ఎన్నికల సంఘం నిర్మాణం – బహుళ సభ్య సంఘం (Composition of ECI)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఎన్నికల సంఘం నిర్మాణం – బహుళ సభ్య సంఘం (Composition of ECI) in ఎన్నికల సంఘం (Election Commission). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఎన్నికల సంఘంలో ఎంతమంది సభ్యులు ఉండాలో ఎవరు నిర్ణయిస్తారు?
A. పార్లమెంటు
B. ప్రధానమంత్రి
C. రాష్ట్రపతి
D. సుప్రీంకోర్టు
Answer & explanation
Correct: C — రాష్ట్రపతి
రాజ్యాంగం సభ్యుల సంఖ్యను నిర్ణయించలేదు; దానిని రాష్ట్రపతి నిర్ణయిస్తారు. మొదట ఒక్క CEC మాత్రమే ఉండేవారు. ఇతర ఎంపికలు (పార్లమెంటు; ప్రధానమంత్రి; సుప్రీంకోర్టు) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
1950–1989 వరకు ఏక సభ్య సంఘం; 1993 అక్టోబర్ 1న మళ్లీ ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లను నియమించి బహుళ సభ్య సంఘంగా మార్చారు (1 CEC + 2 ECs). 1989లో నియమించిన ఇద్దరిని 1990 జనవరిలో రద్దు చేశారు.
ప్రతి రాష్ట్రంలో ముఖ్య ఎన్నికల అధికారి (CEO) ఉంటారు; ఆయనను ECI రాష్ట్ర ప్రభుత్వంతో సంప్రదించి నియమిస్తుంది. జిల్లాలో జిల్లా ఎన్నికల అధికారి, నియోజకవర్గంలో రిటర్నింగ్ అధికారి ఉంటారు.
1989 అక్టోబర్‌లో ఇద్దరు అదనపు ఎన్నికల కమిషనర్లను నియమించడానికి కారణమైన అంశం ఏది?
A. ఓటు వయస్సు 18కి తగ్గడంతో పని పెరగడం
B. ఎన్నికల సంఘం రద్దు
C. కొత్త రాజ్యాంగ సవరణ
D. ఎన్నికల ఖర్చు పెరగడం
Answer & explanation
Correct: A — ఓటు వయస్సు 18కి తగ్గడంతో పని పెరగడం
1989లో ఓటు వయస్సు 18కి తగ్గడంతో పని పెరిగిందని ఇద్దరు అదనపు కమిషనర్లను నియమించారు; కానీ జనవరి 1990లో ఆ పదవులను రద్దు చేశారు. 1993లో మళ్లీ నియమించి బహుళ సభ్య సంఘంగా చేశారు.
ఎన్నికల సంఘంలో అభిప్రాయ భేదం వస్తే ఎలా నిర్ణయిస్తారు?
A. CEC నిర్ణయమే తుది
B. రాష్ట్రపతి నిర్ణయం
C. సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయం
D. మెజారిటీ ద్వారా
Answer & explanation
Correct: D — మెజారిటీ ద్వారా
CEC, ECsలకు సమాన అధికారాలు ఉంటాయి; అభిప్రాయ భేదం వస్తే మెజారిటీ ద్వారా నిర్ణయం తీసుకుంటారు. శేషన్ కేసు (1995)లో సుప్రీంకోర్టు ఇదే చెప్పింది. ఇతర ఎంపికలు (CEC నిర్ణయమే తుది; రాష్ట్రపతి నిర్ణయం; సుప్రీంకోర్టు నిర్ణయం) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
కింది కాలక్రమాన్ని సరైన క్రమంలో అమర్చండి.
1. ఏక సభ్య సంఘం
2. ఇద్దరు కమిషనర్ల నియామకం (అక్టోబర్ 1989)
3. ఆ పదవుల రద్దు (జనవరి 1990)
4. బహుళ సభ్య సంఘం (1 అక్టోబర్ 1993)
A. 1, 3, 2, 4
B. 2, 1, 3, 4
C. 1, 2, 4, 3
D. 1, 2, 3, 4
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3, 4
1950–1989 ఏక సభ్య సంఘం → అక్టోబర్ 1989 ఇద్దరు కమిషనర్లు → జనవరి 1990 రద్దు → 1 అక్టోబర్ 1993 బహుళ సభ్య సంఘం. ఇతర ఎంపికలు (1, 3, 2, 4; 2, 1, 3, 4; 1, 2, 4, 3) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
ఎన్నికల సంఘం నిర్మాణం గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ప్రాంతీయ కమిషనర్లను రాష్ట్రపతి నియమించవచ్చు.
2. ముఖ్య ఎన్నికల అధికారి (CEO) ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం స్వయంగా నియమిస్తుంది.
3. నియోజకవర్గంలో రిటర్నింగ్ అధికారి ఉంటారు.
ఏవి సరైనవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రాంతీయ కమిషనర్లను ఎన్నికల సంఘంతో సంప్రదించి రాష్ట్రపతి నియమించవచ్చు; నియోజకవర్గంలో రిటర్నింగ్ అధికారి ఉంటారు. CEOను ECI రాష్ట్ర ప్రభుత్వంతో సంప్రదించి నియమిస్తుంది (రాష్ట్ర ప్రభుత్వం స్వయంగా కాదు), కాబట్టి 2 తప్పు.