CEC & ECs చట్టం 2023 – ఎంపిక కమిటీ (Selection Committee under 2023 Act)
Free practice MCQs with answers and explanations for CEC & ECs చట్టం 2023 – ఎంపిక కమిటీ (Selection Committee under 2023 Act) in ఎన్నికల సంఘం (Election Commission). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
CEC నియామకంపై 2023 మార్చిలో తీర్పు ఇచ్చిన సుప్రీంకోర్టు కేసు ఏది?
A. శేషన్ కేసు
B. అనూప్ బరన్వాల్ కేసు
C. కేశవానంద భారతి కేసు
D. మినర్వా మిల్స్ కేసు
Answer & explanation
Correct: B — అనూప్ బరన్వాల్ కేసు
అనూప్ బరన్వాల్ vs యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (మార్చి 2023)లో పార్లమెంటు చట్టం చేసేవరకు CEC, ECsలను ప్రధానమంత్రి, లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, CJIలతో కూడిన కమిటీ సిఫారసుతో నియమించాలని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది.
CEC, ECs (నియామకం, సేవా నిబంధనలు, పదవీకాలం) చట్టం ఏ సంవత్సరానికి చెందింది?
A. 2013
B. 1950
C. 1993
D. 2023
Answer & explanation
Correct: D — 2023
ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ & ఇతర ఎన్నికల కమిషనర్ల (నియామకం, సేవా నిబంధనలు, పదవీకాలం) చట్టం, 2023 కొత్త ఎంపిక విధానాన్ని తెచ్చింది. పదవీకాలం 6 ఏళ్లు/65 ఏళ్లు; పునర్నియామకానికి అర్హత లేదు.
2023 చట్టం ప్రకారం CEC, ECs ఎంపిక కమిటీలో సభ్యుడు కానివారు ఎవరు?
A. ప్రధానమంత్రి
B. లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు
C. ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసే కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి
D. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI)
Answer & explanation
Correct: D — భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI)
2023 చట్టం ప్రకారం ఎంపిక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి (అధ్యక్షుడు), లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసే కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి ఉంటారు. CJI లేరు – ఇదే చర్చనీయాంశం (బరన్వాల్ తీర్పులో CJI ఉండేవారు).
శోధన కమిటీ (Search Committee) ఎవరి నేతృత్వంలో ఉంటుంది?
A. కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి
B. ప్రధానమంత్రి
C. కేంద్ర హోం మంత్రి
D. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
Answer & explanation
Correct: A — కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి
శోధన కమిటీ కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి నేతృత్వంలో, ఇద్దరు కార్యదర్శి స్థాయి అధికారులతో 5 మంది పేర్లతో ప్యానెల్ తయారు చేస్తుంది; ఎంపిక కమిటీ ఆ ప్యానెల్ బయటి వ్యక్తిని కూడా ఎంచుకోవచ్చు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 2023 చట్టం ప్రకారం CEC/ECలకు పునర్నియామకానికి అర్హత లేదు.
2. జీతం సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తికి సమానం.
3. అర్హతగా కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యదర్శి హోదాలో పని చేసినవారు కావాలి.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
2023 చట్టం: పదవీకాలం 6 ఏళ్లు/65 ఏళ్లు, పునర్నియామకానికి అర్హత లేదు; జీతం సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తికి సమానం; అర్హత – కేంద్ర కార్యదర్శి హోదాలో పనిచేసిన/చేస్తున్నవారు, ఎన్నికల నిర్వహణ అనుభవం. మూడూ సరైనవి.
A. తీర్పులో కమిటీలో న్యాయశాఖ మంత్రి ఉన్నారు; చట్టంలో CJI ఉన్నారు
B. రెండింటిలోనూ కమిటీ ఒకేలా ఉంది
C. తీర్పులో ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేరు; చట్టంలో ఉన్నారు
D. తీర్పులో కమిటీలో CJI ఉన్నారు; చట్టంలో CJI స్థానంలో ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసే కేబినెట్ మంత్రి ఉన్నారు
Answer & explanation
Correct: D — తీర్పులో కమిటీలో CJI ఉన్నారు; చట్టంలో CJI స్థానంలో ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసే కేబినెట్ మంత్రి ఉన్నారు
బరన్వాల్ తీర్పులో ప్రధానమంత్రి, లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, CJI కమిటీ; 2023 చట్టంలో ప్రధానమంత్రి (అధ్యక్షుడు), ప్రతిపక్ష నాయకుడు, ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసే కేబినెట్ మంత్రి – CJI లేరు.
2023 చట్టం కింద నియామకాల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. శోధన కమిటీ 5 మంది పేర్లతో ప్యానెల్ తయారు చేస్తుంది.
2. ఎంపిక కమిటీ ఆ ప్యానెల్ బయటి వ్యక్తిని కూడా ఎంచుకోవచ్చు.
3. ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేకపోతే అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ నాయకుడు కమిటీలో ఉంటారు.
ఏవి సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
శోధన కమిటీ 5 పేర్ల ప్యానెల్ తయారు చేస్తుంది; ఎంపిక కమిటీ ప్యానెల్ బయటివారినీ ఎంచుకోవచ్చు; ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేకపోతే అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ నాయకుడు ఉంటారు. మూడూ సరైనవి.