దీనదయాళ్ అంత్యోదయ యోజన – NRLM (ఆజీవిక) & స్వయం సహాయక బృందాలు (DAY-NRLM)
Free practice MCQs with answers and explanations for దీనదయాళ్ అంత్యోదయ యోజన – NRLM (ఆజీవిక) & స్వయం సహాయక బృందాలు (DAY-NRLM) in గ్రామీణాభివృద్ధి & ఉపాధి హామీ పథకం (Rural Development & MGNREGA). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధుల మిషన్ (NRLM – ఆజీవిక) ఎక్కడ, ఎప్పుడు ప్రారంభమైంది?
A. 3 జూన్ 2011, బాన్స్వారా (రాజస్థాన్)
B. 2 అక్టోబర్ 1980, న్యూఢిల్లీ
C. 20 నవంబర్ 2016, ఆగ్రా
D. 1 మే 2016, బల్లియా
Answer & explanation
Correct: A — 3 జూన్ 2011, బాన్స్వారా (రాజస్థాన్)
NRLM 3 జూన్ 2011న రాజస్థాన్లోని బాన్స్వారాలో "ఆజీవిక" పేరుతో ప్రారంభమై SGSY స్థానంలో వచ్చింది. తర్వాత దీన్ని DAY-NRLM గా పేరు మార్చారు. ఆగ్రా PMAY-G ప్రారంభ స్థలం.
NRLM లో ప్రతి పేద కుటుంబం నుండి కనీసం ఎవరిని స్వయం సహాయక బృందంలో (SHG) చేర్చాలనేది లక్ష్యం?
A. ఒక పురుషుడిని
B. ఒక మహిళను
C. ఒక యువకుడిని
D. ఒక వృద్ధుడిని
Answer & explanation
Correct: B — ఒక మహిళను
NRLM లక్ష్యం ప్రతి పేద కుటుంబం నుండి కనీసం ఒక మహిళను SHG లో చేర్చడం. SHG లో సాధారణంగా 10-20 మంది మహిళలు ఉంటారు; SHGలు కలిసి గ్రామ సంఘాలు, క్లస్టర్ సమాఖ్యలుగా ఏర్పడతాయి.
D. ఏడాదికి కనీసం ₹1 లక్ష ఆదాయం సంపాదించే SHG మహిళలను (3 కోట్ల లక్ష్యంతో) తయారు చేయడం
Answer & explanation
Correct: D — ఏడాదికి కనీసం ₹1 లక్ష ఆదాయం సంపాదించే SHG మహిళలను (3 కోట్ల లక్ష్యంతో) తయారు చేయడం
లఖ్పతి దీదీ 15 ఆగస్టు 2023 స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ ప్రసంగంలో ప్రకటించారు: ఏడాదికి కనీసం ₹1 లక్ష ఆదాయం సంపాదించే SHG మహిళలు; లక్ష్యం 3 కోట్లు. ఇది ఉచిత రుణం, బీమా పథకం కాదు, ఆదాయ లక్ష్యం.
NRLM లో కేంద్ర-రాష్ట్ర నిధుల నిష్పత్తి ఎంత (సాధారణ రాష్ట్రాలకు)?
A. 50:50
B. 75:25
C. 60:40
D. 100% కేంద్రం
Answer & explanation
Correct: C — 60:40
NRLM (DAY-NRLM) నిధులు సాధారణంగా కేంద్రం-రాష్ట్రాలు 60:40; ఈశాన్య, హిమాలయ రాష్ట్రాలకు 90:10. JJM లో సాధారణ నిష్పత్తి 50:50 కాబట్టి ఈ రెండు పథకాల నిష్పత్తులు తేడాగా ఉంటాయి.
Correct: A — మహిళా కిసాన్ సశక్తికరణ్ పరియోజన (MKSP)
MKSP (మహిళా రైతుల సాధికారత), SVEP, AGEY, DDU-GKY, RSETIs NRLM కింది ఉప పథకాలు/అంశాలు. సుకన్య సమృద్ధి, అటల్ పెన్షన్ సామాజిక భద్రతా పథకాలు; పీఎం స్వనిధి పట్టణ వీధి వ్యాపారుల రుణ పథకం.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో SHG సమాఖ్యల నమూనాగా గుర్తింపు పొందిన, SERP ఆధ్వర్యంలోని కార్యక్రమం ఏది?
A. ఆరోగ్యశ్రీ
B. వెలుగు (2000)
C. ఆసరా
D. జన్మభూమి
Answer & explanation
Correct: B — వెలుగు (2000)
AP లో SERP (Society for Elimination of Rural Poverty) ఆధ్వర్యంలోని "వెలుగు" కార్యక్రమం (2000) SHG సమాఖ్యల నమూనాగా దేశవ్యాప్త గుర్తింపు పొందింది; NRLM రూపకల్పనకు స్ఫూర్తినిచ్చింది. ఆరోగ్యశ్రీ ఆరోగ్య బీమా, ఆసరా తెలంగాణ పింఛన్ల పథకం.
NRLM కు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) SGSY స్థానంలో 2011లో వచ్చింది. (2) లఖ్పతి దీదీ లక్ష్యం 3 కోట్లు. (3) ఈశాన్య రాష్ట్రాలకు నిధులు 90:10. సరైనవి ఏవి?
A. (1), (2) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (2), (3) అన్నీ
D. (1), (3) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — (1), (2), (3) అన్నీ
మూడూ సరైనవి: NRLM SGSY స్థానంలో 2011లో వచ్చింది; లఖ్పతి దీదీ లక్ష్యం 3 కోట్లు (2023 ప్రకటన); ఈశాన్య, హిమాలయ రాష్ట్రాలకు నిధులు 90:10, ఇతరులకు 60:40. SGSY స్థానంలో రావడం, లఖ్పతి దీదీ 2023 ప్రకటన – ఈ మూడు అంశాలు NRLM పై పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
Correct: D — AGEY – SHG సభ్యులకు గ్రామీణ రవాణా వాహనాలు
ఆజీవిక గ్రామీణ ఎక్స్ప్రెస్ యోజన (AGEY) SHG సభ్యులకు గ్రామీణ రవాణా వాహనాలు ఇస్తుంది. MKSP మహిళా రైతుల సాధికారత, SVEP గ్రామీణ చిన్న వ్యాపారాలు, RSETI నైపుణ్య శిక్షణ సంస్థలు; ఇతర జతల్లో ఇవి తారుమారయ్యాయి.
A. రివాల్వింగ్ ఫండ్, కమ్యూనిటీ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ఫండ్ సాయం
B. వ్యక్తిగత స్వయం ఉపాధికి ప్రాధాన్యం; SHG లు నిషేధం
C. గ్రామ సంఘాలు, క్లస్టర్ సమాఖ్యలు
D. బ్యాంకు రుణాలపై వడ్డీ రాయితీ
Answer & explanation
Correct: B — వ్యక్తిగత స్వయం ఉపాధికి ప్రాధాన్యం; SHG లు నిషేధం
NRLM స్వయం సహాయక బృందాలను (SHGs) ప్రోత్సహిస్తుంది, వాటిపై నిషేధం లేదు; అందువల్ల మొదటి ప్రకటన తప్పు. రివాల్వింగ్ ఫండ్, CIF, గ్రామ సంఘాలు, వడ్డీ రాయితీ NRLM లక్షణాలు.