Free practice MCQs with answers and explanations for పౌరసత్వం (Citizenship) (రాజ్యాంగ నిర్మాణం (Making of the Constitution)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
ఈ క్రింది వాటిలో పౌరులకు మాత్రమే ఉన్న హక్కు/పదవి ఏది?
A. జీవించే హక్కు (ఆర్టికల్ 21)
B. లోక్సభ ఎన్నికల్లో ఓటు హక్కు
C. చట్టం ముందు సమానత్వం (ఆర్టికల్ 14)
D. అరెస్టు సమయంలో రక్షణ (ఆర్టికల్ 22)
Answer & explanation
Correct: B — లోక్సభ ఎన్నికల్లో ఓటు హక్కు
ఓటు హక్కు (ఆర్టికల్ 326) పౌరులకు మాత్రమే ఉంటుంది. ఆర్టికల్ 14, 21, 22 పౌరులకూ విదేశీయులకూ వర్తిస్తాయి. అలాగే రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి, గవర్నర్, న్యాయమూర్తులు, అటార్నీ జనరల్ వంటి పదవులు కూడా పౌరులకే పరిమితం.
పౌరసత్వ నిబంధనలు (ఆర్టికల్ 5–9) ఏ తేదీ నుండి అమల్లోకి వచ్చాయి?
A. 26 జనవరి 1950
B. 15 ఆగస్టు 1947
C. 9 డిసెంబర్ 1946
D. 26 నవంబర్ 1949
Answer & explanation
Correct: D — 26 నవంబర్ 1949
మిగిలిన రాజ్యాంగం 26 జనవరి 1950 నుండి అమలైనా, పౌరసత్వ నిబంధనలు (ఆర్టికల్ 5–9), కొన్ని ఇతర ఆర్టికల్స్ రాజ్యాంగాన్ని ఆమోదించిన 26 నవంబర్ 1949 నుండే అమల్లోకి వచ్చాయి. ఈ తేడా పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
ఈ క్రింది వాటిలో పౌరులకు మాత్రమే వర్తించే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 16
B. ఆర్టికల్ 20
C. ఆర్టికల్ 21
D. ఆర్టికల్ 14
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 16
ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం కల్పించే ఆర్టికల్ 16 పౌరులకు మాత్రమే వర్తిస్తుంది. ఆర్టికల్ 14 (సమానత్వం), 20 (నేరారోపణల నుండి రక్షణ), 21 (జీవించే హక్కు) విదేశీయులకూ వర్తిస్తాయి.
ఆర్టికల్ 5 ప్రకారం నివాసం ద్వారా పౌరసత్వం పొందేందుకు రాజ్యాంగ ప్రారంభానికి ముందు కనీస నివాస కాలం ఎంత?
A. 1 సంవత్సరం
B. 7 సంవత్సరాలు
C. 5 సంవత్సరాలు
D. 10 సంవత్సరాలు
Answer & explanation
Correct: C — 5 సంవత్సరాలు
ఆర్టికల్ 5 ప్రకారం భారత భూభాగంలో నివాసం ఉండి, ఇక్కడే జన్మించినవారు, తల్లిదండ్రుల్లో ఒకరు ఇక్కడ జన్మించినవారు, లేదా రాజ్యాంగ ప్రారంభానికి ముందు కనీసం 5 సంవత్సరాలు ఇక్కడ నివసించినవారు పౌరులు. 7 సంవత్సరాలు నమోదు (వివాహం) విషయంలో వస్తుంది.
ఆర్టికల్ 6 ప్రకారం 19 జూలై 1948 లేదా తర్వాత పాకిస్తాన్ నుండి వచ్చినవారు పౌరులు కావాలంటే ఏం చేయాలి?
A. ఏమీ చేయనవసరం లేదు, ఆటోమేటిక్గా పౌరులు
B. 5 సంవత్సరాలు నివసించి సహజీకరణ పొందాలి
C. దరఖాస్తుకు ముందు కనీసం 6 నెలలు భారత్లో నివసించి నమోదు చేసుకోవాలి
D. రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు తీసుకోవాలి
Answer & explanation
Correct: C — దరఖాస్తుకు ముందు కనీసం 6 నెలలు భారత్లో నివసించి నమోదు చేసుకోవాలి
19 జూలై 1948కి ముందు వచ్చినవారు ఆటోమేటిక్గా పౌరులు; ఆ తేదీ లేదా తర్వాత వచ్చినవారు దరఖాస్తుకు ముందు కనీసం 6 నెలలు భారత్లో నివసించి, ప్రభుత్వ అధికారి వద్ద నమోదు చేసుకోవాలి. అందువల్ల సహజీకరణ వంటి ఎక్కువ కాలం అవసరం లేదు.
ఆర్టికల్ 7 ప్రకారం పాకిస్తాన్కు వలస వెళ్లినవారు భారత పౌరులు కాదని చెప్పడానికి ఆధారమైన తేదీ ఏది?
A. 1 మార్చి 1947 తర్వాత వెళ్లినవారు
B. 15 ఆగస్టు 1947 తర్వాత
C. 19 జూలై 1948 తర్వాత
D. 26 జనవరి 1950 తర్వాత
Answer & explanation
Correct: A — 1 మార్చి 1947 తర్వాత వెళ్లినవారు
ఆర్టికల్ 7 ప్రకారం 1 మార్చి 1947 తర్వాత పాకిస్తాన్కు వలస వెళ్లినవారు పౌరులు కారు. అయితే పునరావాస అనుమతితో తిరిగి వచ్చి 6 నెలలు నివసించి నమోదు చేసుకుంటే పౌరులు కావచ్చు. 19 జూలై 1948 తేదీ ఆర్టికల్ 6కు సంబంధించినది.
విదేశాల్లో నివసిస్తూ, తల్లిదండ్రులు లేదా తాతలు అవిభక్త భారతదేశంలో జన్మించిన వ్యక్తి భారత పౌరుడు కావడానికి ఎక్కడ నమోదు చేసుకోవాలి?
A. సుప్రీంకోర్టులో
B. లోక్సభ సచివాలయంలో
C. రాష్ట్ర హైకోర్టులో
D. ఆ దేశంలోని భారత దౌత్య/కాన్సులర్ ప్రతినిధి వద్ద
Answer & explanation
Correct: D — ఆ దేశంలోని భారత దౌత్య/కాన్సులర్ ప్రతినిధి వద్ద
ఆర్టికల్ 8 ప్రకారం విదేశాల్లో నివసించే భారత సంతతి వారు (తల్లిదండ్రులు/తాతలు అవిభక్త భారత్లో జన్మించినవారు) ఆ దేశంలోని భారత దౌత్య లేదా కాన్సులర్ ప్రతినిధి వద్ద నమోదు చేసుకుని భారత పౌరులు కావచ్చు.
ఆర్టికల్ 11 ప్రకారం పార్లమెంటు పౌరసత్వ చట్టం 1955ను ఏ విధానంలో మార్చగలదు?
A. ప్రత్యేక మెజారిటీతో మాత్రమే
B. సాధారణ మెజారిటీతో, సాధారణ చట్టం ద్వారా
C. సగం రాష్ట్రాల ఆమోదంతో
D. రాజ్యాంగ సభ ద్వారా
Answer & explanation
Correct: B — సాధారణ మెజారిటీతో, సాధారణ చట్టం ద్వారా
పౌరసత్వ నిబంధనలను మార్చడానికి ఆర్టికల్ 368 ప్రత్యేక మెజారిటీ లేదా రాష్ట్రాల ఆమోదం అవసరం లేదు; పార్లమెంటు సాధారణ చట్టంతోనే మార్చవచ్చు. పౌరసత్వం కేంద్ర జాబితా అంశం కాబట్టి రాష్ట్రాలు చట్టం చేయలేవు.
ఒక భారతీయుడు ఇష్టపూర్వకంగా అమెరికా పౌరసత్వం తీసుకుంటే ఏ ఆర్టికల్/సూత్రం ప్రకారం భారత పౌరసత్వం ఉండదు?
A. ఆర్టికల్ 10 – పౌరసత్వ కొనసాగింపు
B. ఆర్టికల్ 9 – ద్వంద్వ పౌరసత్వం లేదు
C. ఆర్టికల్ 11 – పార్లమెంటు అధికారం
D. ఆర్టికల్ 7 – పాకిస్తాన్ వలసలు
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 9 – ద్వంద్వ పౌరసత్వం లేదు
ఆర్టికల్ 9 స్వచ్ఛందంగా విదేశీ పౌరసత్వం తీసుకున్న వ్యక్తి భారత పౌరుడు కాలేడని చెబుతుంది; అంటే భారత్లో ద్వంద్వ పౌరసత్వం లేదు. ఆర్టికల్ 10 ఉన్న పౌరులకు కొనసాగింపు ఇస్తుంది, ఆర్టికల్ 11 పార్లమెంటుకు చట్టం చేసే అధికారం ఇస్తుంది.
పౌరసత్వ చట్టం 1955లో సవరణలు జరిగిన సంవత్సరాల్లో లేని సంవత్సరం ఏది?
A. 1986
B. 2003
C. 2019
D. 1976
Answer & explanation
Correct: D — 1976
పౌరసత్వ చట్టం 1955ను పార్లమెంటు 1986, 1992, 2003, 2005, 2015, 2019 సంవత్సరాల్లో సవరించింది. 1976 సంవత్సరం ఈ జాబితాలో లేదు (1976లో 42వ రాజ్యాంగ సవరణ జరిగింది, అది వేరే విషయం).