 ప్రకారం చట్టం యొక్క అధికారం లేకుండా ఏ పన్నునూ విధించకూడదు, వసూలు చేయకూడదు (No tax without authority of law).
GST విధించే అధికారాన్ని కేంద్రం, రాష్ట్రాలకు ఏకకాలంలో ఇచ్చే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 269A
B. ఆర్టికల్ 246A
C. ఆర్టికల్ 279A
D. ఆర్టికల్ 268A
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 246A
ఆర్టికల్ 246A (101వ సవరణ, 2016) వస్తువులు, సేవలపై పన్ను విధించే అధికారం కేంద్రం, రాష్ట్రాలు రెండింటికీ ఏకకాలంలో ఇస్తుంది. 269A అంతర్ రాష్ట్ర GST, 279A GST కౌన్సిల్‌కు సంబంధించినవి.
వ్యవసాయేతర ఆదాయంపై ఆదాయపు పన్ను, కార్పొరేషన్ పన్ను, కస్టమ్స్ సుంకాలు కేంద్ర జాబితా పన్నులు. వ్యవసాయ ఆదాయంపై పన్ను, భూమి శిస్తు రాష్ట్ర జాబితాలో ఉన్నాయి.
వృత్తి పన్ను (Professional Tax) పరిమితి ఎంత (ఆర్టికల్ 276)?
A. సంవత్సరానికి ₹10,000
B. సంవత్సరానికి ₹2,500
C. సంవత్సరానికి ₹500
D. పరిమితి లేదు
Answer & explanation
Correct: B — సంవత్సరానికి ₹2,500
ఆర్టికల్ 276 ప్రకారం రాష్ట్రాలు విధించే వృత్తి పన్ను సంవత్సరానికి ₹2,500 మించకూడదు. ఇది రాష్ట్ర జాబితాలోని పన్ను. రాష్ట్ర జాబితాలోని ఇతర పన్నులు: భూమి శిస్తు, వ్యవసాయ ఆదాయంపై పన్ను, మద్యంపై ఎక్సైజ్ సుంకం, వాహనాలపై పన్ను, విద్యుత్ వినియోగంపై పన్ను.
భూమి శిస్తు (Land Revenue) రాష్ట్ర జాబితా పన్ను. కార్పొరేషన్ పన్ను, ఆదాయపు పన్ను, కస్టమ్స్ కేంద్ర జాబితాలో; విద్యుత్ వినియోగంపై పన్ను, వృత్తి పన్ను రాష్ట్ర జాబితాలో ఉన్నాయి.
నిలువు అసమతుల్యత (Vertical Fiscal Imbalance) అంటే ఏమిటి?
A. రాష్ట్రాల మధ్య ఆదాయ వ్యత్యాసం
B. ఆదాయం ఎక్కువగా కేంద్రానికి, ఖర్చు బాధ్యతలు ఎక్కువగా రాష్ట్రాలకు ఉండటం
C. ఆదాయం ఎక్కువగా రాష్ట్రాలకు, ఖర్చులు కేంద్రానికి
D. కేంద్రం ఖర్చు చేయకపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — ఆదాయం ఎక్కువగా కేంద్రానికి, ఖర్చు బాధ్యతలు ఎక్కువగా రాష్ట్రాలకు ఉండటం
నిలువు అసమతుల్యత అంటే ఆదాయం ఎక్కువగా కేంద్రానికి, ఖర్చు బాధ్యతలు (విద్య, ఆరోగ్యం, పోలీసు) ఎక్కువగా రాష్ట్రాలకు ఉండటం; అందుకే పన్నుల పంపిణీ, గ్రాంట్లు అవసరం. అవశిష్ట పన్నుల అధికారం ఆర్టికల్ 248 ప్రకారం పార్లమెంటుకు. ఈ కారణంగానే ఆర్థిక సంఘం సిఫారసుల ప్రకారం పన్నుల పంపిణీ, గ్రాంట్లు (ఆర్టికల్ 275) అవసరమవుతాయి.