GST కౌన్సిల్ – నిర్మాణం & ఓటింగ్ (GST Council – Article 279A)
Free practice MCQs with answers and explanations for GST కౌన్సిల్ – నిర్మాణం & ఓటింగ్ (GST Council – Article 279A) in వస్తు సేవల పన్ను – GST (Goods & Services Tax). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
GST కౌన్సిల్ అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. ప్రధాన మంత్రి
B. కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి
C. RBI గవర్నర్
D. రాష్ట్రాల ఆర్థిక మంత్రుల్లో ఒకరు
Answer & explanation
Correct: B — కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి
GST కౌన్సిల్ అధ్యక్షుడు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి. రాష్ట్రాల ఆర్థిక మంత్రుల్లో ఒకరు ఉపాధ్యక్షుడిగా ఉంటారు, కేంద్ర రెవెన్యూ కార్యదర్శి ఎక్స్-అఫీషియో కార్యదర్శి. ప్రధాన మంత్రి, RBI గవర్నర్ సభ్యులు కాదు.
GST కౌన్సిల్ కోరం మొత్తం సభ్యుల్లో సగం. 3/4 అనేది నిర్ణయాలకు అవసరమైన వెయిటెడ్ ఓట్ల మెజారిటీ, కోరం కాదు; 2/3 అన్ని రాష్ట్రాల కలిపిన ఓటు విలువ. కోరం లేకపోతే సమావేశంలో నిర్ణయాలు తీసుకోలేరు, అందుకే సగం సభ్యుల హాజరు తప్పనిసరి.
GST కౌన్సిల్ నిర్ణయాలకు కనీసం ఎంత వెయిటెడ్ మెజారిటీ అవసరం?
A. 1/2 (50%)
B. 2/3 (66%)
C. 4/5 (80%)
D. 3/4 (75%)
Answer & explanation
Correct: D — 3/4 (75%)
GST కౌన్సిల్ నిర్ణయాలకు హాజరై ఓటు వేసిన సభ్యుల వెయిటెడ్ ఓట్లలో కనీసం 3/4 (75%) మెజారిటీ అవసరం. కేంద్రం ఓటు విలువ 1/3, రాష్ట్రాలన్నీ కలిపి 2/3; అందువల్ల కేంద్రం, రాష్ట్రాలు ఒంటరిగా నిర్ణయం తీసుకోలేవు.
GST కౌన్సిల్ ఓటింగ్‌లో కేంద్రం, రాష్ట్రాల ఓటు విలువలు ఎంత?
A. కేంద్రం 2/3; రాష్ట్రాలన్నీ కలిపి 1/3
B. కేంద్రం 1/3; రాష్ట్రాలన్నీ కలిపి 2/3
C. కేంద్రం 1/2; రాష్ట్రాలన్నీ కలిపి 1/2
D. కేంద్రం 1/4; రాష్ట్రాలన్నీ కలిపి 3/4
Answer & explanation
Correct: B — కేంద్రం 1/3; రాష్ట్రాలన్నీ కలిపి 2/3
కేంద్రం ఓటు విలువ 1/3, రాష్ట్రాలన్నీ కలిపి 2/3. నిర్ణయానికి 3/4 మెజారిటీ కావాలి కాబట్టి కేంద్రం (1/3) సమ్మతి లేకుండా లేదా రాష్ట్రాలు (2/3 లో గణనీయ భాగం) లేకుండా నిర్ణయం సాధ్యం కాదు.
‘యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా vs మోహిత్ మినరల్స్’ (2022) తీర్పు ప్రకారం GST కౌన్సిల్ సిఫారసులు ఎలాంటివి?
A. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను తప్పనిసరిగా బంధిస్తాయి
B. పార్లమెంటు కంటే ఉన్నతమైనవి
C. ఒప్పించే విలువ (Persuasive value) మాత్రమే కలవి; కేంద్రం/రాష్ట్రాలను బంధించవు
D. కేవలం కేంద్రాన్ని మాత్రమే బంధిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: C — ఒప్పించే విలువ (Persuasive value) మాత్రమే కలవి; కేంద్రం/రాష్ట్రాలను బంధించవు
మోహిత్ మినరల్స్ కేసు (2022)లో సుప్రీంకోర్టు GST కౌన్సిల్ సిఫారసులకు ఒప్పించే విలువ మాత్రమే ఉంటుందని, అవి కేంద్ర/రాష్ట్రాలను బంధించవని తీర్పు ఇచ్చింది. కాబట్టి తప్పనిసరిగా బంధిస్తాయనే ఎంపికలు తప్పు.
GST కౌన్సిల్ మొదటి సమావేశం 22-23 సెప్టెంబర్ 2016న జరిగింది. 3 ఆగస్టు 2016 రాజ్యసభ ఆమోదం, 8 సెప్టెంబర్ 2016 రాష్ట్రపతి ఆమోదం, 1 జూలై 2017 GST అమలు తేదీ.
GST కౌన్సిల్ నిర్మాణం గురించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. అధ్యక్షుడు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి.
2. కార్యదర్శి (ఎక్స్-అఫీషియో) కేంద్ర రెవెన్యూ కార్యదర్శి.
3. కౌన్సిల్‌ను రాష్ట్రపతి ఏర్పాటు చేస్తారు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
మూడు ప్రకటనలూ సరైనవే: అధ్యక్షుడు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి, ఎక్స్-అఫీషియో కార్యదర్శి కేంద్ర రెవెన్యూ కార్యదర్శి, ఆర్టికల్ 279A కింద కౌన్సిల్‌ను రాష్ట్రపతి ఏర్పాటు చేస్తారు (సవరణ అమలైన 60 రోజుల్లోగా).
GST కౌన్సిల్ ఓటింగ్ గురించి క్రింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. నిర్ణయాలకు వెయిటెడ్ ఓట్లలో కనీసం 3/4 మెజారిటీ అవసరం.
2. కేంద్రం ఓటు విలువ 1/3.
3. కేంద్రం సమ్మతి లేకుండానే రాష్ట్రాలు ఒంటరిగా నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
నిర్ణయాలకు 3/4 వెయిటెడ్ మెజారిటీ అవసరం, కేంద్రం ఓటు విలువ 1/3 – 1, 2 సరైనవి. రాష్ట్రాల ఓట్లు 2/3 మాత్రమే (3/4 కంటే తక్కువ); కేంద్రం లేకుండా 3/4 సాధ్యం కాదు, కాబట్టి 3 తప్పు.
GST కౌన్సిల్ పన్ను రేట్లు, మినహాయింపులు, పరిమితి (Threshold), ప్రత్యేక రాష్ట్రాలకు నిబంధనలు, వివాదాల పరిష్కార విధానం సిఫారసు చేస్తుంది. రాష్ట్రాల రుణ పరిమితులు కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ నియంత్రణలో ఉంటాయి (ఆర్టికల్ 293), కౌన్సిల్ పని కాదు.