Free practice MCQs with answers and explanations for మహాజనపదాల కాలం (ప్రాచీన భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
భారత ఉపఖండంలో 'రెండవ పట్టణీకరణ' ఏ శతాబ్దంలో ప్రారంభమైంది?
A. క్రీ.పూ. 10వ శతాబ్దం
B. క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం
C. క్రీ.పూ. 6వ శతాబ్దం
D. క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దం
Answer & explanation
Correct: C — క్రీ.పూ. 6వ శతాబ్దం
క్రీ.పూ. 6వ శతాబ్దంలో గంగా-యమునా మైదానంలో జరిగిన సామాజిక-ఆర్థిక మార్పులు రెండవ పట్టణీకరణకు దారితీశాయి. మొదటి పట్టణీకరణ సింధు లోయలో జరగగా, రెండవది గంగా పరీవాహక ప్రాంతంలో కేంద్రీకృతమైంది. క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం మౌర్యుల కాలం, క్రీ.శ. 1వ శతాబ్దం కుషాణుల కాలం.
రెండవ పట్టణీకరణకు ప్రాథమిక భౌతిక కారణంగా చెప్పదగినది ఏది?
A. ఇనుప పనిముట్ల వల్ల గంగా లోయ అడవులు సాగులోకి రావడం, వ్యవసాయ మిగులు
B. సింధు నదిలో వరదలు పెరగడం
C. గుప్తుల కాలంలో రోమన్ వాణిజ్యం
D. హూణుల దండయాత్రలు
Answer & explanation
Correct: A — ఇనుప పనిముట్ల వల్ల గంగా లోయ అడవులు సాగులోకి రావడం, వ్యవసాయ మిగులు
ఇనుప గొడ్డళ్లతో దట్టమైన అడవులను నరికి సాగు భూములుగా మార్చడం, ఇనుప నాగలి కర్రులు, వరినాట్లు వల్ల ఆహార మిగులు ఏర్పడి జనాభా పెరిగి చేతివృత్తులు, వర్తక శ్రేణులు, నగరాలు ఏర్పడ్డాయి. రోమన్ వాణిజ్యం, హూణుల దాడులు చాలా తర్వాతి కాలానికి చెందినవి, సింధు వరదలకు ఈ మార్పుతో సంబంధం లేదు.
16 మహాజనపదాల ప్రామాణిక జాబితాను మొదటిసారిగా అందించిన బౌద్ధ గ్రంథం ఏది?
A. భగవతీ సూత్రం
B. అష్టాధ్యాయి
C. ఇండికా
D. అంగుత్తర నికాయం
Answer & explanation
Correct: D — అంగుత్తర నికాయం
సుత్త పీఠకంలోని అంగుత్తర నికాయం 16 మహాజనపదాల జాబితాను అందిస్తుంది; ఆధునిక చరిత్రకారులు దీనినే ప్రామాణికంగా భావిస్తారు. భగవతీ సూత్రం జైన గ్రంథం (ప్రత్యామ్నాయ జాబితా), అష్టాధ్యాయి పాణిని వ్యాకరణ గ్రంథం, ఇండికా మెగస్తనీస్ రచన.
16 మహాజనపదాల ప్రత్యామ్నాయ జాబితాను అందించిన జైన ప్రాకృత గ్రంథం ఏది?
A. అంగుత్తర నికాయం
B. భగవతీ సూత్రం
C. అష్టాధ్యాయి
D. దీఘ నికాయం
Answer & explanation
Correct: B — భగవతీ సూత్రం
జైన ప్రాకృత గ్రంథమైన భగవతీ సూత్రం మహాజనపదాల మరొక జాబితాను ఇస్తుంది, ఇందులో మాల్వా, బెంగాల్ ప్రాంత రాజ్యాలకు ప్రాధాన్యం ఎక్కువ. అంగుత్తర నికాయం, దీఘ నికాయం బౌద్ధ గ్రంథాలు; అష్టాధ్యాయి వ్యాకరణ గ్రంథం, అందులో సుమారు 22 జనపదాల పేర్లున్నాయి.
గణసంఘాలలో వంశపారంపర్య రాజు ఉండడు; తెగ పెద్దలు 'సంతాగార' అనే సభా భవనంలో సమావేశమై చర్చించి నిర్ణయాలు తీసుకునేవారు. సభ, సమితి, విదథ వేద కాలపు సంస్థలు, ఈ కాలపు గణరాజ్యాల సభా భవనం కాదు.
గణసంఘాలలో ఓటింగ్ నిర్వహణకు ఉపయోగించిన రంగు చెక్క పుల్లలను ఏమని పిలిచేవారు?
A. కర్షాపణాలు
B. నిష్కాలు
C. పణాలు
D. శలాకలు
Answer & explanation
Correct: D — శలాకలు
గణసంఘాలలో సభ్యులు శలాకలు (రంగు కర్రలు) ద్వారా ఓటు వేసి నిర్ణయాలు తీసుకునేవారు. కర్షాపణ, పణ నాణేల పేర్లు, నిష్కం బంగారు ఆభరణం/నాణెం పేరు; అందువల్ల అవి ఓటింగ్ సాధనాలు కావు.
అంగ రాజధాని చంపా (ప్రాచీన నామం మాలిని), ఇది నదీ తీర ఓడరేవుగా సువర్ణభూమి వరకు వర్తక నౌకలను పంపేది. రాజగృహ మగధ తొలి రాజధాని, వైశాలి వజ్జి సమాఖ్య రాజధాని, కౌశాంబి వత్స రాజధాని.
అంగ రాజు బ్రహ్మదత్తుడిని ఓడించి అంగను మగధలో విలీనం చేసిన రాజు ఎవరు?
A. అజాతశత్రువు
B. మహాపద్మనందుడు
C. బింబిసారుడు
D. శిశునాగుడు
Answer & explanation
Correct: C — బింబిసారుడు
హర్యాంక వంశ రాజు బింబిసారుడు అంగ రాజు బ్రహ్మదత్తుని ఓడించి అంగను మగధలో కలిపాడు, తన కుమారుడు అజాతశత్రువును చంపాకు వైస్రాయ్గా నియమించాడు. నందులు, శిశునాగులు తర్వాతి వంశాలకు చెందినవారు; ఇది బింబిసారుని ఏకైక ప్రధాన సైనిక విజయం.