తొలి మధ్యయుగం: ఉత్తర భారతదేశం (రాజ్పుత్ యుగం మరియు ప్రాంతీయ శక్తులు) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for తొలి మధ్యయుగం: ఉత్తర భారతదేశం (రాజ్పుత్ యుగం మరియు ప్రాంతీయ శక్తులు) (మధ్యయుగ భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
అగ్నికుల క్షత్రియ సిద్ధాంతాన్ని ప్రస్తావించిన ప్రసిద్ధ గ్రంథం ఏది?
A. రాజతరంగిణి
B. పృథ్వీరాజ్ రాసో
C. కితాబ్-ఉల్-హింద్
D. గీతగోవిందం
Answer & explanation
Correct: B — పృథ్వీరాజ్ రాసో
అగ్నికుల సిద్ధాంతం ప్రకారం అబూ పర్వతంపై వశిష్ఠుని యజ్ఞగుండం నుండి రాజ్పుత్ వంశాలు పుట్టాయి; ఈ కథనం చంద్ బర్దాయ్ రచించిన పృథ్వీరాజ్ రాసోలో ఉంది. రాజతరంగిణి కాశ్మీర్ చరిత్ర (కల్హణుడు), కితాబ్-ఉల్-హింద్ అల్బెరూని రచన, గీతగోవిందం జయదేవుని భక్తి కావ్యం కాబట్టి ఇవి ఈ సిద్ధాంతానికి సంబంధించినవి కావు.
త్రైపాక్షిక పోరాటం (Tripartite Struggle) ఏ నగరంపై ఆధిపత్యం కోసం జరిగింది?
A. ఢిల్లీ
B. ఉజ్జయిని
C. పాటలీపుత్రం
D. కనౌజ్
Answer & explanation
Correct: D — కనౌజ్
హర్షుని రాజధాని కనౌజ్ను గెలిస్తే ఉత్తర భారతానికి చక్రవర్తిగా గుర్తింపు, గంగా-యమునా దోయాబ్ సంపద, వర్తక మార్గాలపై పట్టు లభించేవి. అందుకే ప్రతిహారులు, పాలలు, రాష్ట్రకూటులు రెండు వందల ఏళ్లు దీనికోసం పోరాడారు. ఢిల్లీ, ఉజ్జయిని, పాటలీపుత్రం ఈ పోరులో లక్ష్యం కాదు.
గుర్జర-ప్రతిహార వంశంలో అత్యంత శక్తివంతమైన చక్రవర్తిగా పరిగణించబడేవారు ఎవరు?
A. మిహిరభోజుడు
B. మొదటి నాగభట్టుడు
C. వత్సరాజు
D. రాజ్యపాలుడు
Answer & explanation
Correct: A — మిహిరభోజుడు
మిహిరభోజుడు (క్రీ.శ. 836–885) 'ఆదివరాహ', 'ప్రభాస' బిరుదులు ధరించాడు; ఇతని కాలంలో కనౌజ్ అఖండ వైభవం పొందింది. మొదటి నాగభట్టుడు వంశ స్థాపకుడు మాత్రమే, వత్సరాజు త్రైపాక్షిక పోరు తొలి దశలో ఉన్నాడు, రాజ్యపాలుడు గజనీ దాడి సమయంలో పారిపోయిన చివరి రాజు.
మత్స్యన్యాయం (అరాచకం) అంతం కోసం బెంగాల్ ప్రజలు క్రీ.శ. 750లో గోపాలుడిని రాజుగా ఎన్నుకోవడంతో పాల వంశం మొదలైంది. ధర్మపాలుడు, దేవపాలుడు తర్వాతి పాలకులు; శశాంకుడు ఈ వంశానికి ముందు బెంగాల్ను పాలించినవాడు, అతని మరణం తర్వాతే అరాచకం ఏర్పడింది.
జయదేవుడు సేన వంశ చివరి ప్రముఖ రాజు లక్ష్మణసేనుని ఆస్థానంలో ఉండి శృంగార భక్తి కావ్యం గీతగోవిందం రాశాడు. బల్లాలసేనుడు దానసాగర, అద్భుతసాగర గ్రంథకర్త; విజయసేనుని విజయాలు దేవపార శాసనంలో ఉన్నాయి; జయచంద్రుని ఆస్థానంలో ఉన్నది శ్రీహర్షుడు.
అజయమేరు (నేటి అజ్మీర్) నగరాన్ని నిర్మించిన చౌహాన్ రాజు ఎవరు?
A. నాల్గవ విగ్రహరాజు
B. అజయరాజు
C. మూడవ పృథ్వీరాజ్
D. వాసుదేవుడు
Answer & explanation
Correct: B — అజయరాజు
12వ శతాబ్దంలో అజయరాజు అజయమేరును నిర్మించి రాజధానిగా చేసుకున్నాడు. వాసుదేవుడు వంశ మూల పురుషుడు, విగ్రహరాజు IV ఢిల్లీని గెలిచి హరకేళి నాటకం రాశాడు, పృథ్వీరాజ్ III చివరి గొప్ప చౌహాన్ రాజు; ఈ ముగ్గురూ నగర నిర్మాతలుగా చెప్పబడలేదు.
1191లో మొదటి తరైన్ యుద్ధంలో పృథ్వీరాజ్ గెలిచాడు; ఒక సంవత్సరం తర్వాత 1192లో గోరీ పూర్తి సన్నద్ధతతో తిరిగివచ్చి గెలిచాడు. 1194 చందావార్ యుద్ధం (జయచంద్రునిపై), 1206 గోరీ హత్య – ఈ తేదీలను తరైన్ యుద్ధాలతో కలపకుండా గుర్తుంచుకోవాలి.
ఖజురహోలోని ప్రసిద్ధ కందరీయ మహాదేవ ఆలయాన్ని నిర్మించిన చందేల రాజు ఎవరు?
A. ధంగదేవుడు
B. యశోవర్మ
C. నన్నుకుడు
D. పరమర్దిదేవుడు
Answer & explanation
Correct: A — ధంగదేవుడు
చందేల రాజులలో అత్యంత శక్తివంతుడైన ధంగదేవుడు కందరీయ మహాదేవ ఆలయాన్ని నిర్మించాడు. యశోవర్మ లక్ష్మణ విష్ణు ఆలయ నిర్మాత, నన్నుకుడు వంశ స్థాపకుడు, పరమర్దిదేవుడు ఆల్హా-ఉదల్ కాలపు చివరి పాలకుడు; అందువల్ల ఈ ఆలయం ధంగదేవునికే చెందుతుంది.
'సమరాంగణ సూత్రధార' అనే వాస్తు గ్రంథాన్ని రచించిన పరమార రాజు ఎవరు?
A. వాక్పతి ముంజ
B. రాజా భోజుడు
C. సియాకుడు
D. ఉపేంద్రుడు
Answer & explanation
Correct: B — రాజా భోజుడు
రాజా భోజుడు (క్రీ.శ. 1010–1055) వాస్తు, యంత్ర శాస్త్రం కోసం సమరాంగణ సూత్రధార, వ్యాకరణ కవిత్వం కోసం సరస్వతీ కంఠాభరణం, వైద్యం కోసం ఆయుర్వేద సర్వస్వం రాశాడు. ఉపేంద్రుడు వంశ స్థాపకుడు, ముంజ, సియాకుడు తొలి యోధులు మాత్రమే.
గుజరాత్లోని మోధేరా సూర్య దేవాలయాన్ని నిర్మించిన సోలంకీ రాజు ఎవరు?
A. జయసింహ సిద్ధరాజు
B. కుమారపాలుడు
C. రెండవ భీమదేవుడు
D. మొదటి భీమదేవుడు
Answer & explanation
Correct: D — మొదటి భీమదేవుడు
మెహసానా వద్ద మోధేరా సూర్య దేవాలయం మొదటి భీమదేవుని నిర్మాణం; ఇతని కాలంలోనే 1025లో గజనీ సోమనాథ్ను కొల్లగొట్టగా, ఇతడు ఆలయాన్ని రాతితో పునర్నిర్మించాడు. జయసింహ సిద్ధరాజు ఆస్థానంలో హేమచంద్రుడు ఉండేవాడు, కుమారపాలుడు జైనుడయ్యాడు, రెండవ భీముడు 1178లో గోరీని ఓడించాడు.