ఎన్నికల విధానం & సంస్కరణలు (Electoral System & Reforms) · Practice MCQs

Correct: C — ఆర్టికల్ 329(a)

డీలిమిటేషన్ కమిషన్ ఉత్తర్వులకు చట్టబలం ఉంటుంది; వాటిని కోర్టుల్లో ప్రశ్నించలేరు (ఆర్టికల్ 329(a)). ఎన్నికల వివాదాలు ఎన్నికల పిటిషన్ ద్వారా మాత్రమే.

Correct: D — 42వ సవరణ (1976)

42వ సవరణ (1976) 1971 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా రాష్ట్రాలకు లోక్‌సభ, శాసనసభ సీట్ల కేటాయింపును 2000 వరకు స్తంభింపజేసింది; జనాభా నియంత్రణ పాటించిన రాష్ట్రాలు నష్టపోకూడదని. 84వ సవరణ (2001) దాన్ని 2026 తర్వాతి మొదటి జనాభా లెక్కల వరకు పొడిగించింది.

Correct: A — సిట్టింగ్ సభ్యులకు అప్పీలు గడువు ఇచ్చే సెక్షన్ 8(4) కొట్టివేత; శిక్ష పడిన వెంటనే అనర్హత

లిలీ థామస్ కేసు (2013)లో సుప్రీంకోర్టు సెక్షన్ 8(4)ను కొట్టివేసి 2 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ శిక్ష పడిన సభ్యుడు వెంటనే అనర్హుడవుతాడని చెప్పింది. NOTA PUCL కేసు (2013); ఎలక్టోరల్ బాండ్ల రద్దు ADR కేసు (2024).

Correct: B — 2

RPA 1951 సెక్షన్ 33(7) (1996 సవరణ) ప్రకారం ఒక అభ్యర్థి గరిష్ఠంగా 2 నియోజకవర్గాల నుండి పోటీ చేయవచ్చు. ఈ పరిమితిని 1996లో RPA 1951కి చేసిన సవరణ ద్వారా విధించారు; అంతకుముందు ఒక అభ్యర్థి ఎన్ని నియోజకవర్గాల నుండైనా పోటీ చేయగలిగేవారు. రెండు చోట్లా గెలిస్తే ఒకదానికి రాజీనామా చేయాలి.

Correct: C — నాగాలాండ్‌లోని నోక్సెన్ ఉప ఎన్నిక (2013)

VVPATను మొదటిసారి 2013లో నాగాలాండ్‌లోని నోక్సెన్ నియోజకవర్గ ఉప ఎన్నికలో వాడారు. సుబ్రమణ్యన్ స్వామి vs ECI కేసు (2013)లో దశలవారీగా ప్రవేశపెట్టాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది.

Correct: D — BEL (బెంగళూరు), ECIL (హైదరాబాద్)

EVMలను భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్ (BEL, బెంగళూరు), ఎలక్ట్రానిక్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (ECIL, హైదరాబాద్) తయారు చేస్తాయి. రెండు భాగాలు: కంట్రోల్ యూనిట్, బ్యాలెట్ యూనిట్.

Correct: A — NOTAకు అత్యధిక ఓట్లు వచ్చినా, అభ్యర్థుల్లో ఎక్కువ ఓట్లు వచ్చినవారే గెలుస్తారు

NOTAకు తిరస్కరించే హక్కు (Right to Reject) బలం లేదు; అత్యధిక ఓట్లు వచ్చినా అభ్యర్థుల్లో ఎక్కువ ఓట్లు వచ్చినవారే గెలుస్తారు. NOTA గుర్తును నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డిజైన్ (NID), అహ్మదాబాద్ రూపొందించింది; 2013లో ప్రవేశపెట్టారు.

Correct: B — రాజకీయ నాయకులు – నేరస్థులు – అధికారుల మధ్య సంబంధాలు

వోహ్రా కమిటీ (1993) హోం సెక్రటరీ ఎన్.ఎన్. వోహ్రా నేతృత్వంలో రాజకీయాల్లో నేరస్థుల ప్రభావం (Criminalisation of Politics)పై నివేదిక ఇచ్చింది. ఇంద్రజిత్ గుప్తా కమిటీ ప్రభుత్వ నిధులపై.

Correct: C — ఎన్నికలకు ప్రభుత్వ నిధులు (వస్తు రూపంలో సహాయం)

ఇంద్రజిత్ గుప్తా కమిటీ (1998) ఎన్నికలకు ప్రభుత్వ నిధులు (State Funding) పై; గుర్తింపు పొందిన పార్టీలకు, అభ్యర్థులకు వస్తు రూపంలో సాయం సూచించింది.

Correct: D — ఫిబ్రవరి 2024

2018లో ప్రవేశపెట్టిన ఎలక్టోరల్ బాండ్ల పథకాన్ని ADR vs Union of India కేసులో ఫిబ్రవరి 2024న సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగ విరుద్ధమని కొట్టివేసింది; ఓటర్ల సమాచార హక్కుకు భంగం అని కారణం.