పన్నుల వ్యవస్థ – ప్రత్యక్ష & పరోక్ష పన్నులు (Taxation) · Practice MCQs

Correct: A — పన్ను ఎగవేత (Tax Evasion)

పన్ను ఎగవేత చట్టవిరుద్ధం, శిక్షార్హం. పన్ను తప్పించుకోవడం (Tax Avoidance) అంటే చట్టంలోని లొసుగులను వాడుకుని పన్ను భారాన్ని తగ్గించుకోవడం – ఇది చట్టపరమైనదే అయినా విమర్శలకు గురవుతుంది.

Correct: B — కేంద్ర రెవెన్యూ బోర్డుల చట్టం, 1963

CBDT, CBIC రెండూ కేంద్ర రెవెన్యూ బోర్డుల చట్టం 1963 (Central Boards of Revenue Act) కింద ఏర్పడి ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలోని రెవెన్యూ విభాగం కింద పనిచేస్తాయి. ఆదాయపు పన్ను చట్టం 1961 పన్ను విధింపు నియమాలను చెబుతుంది, బోర్డుల ఏర్పాటును కాదు.

Correct: C — పన్ను అంతిమ భారం (Incidence)

పన్ను మొదట పడే వ్యక్తి (వ్యాపారి) వద్ద ఘాతం ఉంటుంది; చివరికి భారాన్ని మోసేది వినియోగదారు కాబట్టి అతనిపై అంతిమ భారం (Incidence) ఉంటుంది. ఘాతం, భారం వేర్వేరు వ్యక్తులపై ఉండటమే పరోక్ష పన్నుల లక్షణం.

Correct: D — తిరోగమన స్వభావం (Regressive)

పరోక్ష పన్ను అందరిపై ఒకే మొత్తంగా పడుతుంది. పేదవారి ఆదాయంతో పోలిస్తే అది పెద్ద శాతం కావడం వల్ల ఆదాయం పెరిగే కొద్దీ ఆదాయ శాతంగా పన్ను తగ్గుతుంది – ఇదే తిరోగమన స్వభావం. ఆదాయపు పన్ను శ్లాబులు దీనికి విరుద్ధంగా ప్రగతిశీలం.

Correct: A — తగ్గుతున్న పన్ను (Degressive Tax)

డిగ్రెసివ్ పన్నులో రేటు ఒక ఆదాయ స్థాయి వరకు పెరిగి, తర్వాత స్థిరంగా ఉంటుంది. అనుపాత పన్నులో రేటు మొదటి నుంచి ఒకటే; ప్రగతిశీలంలో రేటు ఆదాయంతో పెరుగుతూనే ఉంటుంది; తిరోగమనంలో ఆదాయ శాతంగా భారం తగ్గుతుంది.

Correct: B — 1 ఏప్రిల్ 2026

ఆదాయపు పన్ను చట్టం 1961 (అమలు 1 ఏప్రిల్ 1962 నుంచి) స్థానంలో 2025 చట్టం 1 ఏప్రిల్ 2026 నుంచి అమలవుతుంది. కొత్త చట్టంలో అసెస్‌మెంట్ ఇయర్, ప్రీవియస్ ఇయర్ స్థానంలో పన్ను సంవత్సరం (Tax Year) అనే పదం వస్తుంది.

Correct: C — రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు (రాష్ట్ర జాబితా)

వ్యవసాయ ఆదాయం కేంద్ర ఆదాయపు పన్ను నుంచి మినహాయింపు పొందింది; దానిపై పన్ను వేసే అధికారం రాష్ట్ర జాబితాలో ఉంది. ఆదాయపు పన్ను అనేది కేంద్ర జాబితా అంశమైనా, వ్యవసాయ ఆదాయం దీనికి మినహాయింపు.

Correct: D — ఆర్టికల్ 270

ఆర్టికల్ 270 ప్రకారం ఆదాయపు పన్ను వంటి కేంద్ర పన్నులు విభాజ్య నిధి (Divisible Pool) లో భాగమై కేంద్రం-రాష్ట్రాల మధ్య పంచబడతాయి. ఆర్టికల్ 271 సర్‌చార్జ్‌కు సంబంధించింది, దాని ఆదాయం పంచరు.

Correct: A — భారత్‌లో సంపాదించిన ఆదాయంపై

దేశీయ కంపెనీలు ప్రపంచవ్యాప్త ఆదాయంపై పన్ను చెల్లిస్తాయి, విదేశీ కంపెనీలు భారత్‌లో సంపాదించిన ఆదాయంపై మాత్రమే చెల్లిస్తాయి. ఈ తేడా పన్ను నివాసం (Residence) ఆధారంగా వస్తుంది.

Correct: B — కనీస ప్రత్యామ్నాయ పన్ను (MAT)

MAT (Minimum Alternate Tax) ను పుస్తక లాభాలున్నా మినహాయింపుల వల్ల పన్ను కట్టని జీరో ట్యాక్స్ కంపెనీల కోసం తెచ్చారు. కొత్త రాయితీ పన్ను విధానం ఎంచుకున్న కంపెనీలకు MAT వర్తించదు. DDT అనేది డివిడెండ్ పంపిణీపై ఉండేది, అది 2020-21లో రద్దయింది.