విప్లవ ఉద్యమాల దశలు – ఎందుకు పుట్టాయి? (Revolutionary Movement Overview)
Free practice MCQs with answers and explanations for విప్లవ ఉద్యమాల దశలు – ఎందుకు పుట్టాయి? (Revolutionary Movement Overview) in విప్లవ ఉద్యమాలు – భగత్ సింగ్, ఆజాద్ (Revolutionary Movements). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
1897లో పూణేలో ప్లేగు అధికారి రాండ్ను కాల్చి చంపిన విప్లవకారులు ఎవరు?
A. ఖుదీరామ్ బోస్, ప్రఫుల్ల చాకి
B. భగత్ సింగ్, రాజ్గురు
C. సూర్యసేన్, గణేష్ ఘోష్
D. చాపేకర్ సోదరులు
Answer & explanation
Correct: D — చాపేకర్ సోదరులు
విప్లవోద్యమ తొలి దశ (1897–1914)లో చాపేకర్ సోదరులు పూణేలో ప్లేగు అధికారి రాండ్ను కాల్చి చంపారు. ఖుదీరామ్, ప్రఫుల్ల 1908 ముజఫర్పూర్ బాంబుతో; భగత్ సింగ్, రాజ్గురు 1928 సాండర్స్ హత్యతో; సూర్యసేన్ 1930 చిట్టగాంగ్ దాడితో సంబంధం ఉన్నవారు.
HRA (1924), HSRA (1928) వంటి విప్లవ సంస్థలు ఏ ఉద్యమం ఆగిపోయాక ఉత్తర భారతదేశంలో ఏర్పడ్డాయి?
A. సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం (1922, చౌరీచౌరా తర్వాత)
B. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమం
C. స్వదేశీ ఉద్యమం
D. శాసనోల్లంఘన ఉద్యమం
Answer & explanation
Correct: A — సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమం (1922, చౌరీచౌరా తర్వాత)
1922లో చౌరీచౌరా హింస తర్వాత గాంధీజీ సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని ఆపడంతో నిరాశ చెందిన యువకులు విప్లవ సంస్థలు స్థాపించారు. క్విట్ ఇండియా (1942), శాసనోల్లంఘన (1930) ఆ తర్వాతివి; స్వదేశీ ఉద్యమం 1905 నాటిది.
విప్లవోద్యమం ఊపందుకోవడానికి 1905లో ప్రధాన కారణమైన సంఘటన ఏది?
A. జలియన్వాలా బాగ్ ఘటన
B. సైమన్ కమిషన్
C. చౌరీచౌరా సంఘటన
D. కర్జన్ బెంగాల్ విభజన
Answer & explanation
Correct: D — కర్జన్ బెంగాల్ విభజన
1905 బెంగాల్ విభజనతో యువత ఆయుధాల వైపు మళ్లి విప్లవోద్యమం ఊపందుకుంది. జలియన్వాలా బాగ్ (1919), సైమన్ కమిషన్ (1928), చౌరీచౌరా (1922) తర్వాతి సంఘటనలు; చౌరీచౌరా తర్వాత రెండో దశ విప్లవ సంస్థలు ఏర్పడ్డాయి.
గాంధీజీ విప్లవకారుల పట్ల ఎలాంటి దృక్పథం కలిగి ఉన్నాడు?
A. వారి మార్గాన్ని పూర్తిగా సమర్థించాడు
B. వారిని పూర్తిగా విస్మరించాడు
C. హింసా మార్గంతో విభేదించినా వారి త్యాగాన్ని గౌరవించాడు
D. వారికి నాయకత్వం వహించాడు
Answer & explanation
Correct: C — హింసా మార్గంతో విభేదించినా వారి త్యాగాన్ని గౌరవించాడు
గాంధీజీ అహింసావాది కావడంతో హింసా మార్గంతో విభేదించాడు, అయినా విప్లవకారుల త్యాగాన్ని గౌరవించాడు. ఆయన నాయకత్వం వహించినది సత్యాగ్రహం, సహాయ నిరాకరణ వంటి అహింసా ఉద్యమాలకు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1. తొలి దశ విప్లవోద్యమం 1897–1914 2. రెండో దశ చౌరీచౌరా తర్వాత మొదలైంది 3. తొలి దశలో సోషలిస్టు భావాలు ప్రముఖంగా ఉండేవి. సరైనవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: తొలి దశలో వ్యక్తిగత హత్యలు ప్రధానం; సోషలిస్టు భావాలు రెండో దశలో (HSRA, భగత్ సింగ్) చేరాయి. చిట్కా: తొలి దశ – హత్యలు; రెండో దశ – సంస్థాగత విప్లవం + సోషలిజం.
సహాయ నిరాకరణ, సత్యాగ్రహం గాంధీజీ అహింసా పద్ధతులు. విప్లవకారులు బాంబులు, తుపాకులు, రాజకీయ హత్యలు, ఖజానా దోపిడీ (ఉదా: కాకోరీ) వంటి హింసా పద్ధతులు అనుసరించారు.
A. తొలి దశ – సోషలిస్టు భావాలు; రెండో దశ – వ్యక్తిగత హత్యలు
B. తొలి దశ – పంజాబ్ మాత్రమే; రెండో దశ – బెంగాల్ మాత్రమే
C. తొలి దశ – వ్యక్తిగత హత్యలు; రెండో దశ – సంస్థాగత విప్లవం, సోషలిస్టు భావాలు
D. తొలి దశ – 1920ల తర్వాత; రెండో దశ – 1897–1914
Answer & explanation
Correct: C — తొలి దశ – వ్యక్తిగత హత్యలు; రెండో దశ – సంస్థాగత విప్లవం, సోషలిస్టు భావాలు
తొలి దశ (1897–1914) వ్యక్తిగత హత్యలు, బెంగాల్–మహారాష్ట్ర–పంజాబ్ కేంద్రాలుగా సాగింది. రెండో దశ (1920ల తర్వాత) సంస్థాగత విప్లవం, సోషలిస్టు భావాలతో ఉత్తర భారతదేశంలో (HRA, HSRA) సాగింది. ఇతర ఎంపికల్లో విషయాలు తారుమారు చేశారు.