చార్టర్ చట్టాలు 1793, 1813, 1833, 1853 (Charter Acts)
Free practice MCQs with answers and explanations for చార్టర్ చట్టాలు 1793, 1813, 1833, 1853 (Charter Acts) in సంస్కరణ చట్టాలు మరియు రాజ్యాంగ పరిణామ చట్టాలు. Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశంలో కంపెనీ వాణిజ్య గుత్తాధిపత్యాన్ని (తేయాకు, చైనా వాణిజ్యం మినహా) రద్దు చేసిన చార్టర్ చట్టం ఏది?
A. 1793 చార్టర్ చట్టం
B. 1833 చార్టర్ చట్టం
C. 1853 చార్టర్ చట్టం
D. 1813 చార్టర్ చట్టం
Answer & explanation
Correct: D — 1813 చార్టర్ చట్టం
1813 చార్టర్ చట్టం కంపెనీ వాణిజ్య గుత్తాధిపత్యాన్ని రద్దు చేసింది (తేయాకు, చైనా వాణిజ్యం మినహా). అదే చట్టంలో విద్యకు ఏటా ఒక లక్ష రూపాయలు, మిషనరీలకు అనుమతి ఉన్నాయి. 1833లో వాణిజ్య కార్యకలాపాలు పూర్తిగా ఆగిపోయాయి.
1833 చార్టర్ చట్టం ప్రకారం మొదటి "భారత గవర్నర్ జనరల్" ఎవరు?
A. వారన్ హేస్టింగ్స్
B. విలియం బెంటింక్
C. లార్డ్ కానింగ్
D. మెకాలే
Answer & explanation
Correct: B — విలియం బెంటింక్
1833 చట్టంతో బెంగాల్ గవర్నర్ జనరల్ "భారత గవర్నర్ జనరల్" అయ్యాడు; మొదటి వ్యక్తి విలియం బెంటింక్. వారన్ హేస్టింగ్స్ 1773 చట్టం ప్రకారం బెంగాల్ మొదటి గవర్నర్ జనరల్; మెకాలే న్యాయ సభ్యుడు; కానింగ్ 1858 తర్వాత మొదటి వైస్రాయ్.
1813 చార్టర్ చట్టం విద్య, సాహిత్య ప్రోత్సాహం కోసం ఏటా ఎంత మొత్తం కేటాయించాలని చెప్పింది?
A. పది లక్షల రూపాయలు
B. పది వేల రూపాయలు
C. ఐదు లక్షల రూపాయలు
D. ఒక లక్ష రూపాయలు
Answer & explanation
Correct: D — ఒక లక్ష రూపాయలు
1813 చట్టం విద్య, సాహిత్య ప్రోత్సాహానికి ఏటా ఒక లక్ష రూపాయలు కేటాయించాలని చెప్పింది; క్రైస్తవ మిషనరీలకు ప్రచార అనుమతి కూడా ఇచ్చింది. ఇది భారత ప్రభుత్వం విద్యలో చేపట్టిన తొలి బాధ్యతగా పరిగణిస్తారు.
1833 చట్టం ప్రకారం గవర్నర్ జనరల్ కౌన్సిల్‌లో నాలుగో సభ్యుడిగా న్యాయ సభ్యుడు (Law Member) ఎవరు?
A. బెంటింక్
B. మెకాలే
C. వారన్ హేస్టింగ్స్
D. సర్ ఎలిజా ఇంపే
Answer & explanation
Correct: B — మెకాలే
1833 చట్టం గవర్నర్ జనరల్ కౌన్సిల్‌లో న్యాయ సభ్యుడిని చేర్చింది; ఆ పదవిని మెకాలే చేపట్టాడు. బెంటింక్ అప్పటి గవర్నర్ జనరల్; వారన్ హేస్టింగ్స్ 1773 చట్టం కాలపు గవర్నర్ జనరల్; ఎలిజా ఇంపే కలకత్తా సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి.
1853 చార్టర్ చట్టం సివిల్ సర్వీసెస్‌లో ఎంపికకు ఏ పద్ధతిని ప్రవేశపెట్టింది?
A. డైరెక్టర్ల కోర్టు నామినేషన్
B. బహిరంగ పోటీ పరీక్ష
C. సిఫారసు ఆధారిత నియామకం
D. వారసత్వ నియామకం
Answer & explanation
Correct: B — బహిరంగ పోటీ పరీక్ష
1853 చట్టం సివిల్ సర్వీసెస్ ఎంపికను పోటీ పరీక్ష ద్వారా చేయాలని నిర్ణయించింది (మెకాలే కమిటీ, 1854), డైరెక్టర్ల కోర్టు నియామక అధికారం పోయింది. ఇది కంపెనీకి చివరి చార్టర్ చట్టం; ప్రత్యేక శాసన మండలిని కూడా ఏర్పరచింది.
చార్టర్ చట్టాల గురించి ఈ ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 1813 చట్టం క్రైస్తవ మిషనరీలకు ప్రచార అనుమతి ఇచ్చింది
2. 1833 చట్టంతో కంపెనీ వాణిజ్య కార్యకలాపాలు పూర్తిగా ఆగిపోయాయి
3. 1853 చట్టం ప్రత్యేక శాసన మండలిని ఏర్పరచింది
4. 1813 చట్టం "భారత గవర్నర్ జనరల్" పదవిని సృష్టించింది
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 3, 4 మాత్రమే
C. 2, 3, 4 మాత్రమే
D. 1, 2, 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2, 3 మాత్రమే
మిషనరీలకు అనుమతి (1813), కంపెనీ వాణిజ్యం ఆగిపోవడం (1833), ప్రత్యేక శాసన మండలి (1853) సరైనవి. "భారత గవర్నర్ జనరల్" పదవి 1833 చట్టంతో వచ్చింది (బెంటింక్ మొదటి వ్యక్తి), 1813లో కాదు; కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.
D. 1793 – బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ సభ్యుల జీతాలు భారత ఆదాయం నుండి
Answer & explanation
Correct: C — 1853 – న్యాయ సభ్యుడిగా మెకాలే
న్యాయ సభ్యుడిని (మెకాలే) చేర్చినది 1833 చట్టం, 1853 కాదు; 1853 చట్టం ప్రత్యేక శాసన మండలి, ICS పోటీ పరీక్షకు సంబంధించింది. మిగిలిన మూడు జతలు సరైనవి: 1813లో గుత్తాధిపత్యం రద్దు, 1833లో బెంటింక్ భారత గవర్నర్ జనరల్, 1793లో బోర్డ్ సభ్యుల జీతాలు భారత ఆదాయం నుండి చెల్లించే నిర్ణయం.