మరాఠా, మొఘల్ కాలపు యుద్ధాలు – కర్నాల్, పానిపట్ III (Karnal, Panipat III, Treaty of Purandar)
Free practice MCQs with answers and explanations for మరాఠా, మొఘల్ కాలపు యుద్ధాలు – కర్నాల్, పానిపట్ III (Karnal, Panipat III, Treaty of Purandar) in చారిత్రక ప్రధాన యుద్ధాలు మరియు ఒప్పందాలు. Tap an option to check instantly.
Q1Easy
1739లో కర్నాల్ యుద్ధంలో మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షాను ఓడించిన ఇరాన్ రాజు ఎవరు?
A. అహ్మద్ షా అబ్దాలీ
B. నాదిర్ షా
C. తైమూర్
D. మహమూద్ ఘజనీ
Answer & explanation
Correct: B — నాదిర్ షా
కర్నాల్ యుద్ధం (1739)లో నాదిర్ షా మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షాను ఓడించి ఢిల్లీని దోచుకున్నాడు; మయూర సింహాసనం, కోహినూర్ వజ్రాన్ని తీసుకెళ్లాడు. అహ్మద్ షా అబ్దాలీ ఆఫ్ఘన్ నాయకుడు (పానిపట్ III, 1761), తైమూర్ 1398లో ఢిల్లీపై దాడి చేశాడు.
మూడో పానిపట్ యుద్ధం (1761)లో మరాఠాలను ఓడించిన ఆఫ్ఘన్ నాయకుడు ఎవరు?
A. అహ్మద్ షా అబ్దాలీ
B. నాదిర్ షా
C. షేర్ షా
D. ఇబ్రహీం లోడీ
Answer & explanation
Correct: A — అహ్మద్ షా అబ్దాలీ
మూడో పానిపట్ యుద్ధంలో అహ్మద్ షా అబ్దాలీ మరాఠాలను (సదాశివరావు భావు నాయకత్వంలో) ఓడించాడు. దీనివల్ల మరాఠా శక్తి దెబ్బతిని, బ్రిటిష్ వారు భారత రాజకీయాల్లో బలపడే అవకాశం వచ్చింది. నాదిర్ షా ఇరాన్ రాజు, 1739లో దాడి చేశాడు.
పురంధర్ ఒప్పందం (1665)లో శివాజీ మొఘలులకు ఎన్ని కోటలను అప్పగించాడు?
A. 12
B. 23
C. 35
D. 5
Answer & explanation
Correct: B — 23
శివాజీ, మొఘల్ సేనాని రాజా జై సింగ్ మధ్య 1665లో కుదిరిన పురంధర్ ఒప్పందంలో శివాజీ 23 కోటలను మొఘలులకు ఇచ్చాడు. ఈ ఒప్పందం ఔరంగజేబుతో నేరుగా కాదు, అతని సేనాని జై సింగ్తో కుదిరింది.
మూడో పానిపట్ యుద్ధంలో మరాఠా సేనాపతి మరియు అప్పటి పేష్వా వరుసగా ఎవరు?
A. బాజీరావు II; సదాశివరావు భావు
B. శివాజీ; బాలాజీ బాజీరావు
C. సదాశివరావు భావు; బాలాజీ బాజీరావు
D. బాలాజీ బాజీరావు; బాజీరావు II
Answer & explanation
Correct: C — సదాశివరావు భావు; బాలాజీ బాజీరావు
పానిపట్ III (1761)లో మరాఠా సేనాపతి సదాశివరావు భావు కాగా, పేష్వా బాలాజీ బాజీరావు. బాజీరావు II తర్వాతి కాలపు పేష్వా (1802 బేసీన్ ఒప్పందం), శివాజీ అంతకు చాలా ముందు కాలపు వ్యక్తి (1674లో పట్టాభిషేకం).
ఈ సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (1) మూడో పానిపట్ (2) సముగఢ్ యుద్ధం (3) కర్నాల్ యుద్ధం (4) పురంధర్ ఒప్పందం
A. 4, 2, 3, 1
B. 2, 4, 1, 3
C. 2, 4, 3, 1
D. 2, 3, 4, 1
Answer & explanation
Correct: C — 2, 4, 3, 1
సముగఢ్ (1658), పురంధర్ ఒప్పందం (1665), కర్నాల్ (1739), మూడో పానిపట్ (1761). అందువల్ల క్రమం 2, 4, 3, 1. సముగఢ్లో ఔరంగజేబు దారా షికోను ఓడించి వారసత్వ యుద్ధంలో నిర్ణయాత్మక గెలుపు సాధించాడు; పురంధర్ ఒప్పందం శివాజీ–జై సింగ్ మధ్య జరిగింది. నాదిర్ షా దాడి తర్వాత 22 ఏళ్లకు అబ్దాలీ పానిపట్ III లో గెలిచాడు.
ఈ క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. కర్నాల్ యుద్ధంలో నాదిర్ షా మొఘల్ చక్రవర్తి ముహమ్మద్ షాను ఓడించాడు
2. నాదిర్ షా మయూర సింహాసనం, కోహినూర్ వజ్రాన్ని తీసుకెళ్లాడు
3. పురంధర్ ఒప్పందం (1665) శివాజీ, ఔరంగజేబు మధ్య కుదిరింది
4. మూడో పానిపట్లో అబ్దాలీ మరాఠాలను ఓడించాడు
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 4 మాత్రమే
B. 1, 2, 3 మాత్రమే
C. 2, 3, 4 మాత్రమే
D. 1, 3, 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2, 4 మాత్రమే
కర్నాల్ (1739) నాదిర్ షా విజయం, మయూర సింహాసనం–కోహినూర్ దోపిడీ, మూడో పానిపట్ (1761) అబ్దాలీ విజయం సరైనవి. పురంధర్ ఒప్పందం శివాజీ, మొఘల్ సేనాని రాజా జై సింగ్ మధ్య కుదిరింది, ఔరంగజేబుతో కాదు; కాబట్టి 3వ ప్రకటన తప్పు.
మూడో పానిపట్ యుద్ధం గురించి ఈ క్రింది వాటిలో సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. అహ్మద్ షా అబ్దాలీ మరాఠాలతో పోరాడాడు
B. మరాఠా శక్తి దెబ్బతింది
C. బ్రిటిష్ వారికి భారత రాజకీయాల్లో బలపడే అవకాశం వచ్చింది
D. ఈ యుద్ధంలో మరాఠాలు విజయం సాధించారు
Answer & explanation
Correct: D — ఈ యుద్ధంలో మరాఠాలు విజయం సాధించారు
మూడో పానిపట్ (1761)లో మరాఠాలు ఓడిపోయారు, గెలవలేదు; కాబట్టి మొదటి ప్రకటన సరికానిది. ఈ ఓటమితో మరాఠా శక్తి బలహీనపడి బ్రిటిష్ వారికి భారత రాజకీయాల్లో బలపడే అవకాశం వచ్చింది.