కంపెనీ పాలనలో చట్టాలు – రెగ్యులేటింగ్ యాక్ట్ నుండి 1858 వరకు (Charter Acts)
Free practice MCQs with answers and explanations for కంపెనీ పాలనలో చట్టాలు – రెగ్యులేటింగ్ యాక్ట్ నుండి 1858 వరకు (Charter Acts) in బ్రిటిష్ పరిపాలన, విద్య & పత్రికలు (British Administration, Education & Press). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రెగ్యులేటింగ్ యాక్ట్ 1773 ప్రకారం బెంగాల్ తొలి గవర్నర్ జనరల్ ఎవరు?
A. కార్న్‌వాలిస్
B. విలియం బెంటింక్
C. వారన్ హేస్టింగ్స్
D. వెల్లస్లీ
Answer & explanation
Correct: C — వారన్ హేస్టింగ్స్
రెగ్యులేటింగ్ యాక్ట్ 1773తో బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్ పదవి ఏర్పడింది; తొలి వ్యక్తి వారన్ హేస్టింగ్స్. కార్న్‌వాలిస్ శాశ్వత శిస్తు (1793) నిర్ణేత, వెల్లస్లీ సహాయక సంధి ప్రవేశపెట్టినవాడు, బెంటింక్ 1833 చట్టం తర్వాత తొలి భారత గవర్నర్ జనరల్. ఈ చట్టంతోనే కలకత్తాలో సుప్రీం కోర్టు (1774) ఏర్పడింది.
1833 చార్టర్ యాక్ట్ ప్రకారం తొలి "భారత గవర్నర్ జనరల్" ఎవరు?
A. విలియం బెంటింక్
B. వారన్ హేస్టింగ్స్
C. లార్డ్ కానింగ్
D. డల్హౌసీ
Answer & explanation
Correct: A — విలియం బెంటింక్
1833 చార్టర్ యాక్ట్‌తో బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్ హోదా "భారత గవర్నర్ జనరల్"గా మారింది; తొలి వ్యక్తి విలియం బెంటింక్. వారన్ హేస్టింగ్స్ 1773 నాటి బెంగాల్ తొలి గవర్నర్ జనరల్, కానింగ్ 1858 తర్వాతి తొలి వైస్రాయ్, డల్హౌసీ విలీన సిద్ధాంత రూపకర్త.
భారతీయ విద్య కోసం ఏటా రూ. 1 లక్ష కేటాయించాలని నిర్ణయించిన చట్టం ఏది?
A. రెగ్యులేటింగ్ యాక్ట్ 1773
B. పిట్స్ ఇండియా యాక్ట్ 1784
C. చార్టర్ యాక్ట్ 1853
D. చార్టర్ యాక్ట్ 1813
Answer & explanation
Correct: D — చార్టర్ యాక్ట్ 1813
చార్టర్ యాక్ట్ 1813 కంపెనీ వాణిజ్య గుత్తాధిపత్యాన్ని (చైనా తేయాకు మినహా) రద్దు చేయడంతో పాటు భారతీయ విద్య కోసం ఏటా రూ. 1 లక్ష కేటాయించింది. 1853 చట్టం సివిల్ సర్వీస్‌లో పోటీ పరీక్షలు ప్రారంభించింది; 1773, 1784 చట్టాలు పాలనా నియంత్రణకు సంబంధించినవి.
1858 భారత ప్రభుత్వ చట్టం ప్రకారం భారత రాజ్య కార్యదర్శికి సహాయంగా ఎంతమంది సభ్యుల కౌన్సిల్ ఏర్పడింది?
A. 15 మంది
B. 4 మంది
C. 6 మంది
D. 20 మంది
Answer & explanation
Correct: A — 15 మంది
1858 చట్టం ప్రకారం భారత రాజ్య కార్యదర్శికి సహాయంగా 15 మంది సభ్యుల కౌన్సిల్ ఏర్పడింది. ఈ చట్టంతో కంపెనీ పాలన ముగిసి క్రౌన్ పాలన మొదలైంది; గవర్నర్ జనరల్ వైస్రాయ్ అయ్యాడు. 1857 తిరుగుబాటు దీనికి తక్షణ కారణం.
సివిల్ సర్వీస్‌లో పోటీ పరీక్షలను ప్రారంభించిన చార్టర్ యాక్ట్ ఏది?
A. చార్టర్ యాక్ట్ 1833
B. చార్టర్ యాక్ట్ 1813
C. చార్టర్ యాక్ట్ 1853
D. పిట్స్ ఇండియా యాక్ట్ 1784
Answer & explanation
Correct: C — చార్టర్ యాక్ట్ 1853
1853 చార్టర్ యాక్ట్ సివిల్ సర్వీస్‌లో పోటీ పరీక్షలను ప్రారంభించింది; ఇది కంపెనీ పాలనలో చివరి చార్టర్ చట్టం. 1833 చట్టం భారత గవర్నర్ జనరల్ పదవిని తెచ్చింది, 1813 చట్టం గుత్తాధిపత్యం రద్దు చేసింది.
చార్టర్ చట్టాల గురించి ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 1773 చట్టం కలకత్తాలో సుప్రీం కోర్టు (1774) ఏర్పరచింది
2. 1784 చట్టం బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ ఏర్పరచింది
3. 1813 చట్టం కంపెనీ గుత్తాధిపత్యం రద్దు చేసింది (చైనా తేయాకు మినహా)
4. 1853 చట్టం భారత గవర్నర్ జనరల్ పదవిని సృష్టించింది
సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3, 4 మాత్రమే
B. 1, 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3, 4 మాత్రమే
D. 1, 2, 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2, 3 మాత్రమే
1773 సుప్రీం కోర్టు, 1784 బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్, 1813 గుత్తాధిపత్యం రద్దు – సరైనవి. భారత గవర్నర్ జనరల్ పదవి 1833 చట్టంతో వచ్చింది (బెంటింక్ తొలి వ్యక్తి); 1853 చట్టం సివిల్ సర్వీస్‌లో పోటీ పరీక్షలు ప్రారంభించింది. కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.
ఈ చట్టాలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (1) 1833 చార్టర్ యాక్ట్ (2) రెగ్యులేటింగ్ యాక్ట్ 1773 (3) భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1858 (4) చార్టర్ యాక్ట్ 1813
A. 2, 1, 4, 3
B. 4, 2, 1, 3
C. 2, 4, 3, 1
D. 2, 4, 1, 3
Answer & explanation
Correct: D — 2, 4, 1, 3
రెగ్యులేటింగ్ యాక్ట్ 1773, చార్టర్ యాక్ట్ 1813, చార్టర్ యాక్ట్ 1833, భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1858 – ఇదే వరుస. కాబట్టి సరైన క్రమం 2, 4, 1, 3. 1858లో కంపెనీ పాలన ముగిసింది.
A. 1773 రెగ్యులేటింగ్ యాక్ట్ – కలకత్తా సుప్రీం కోర్టు
B. 1853 చార్టర్ యాక్ట్ – సివిల్ సర్వీస్‌లో పోటీ పరీక్షలు
C. 1813 చార్టర్ యాక్ట్ – తొలి భారత గవర్నర్ జనరల్ (బెంటింక్)
D. 1858 చట్టం – రాజ్య కార్యదర్శి పదవి
Answer & explanation
Correct: C — 1813 చార్టర్ యాక్ట్ – తొలి భారత గవర్నర్ జనరల్ (బెంటింక్)
తొలి భారత గవర్నర్ జనరల్ (బెంటింక్) 1833 చట్టం ప్రకారం వచ్చాడు, 1813 చట్టం కాదు. 1813 చట్టం గుత్తాధిపత్యం రద్దు, విద్యకు రూ. 1 లక్ష కేటాయింపు అంశాలకు సంబంధించింది. మిగిలిన జతలు సరైనవి.