సింధు నాగరికత కేంద్రాలు మరియు తవ్వకందారులు (Indus Valley Sites)
Free practice MCQs with answers and explanations for సింధు నాగరికత కేంద్రాలు మరియు తవ్వకందారులు (Indus Valley Sites) in చారిత్రక ప్రదేశాలు మరియు పురావస్తు కేంద్రాలు. Tap an option to check instantly.
Q1Easy
హరప్పా నగర తవ్వకాలు 1921లో ఎవరి నాయకత్వంలో ప్రారంభమయ్యాయి?
A. ఆర్.డి. బెనర్జీ
B. ఎ. ఘోష్
C. దయారాం సహాని
D. ఎస్.ఆర్. రావు
Answer & explanation
Correct: C — దయారాం సహాని
హరప్పాలో 1921లో తవ్వకాలు చేసినవారు దయారాం సహాని; అందుకే ఈ నాగరికతకు హరప్పా నాగరికత అనే పేరు వచ్చింది. ఆర్.డి. బెనర్జీ 1922లో మొహంజొదారోను తవ్వారు, ఎ. ఘోష్ కాలీబంగన్ తవ్వకాలతో, ఎస్.ఆర్. రావు లోథాల్ తవ్వకాలతో ముడిపడి ఉన్నారు. ఈ పేరు–కేంద్రం జతలు పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
"మహా స్నానవాటిక (Great Bath)" ఏ సింధు నాగరికత కేంద్రంలో లభించింది?
A. మొహంజొదారో
B. హరప్పా
C. లోథాల్
D. కాలీబంగన్
Answer & explanation
Correct: A — మొహంజొదారో
మహా స్నానవాటిక సింధు నది ఒడ్డున ఉన్న మొహంజొదారోలో దొరికింది (సింధ్ ప్రావిన్స్). హరప్పాలో ధాన్యాగారాలు, లోథాల్లో ఓడరేవు (Dockyard), కాలీబంగన్లో దున్నిన పొలం, అగ్ని వేదికలు ప్రత్యేకతలు. కాబట్టి స్నానవాటిక అంటే మొహంజొదారో అని గుర్తుంచుకోవాలి.
ఓడరేవు (Dockyard) ఆనవాళ్లు లభించిన సింధు నాగరికత కేంద్రం లోథాల్ ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
A. రాజస్థాన్
B. హర్యానా
C. పంజాబ్
D. గుజరాత్
Answer & explanation
Correct: D — గుజరాత్
లోథాల్ గుజరాత్లో భోగావో నది ఒడ్డున ఉంది; ఇక్కడి ఓడరేవు సింధు ప్రజల సముద్ర వాణిజ్యాన్ని సూచిస్తుంది. రాజస్థాన్లో కాలీబంగన్, హర్యానాలో రాఖీగఢి, బనవాలి, పంజాబ్లో రోపార్ ఉన్నాయి. లోథాల్ తవ్వకం చేసినవారు ఎస్.ఆర్. రావు.
భారతదేశంలో అతిపెద్ద సింధు నాగరికత కేంద్రంగా పరిగణించే రాఖీగఢి ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
A. హర్యానా
B. గుజరాత్
C. రాజస్థాన్
D. ఉత్తరప్రదేశ్
Answer & explanation
Correct: A — హర్యానా
రాఖీగఢి హర్యానాలో ఉంది మరియు భారత్లోని అతిపెద్ద సింధు కేంద్రం. గుజరాత్లో లోథాల్, ధోలవీర, సుర్కోటడలు; రాజస్థాన్లో కాలీబంగన్; ఉత్తరప్రదేశ్లో ఆలంగీర్పూర్ ఉన్నాయి. అతిపెద్ద కేంద్రం అనగానే పాకిస్తాన్లోని మొహంజొదారోతో కలపకుండా "భారత్లో" అనే పదాన్ని గమనించాలి.
దున్నిన పొలం ఆనవాళ్లు మరియు అగ్ని వేదికలు (Fire altars) లభించిన సింధు కేంద్రం ఏ నది ఒడ్డున ఉంది?
A. రావి
B. భోగావో
C. ఘగ్గర్
D. సింధు
Answer & explanation
Correct: C — ఘగ్గర్
కాలీబంగన్ రాజస్థాన్లో ఘగ్గర్ నది ఒడ్డున ఉంది; ఇక్కడ దున్నిన పొలం, అగ్ని వేదికలు దొరికాయి. రావి నది ఒడ్డున హరప్పా, భోగావో నది ఒడ్డున లోథాల్, సింధు నది ఒడ్డున మొహంజొదారో ఉన్నాయి. ఈ నది–కేంద్రం జతలను గుర్తుపెట్టుకోవాలి.
సింధు నాగరికత తూర్పు సరిహద్దుగా పరిగణించే ఆలంగీర్పూర్ ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
A. పంజాబ్
B. గుజరాత్
C. హర్యానా
D. ఉత్తరప్రదేశ్
Answer & explanation
Correct: D — ఉత్తరప్రదేశ్
ఆలంగీర్పూర్ ఉత్తరప్రదేశ్లో ఉంది మరియు సింధు నాగరికత తూర్పు సరిహద్దు. పంజాబ్లోని రోపార్ స్వాతంత్ర్యం తర్వాత తవ్వకాలు జరిగిన మొదటి సింధు కేంద్రం; హర్యానాలో రాఖీగఢి, బనవాలి; గుజరాత్లో లోథాల్ వంటివి ఉన్నాయి.
సింధు కేంద్రాలకు సంబంధించిన ఈ జతలను పరిశీలించండి.
1. కాలీబంగన్ – ఘగ్గర్ నది
2. లోథాల్ – భోగావో నది
3. హరప్పా – సింధు నది
4. సుర్కోటడ – గుర్రం ఎముకలు
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 3, 4
B. 1, 2, 4
C. 2, 3, 4
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2, 4
కాలీబంగన్ ఘగ్గర్ నది ఒడ్డున, లోథాల్ భోగావో నది ఒడ్డున ఉన్నాయి; సుర్కోటడలో గుర్రం ఎముకలు దొరికాయి కాబట్టి 1, 2, 4 సరైనవి. హరప్పా సింధు నది కాదు, రావి నది ఒడ్డున ఉంది; సింధు నది ఒడ్డున ఉన్నది మొహంజొదారో. అందువల్ల 3వ జత తప్పు.
ధోలవీర గురించి ఈ క్రింది వాటిలో సరికాని ప్రకటన ఏది?
A. ఇది గుజరాత్లోని కచ్ ప్రాంతంలో ఉంది
B. నీటి నిల్వ వ్యవస్థకు ప్రసిద్ధి చెందింది
C. దీనికి యునెస్కో గుర్తింపు 2021లో లభించింది
D. భారతదేశంలో అతిపెద్ద సింధు కేంద్రం ఇదే
Answer & explanation
Correct: D — భారతదేశంలో అతిపెద్ద సింధు కేంద్రం ఇదే
భారతదేశంలో అతిపెద్ద సింధు కేంద్రం హర్యానాలోని రాఖీగఢి, ధోలవీర కాదు; కాబట్టి మొదటి ప్రకటన సరికానిది. ధోలవీర గుజరాత్ కచ్లో ఉంది, నీటి నిల్వ వ్యవస్థ, పెద్ద అక్షరాల సైన్బోర్డుకు ప్రసిద్ధి; యునెస్కో గుర్తింపు 2021లో వచ్చింది.