ప్లాసీ యుద్ధం, బక్సార్ యుద్ధం, అలహాబాద్ సంధి (Plassey, Buxar & Treaty of Allahabad)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్లాసీ యుద్ధం, బక్సార్ యుద్ధం, అలహాబాద్ సంధి (Plassey, Buxar & Treaty of Allahabad) in బ్రిటిష్ అధికార విస్తరణ (బెంగాల్, మైసూర్, పంజాబ్ తదితర రాజ్యాల ఆక్రమణ). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్లాసీ యుద్ధం (23 జూన్ 1757)లో రాబర్ట్ క్లైవ్ ఎవరిని ఓడించాడు?
A. మీర్ ఖాసిం
B. షుజా-ఉద్-దౌలా
C. రెండవ షా ఆలం
D. బెంగాల్ నవాబు సిరాజ్-ఉద్-దౌలా
Answer & explanation
Correct: D — బెంగాల్ నవాబు సిరాజ్-ఉద్-దౌలా
ప్లాసీ యుద్ధంలో క్లైవ్ బెంగాల్ నవాబు సిరాజ్-ఉద్-దౌలాను ఓడించాడు; నవాబు సైన్యాధిపతి మీర్ జాఫర్ ద్రోహం ఇందుకు ముఖ్య కారణం. మీర్ ఖాసిం, షుజా-ఉద్-దౌలా, షా ఆలం II 1764 బక్సార్ యుద్ధంలో కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా ఉన్నారు.
బక్సార్ యుద్ధం (1764)లో కంపెనీ సైన్యాన్ని నడిపినవారు ఎవరు?
A. హెక్టర్ మున్రో
B. రాబర్ట్ క్లైవ్
C. కారన్‌వాలిస్
D. వెల్లెస్లీ
Answer & explanation
Correct: A — హెక్టర్ మున్రో
బక్సార్ యుద్ధంలో కంపెనీ సైన్యాధిపతి హెక్టర్ మున్రో మీర్ ఖాసిం, షుజా-ఉద్-దౌలా, షా ఆలం II కూటమిని ఓడించాడు. క్లైవ్ ప్లాసీ విజేత; అలహాబాద్ సంధి (1765) బక్సార్ తర్వాత క్లైవ్ చేసుకున్నది.
అలహాబాద్ సంధి (1765) ద్వారా కంపెనీకి ఏ హక్కు దక్కింది?
A. నిజామత్ (పోలీసు, న్యాయం) మాత్రమే
B. బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా దివానీ (భూమిశిస్తు వసూలు హక్కు)
C. ఢిల్లీ సింహాసనం
D. మద్రాసు కోట
Answer & explanation
Correct: B — బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా దివానీ (భూమిశిస్తు వసూలు హక్కు)
అలహాబాద్ సంధి (1765)లో క్లైవ్ షా ఆలంతో ఒప్పందం చేసుకుని బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా దివానీ హక్కు (భూమిశిస్తు వసూలు) పొందాడు. నిజామత్ నవాబు పేరుతో కొనసాగి ద్వంద్వ పాలన (1765–72)కు దారి తీసింది.
ద్వంద్వ పాలన (1765–72)ను క్లైవ్ ప్రవేశపెట్టగా 1772లో వారెన్ హేస్టింగ్స్ రద్దు చేశాడు. అందులో దివానీ కంపెనీ చేతిలో, నిజామత్ నవాబు పేరుతో ఉన్నా ఇంగ్లీష్ ప్రతినిధుల చేతిలో ఉండేది; అధికారం కంపెనీది, బాధ్యత నవాబుది.
1760లో మీర్ జాఫర్ స్థానంలో నవాబైన మీర్ ఖాసిం రాజధానిని ఎక్కడికి మార్చాడు?
A. ముర్షిదాబాద్
B. పాట్నా
C. లక్నో
D. ముంగేర్
Answer & explanation
Correct: D — ముంగేర్
మీర్ ఖాసిం కంపెనీ దస్తక్ దుర్వినియోగాన్ని ఎదిరించి రాజధానిని ముంగేర్‌కు మార్చాడు. తర్వాత అవధ్ నవాబు షుజా-ఉద్-దౌలా, షా ఆలం IIలతో కలిసి 1764 బక్సార్ యుద్ధంలో ఓడిపోయాడు.
బక్సార్ యుద్ధంలో కంపెనీతో పోరాడిన కూటమిలో ఉన్నవారు ఎవరు?
A. మీర్ ఖాసిం, షుజా-ఉద్-దౌలా, రెండవ షా ఆలం
B. సిరాజ్-ఉద్-దౌలా, మీర్ జాఫర్, హైదర్ ఆలీ
C. టిప్పు సుల్తాన్, నిజాం, పీష్వా
D. రంజిత్ సింగ్, గులాబ్ సింగ్
Answer & explanation
Correct: A — మీర్ ఖాసిం, షుజా-ఉద్-దౌలా, రెండవ షా ఆలం
బక్సార్ యుద్ధంలో (1764) హెక్టర్ మున్రో మీర్ ఖాసిం, అవధ్ నవాబు షుజా-ఉద్-దౌలా, మొఘల్ చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం కూటమిని ఓడించాడు. సిరాజ్-ఉద్-దౌలా ప్లాసీ (1757) ప్రత్యర్థి, టిప్పు, హైదర్ మైసూర్ పాలకులు.
ద్వంద్వ పాలన (1765–72) గురించి ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. దివానీ కంపెనీ చేతిలో ఉండేది
2. నిజామత్ నవాబు పేరుతో కానీ ఇంగ్లీష్ ప్రతినిధుల చేతిలో ఉండేది
3. అధికారం కంపెనీది, బాధ్యత నవాబుది
4. దీన్ని క్లైవ్ రద్దు చేశాడు
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3, 4 మాత్రమే
B. 1, 3, 4 మాత్రమే
C. 1, 2, 4 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2, 3 మాత్రమే
ద్వంద్వ పాలనలో దివానీ కంపెనీ చేతిలో, నిజామత్ నవాబు పేరుతో ఇంగ్లీష్ ప్రతినిధుల చేతిలో ఉండేది; అధికారం కంపెనీది, బాధ్యత నవాబుది. దీన్ని క్లైవ్ ప్రవేశపెట్టాడు, 1772లో రద్దు చేసినవాడు వారెన్ హేస్టింగ్స్; కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.
బక్సార్ యుద్ధంలో కంపెనీ సైన్యాన్ని నడిపినది హెక్టర్ మున్రో, క్లైవ్ కాదు. ప్లాసీ విజేత క్లైవ్; అలహాబాద్ సంధి (1765)ని షా ఆలంతో క్లైవ్ చేసుకున్నాడు. ఇందులో బెంగాల్, బీహార్, ఒరిస్సా దివానీ హక్కు కంపెనీకి దక్కింది.