రాజ్యాంగ ముఖ్య లక్షణాలు (Salient Features) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for రాజ్యాంగ ముఖ్య లక్షణాలు (Salient Features) (రాజ్యాంగ నిర్మాణం (Making of the Constitution)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతకు రాజ్యాంగ రక్షణల్లో లేనిది ఏది?
A. పదవీ భద్రత
B. న్యాయమూర్తుల ప్రవర్తనపై శాసనసభల్లో చర్చ నిషేధం
C. పదవీ విరమణ తర్వాత ప్రాక్టీస్‌పై పరిమితులు
D. న్యాయమూర్తులను కార్యనిర్వాహక వర్గం ఇష్టానుసారం తొలగించే అధికారం
Answer & explanation
Correct: D — న్యాయమూర్తులను కార్యనిర్వాహక వర్గం ఇష్టానుసారం తొలగించే అధికారం
న్యాయమూర్తులను అభిశంసన వంటి కఠిన విధానంతోనే తొలగించగలరు; కార్యనిర్వాహక వర్గం ఇష్టానుసారం తొలగించలేరు. మిగిలినవి నోట్స్‌లో పేర్కొన్న రక్షణలు. ఇతర ఎంపికలు (పదవీ భద్రత; న్యాయమూర్తుల ప్రవర్తనపై శాసనసభల్లో చర్చ నిషేధం; పదవీ విరమణ తర్వాత ప్రాక్టీస్‌పై పరిమితులు) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ఆర్టికల్ 32 ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు ప్రాథమిక హక్కుల రక్షకుడు.
2. న్యాయ సమీక్ష అధికారం సుప్రీంకోర్టుకు మాత్రమే ఉంది.
3. న్యాయమూర్తుల జీతభత్యాలకు పార్లమెంటు ఓటింగ్ అవసరం లేదు.
ఏవి సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 3 మాత్రమే
ఆర్టికల్ 32 ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు ప్రాథమిక హక్కుల రక్షకుడు, జీతభత్యాలు సంఘటిత నిధి నుండి (ఓటింగ్ అవసరం లేదు). న్యాయ సమీక్ష అధికారం సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టులు రెండింటికీ ఉంది, కాబట్టి 2 తప్పు.
ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలు, ప్రాథమిక విధుల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. ప్రాథమిక హక్కులను కోర్టుల ద్వారా అమలు చేయించుకోవచ్చు.
2. ఆదేశిక సూత్రాలను కోర్టుల ద్వారా అమలు చేయించలేము.
3. ప్రాథమిక విధులు అసలు రాజ్యాంగంలోనే ఉన్నాయి.
ఏవి సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రాథమిక హక్కులు న్యాయస్థానాల ద్వారా అమలు చేయించుకోగలిగేవి (Justiciable), ఆదేశిక సూత్రాలు కావు. ప్రాథమిక విధులు అసలు రాజ్యాంగంలో లేవు; 42వ సవరణ (1976)లో చేర్చారు, కాబట్టి 3 తప్పు.
ఈ క్రింది వాటిని సరిగ్గా జతపరచండి.
A. మినర్వా మిల్స్ కేసు – 1. హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల సమతుల్యం మౌలిక స్వరూపం
B. ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు – 2. లౌకికత, సమాఖ్య మౌలిక స్వరూపం
C. కేశవానంద భారతి కేసు – 3. మౌలిక స్వరూప సిద్ధాంతం
A. A-2, B-1, C-3
B. A-3, B-2, C-1
C. A-1, B-3, C-2
D. A-1, B-2, C-3
Answer & explanation
Correct: D — A-1, B-2, C-3
మినర్వా మిల్స్ (1980) – హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల సమతుల్యం; ఎస్.ఆర్. బొమ్మై (1994) – లౌకికత, సమాఖ్య; కేశవానంద భారతి (1973) – మౌలిక స్వరూప సిద్ధాంతం. ఇతర ఎంపికలు (A-2, B-1, C-3; A-3, B-2, C-1; A-1, B-3, C-2) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.
ఈ క్రింది వాటిలో 42వ సవరణ (1976) తో సంబంధం లేనిది ఏది?
A. ఓటు వయసు 18కి తగ్గింపు
B. ప్రాథమిక విధుల చేర్పు
C. ప్రవేశికలో "లౌకిక" పదం చేర్పు
D. స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ సిఫారసుల అమలు
Answer & explanation
Correct: A — ఓటు వయసు 18కి తగ్గింపు
ఓటు వయసు తగ్గింపు 61వ సవరణ (1988). 42వ సవరణ (1976) ప్రాథమిక విధులను, ప్రవేశికలో "లౌకిక", "సామ్యవాద" పదాలను చేర్చింది; ఇది స్వరణ్ సింగ్ కమిటీ సిఫారసులపై ఆధారపడింది.
ఏక పౌరసత్వం, వయోజన ఓటు హక్కుకు సంబంధించి కింది ప్రకటనల్లో సరైనవి ఏవి?
1. ఏక పౌరసత్వ ఆలోచన బ్రిటన్ నుండి తీసుకున్నారు.
2. అమెరికాలో ద్వంద్వ పౌరసత్వం ఉంది.
3. 1935 చట్టం కింద సుమారు 10% మందికి ఓటు హక్కు ఉండేది.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
ఏక పౌరసత్వం బ్రిటన్ నుండి తీసుకున్నది; అమెరికాలో దేశ + రాష్ట్ర పౌరసత్వం (ద్వంద్వ) ఉంది; 1935 చట్టం కింద సుమారు 10% జనాభాకు ఓటు హక్కు ఉండేది. మూడూ సరైనవే.
కింది సహకార సంఘాల రాజ్యాంగ ఏర్పాట్లలో సరైన జత ఏది?
A. 97వ సవరణ (2011) – భాగం IX-B, ఆర్టికల్ 43B
B. 73వ సవరణ – భాగం IX-B
C. 74వ సవరణ – భాగం IX, 11వ షెడ్యూల్
D. 97వ సవరణ – భాగం XVIII
Answer & explanation
Correct: A — 97వ సవరణ (2011) – భాగం IX-B, ఆర్టికల్ 43B
97వ సవరణ (2011) సహకార సంఘాలకు రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చింది: భాగం IX-B, ఆదేశిక సూత్రం ఆర్టికల్ 43B, సంఘాలు ఏర్పాటు చేసుకునే హక్కు ఆర్టికల్ 19(1)(c). 73వ సవరణ భాగం IX; 74వ భాగం IX-A.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 11వ షెడ్యూల్‌లో 29 అంశాలు ఉన్నాయి.
2. 12వ షెడ్యూల్‌లో 18 అంశాలు ఉన్నాయి.
3. పురపాలక సంస్థలు భాగం IX లో ఉన్నాయి.
ఏవి సరైనవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
11వ షెడ్యూల్ (పంచాయతీలు)లో 29 అంశాలు, 12వ షెడ్యూల్ (పురపాలక సంస్థలు)లో 18 అంశాలు. పురపాలక సంస్థలు భాగం IX-A లో ఉన్నాయి, భాగం IX పంచాయతీలది; కాబట్టి 3 తప్పు.
జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి (ఆర్టికల్ 352) విధించడానికి కారణాలుగా చెప్పబడినవి ఏవి?
A. ఆర్థిక సంక్షోభం, యుద్ధం, కరువు
B. యుద్ధం, బాహ్య దురాక్రమణ, సాయుధ తిరుగుబాటు
C. రాష్ట్రంలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమవడం
D. ఎన్నికల వాయిదా, అల్లర్లు
Answer & explanation
Correct: B — యుద్ధం, బాహ్య దురాక్రమణ, సాయుధ తిరుగుబాటు
ఆర్టికల్ 352 కింద యుద్ధం, బాహ్య దురాక్రమణ, సాయుధ తిరుగుబాటు కారణాలుగా జాతీయ అత్యవసర పరిస్థితి విధించవచ్చు. రాష్ట్రాల్లో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైతే ఆర్టికల్ 356; ఆర్థిక సంక్షోభానికి ఆర్టికల్ 360.