మూడో ప్రణాళిక & ప్రణాళికా విరామం (3rd Plan and Plan Holiday 1966–69)
Free practice MCQs with answers and explanations for మూడో ప్రణాళిక & ప్రణాళికా విరామం (3rd Plan and Plan Holiday 1966–69) in పంచవర్ష ప్రణాళికలు (Five Year Plans). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మూడో పంచవర్ష ప్రణాళిక కాలం ఏది?
A. 1956–61
B. 1961–66
C. 1969–74
D. 1966–69
Answer & explanation
Correct: B — 1961–66
మూడో ప్రణాళిక కాలం 1961–66; ఇది స్వయం సమృద్ధ, స్వయం చోదక ఆర్థిక వ్యవస్థ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. 1956–61 రెండో ప్రణాళిక కాలం, 1966–69 ప్రణాళికా విరామం కాలం, 1969–74 నాలుగో ప్రణాళిక కాలం.
ప్రణాళికా విరామం 1966 నుండి 1969 వరకు; ఈ కాలంలో మూడు వార్షిక ప్రణాళికలు (1966-67, 1967-68, 1968-69) అమలయ్యాయి. 1978–80 కాలం నిరంతర ప్రణాళిక (Rolling Plan) కాలం, 1990–92 రెండు వార్షిక ప్రణాళికల కాలం.
మూడో ప్రణాళిక లక్ష్య వృద్ధి రేటు, సాధించిన వృద్ధి రేటు వరుసగా ఎంత?
A. 2.1%, సుమారు 3.6%
B. 4.5%, సుమారు 4.2%
C. 5.7%, సుమారు 3.3%
D. 5.6%, సుమారు 2.4%
Answer & explanation
Correct: D — 5.6%, సుమారు 2.4%
మూడో ప్రణాళిక లక్ష్యం 5.6% కాగా, సాధించింది సుమారు 2.4% మాత్రమే; భారత ప్రణాళికా చరిత్రలో పెద్ద వైఫల్యం. 5.7% లక్ష్యం, 3.3% సాధన నాలుగో ప్రణాళికకు సంబంధించినవి.
మూడో ప్రణాళిక వైఫల్యానికి కారణాలుగా పేర్కొన్న అంశాలు ఏవి?
A. 1962 భారత్–చైనా యుద్ధం, 1965 భారత్–పాకిస్తాన్ యుద్ధం, 1965-66 తీవ్ర కరవు
B. 1971 బంగ్లాదేశ్ యుద్ధం, 1973 చమురు సంక్షోభం
C. 1991 BoP సంక్షోభం
D. 2008 ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభం
Answer & explanation
Correct: A — 1962 భారత్–చైనా యుద్ధం, 1965 భారత్–పాకిస్తాన్ యుద్ధం, 1965-66 తీవ్ర కరవు
మూడో ప్రణాళిక వైఫల్యానికి 1962 భారత్–చైనా యుద్ధం, 1965 భారత్–పాకిస్తాన్ యుద్ధం, 1965-66 తీవ్ర కరవు కారణాలు; 1966లో రూపాయి విలువ తగ్గింపు (Devaluation) జరిగింది. 1971 యుద్ధం, 1973 చమురు సంక్షోభం నాలుగో ప్రణాళిక సమస్యలు.
ప్రణాళికా విరామం గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 1966 నుండి 1969 వరకు మూడు వార్షిక ప్రణాళికలు అమలయ్యాయి.
2. కారణాలు: మూడో ప్రణాళిక వైఫల్యం, యుద్ధాల భారం, కరవు, ధరల పెరుగుదల, వనరుల కొరత.
3. హరిత విప్లవం ఈ కాలంలోనే ప్రారంభమైంది.
4. ఈ కాలంలో పంచవర్ష ప్రణాళికలు యథావిధిగా కొనసాగాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2, 3 మరియు 4 అన్నీ
B. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1 మరియు 4 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2, 3 సరైనవి. ప్రకటన 4 తప్పు: ఈ కాలంలో పంచవర్ష ప్రణాళిక లేదు, వార్షిక ప్రణాళికలతో నడిచింది; అందుకే 'ప్రణాళికా విరామం' అంటారు. హరిత విప్లవంలో అధిక దిగుబడి వంగడాలు (HYV), ఎరువులు, నీటిపారుదల ముఖ్యం.
హరిత విప్లవం గురించి కింది వాటిలో సరైన జతను గుర్తించండి.
A. భారత్లో హరిత విప్లవ పితామహుడు – నార్మన్ బోర్లాగ్; ప్రపంచ స్థాయిలో – ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్
B. భారత్లో – గున్నార్ మిర్డాల్; ప్రపంచ స్థాయిలో – ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్
C. భారత్లో హరిత విప్లవ పితామహుడు – ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్; ప్రపంచ స్థాయిలో – నార్మన్ బోర్లాగ్
D. భారత్లో – పి.సి. మహలనోబిస్; ప్రపంచ స్థాయిలో – నార్మన్ బోర్లాగ్
Answer & explanation
Correct: C — భారత్లో హరిత విప్లవ పితామహుడు – ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్; ప్రపంచ స్థాయిలో – నార్మన్ బోర్లాగ్
భారత్లో హరిత విప్లవ పితామహుడు ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్; ప్రపంచ స్థాయిలో నార్మన్ బోర్లాగ్. గున్నార్ మిర్డాల్ నిరంతర ప్రణాళిక (Rolling Plan) భావనకు రూపకర్త; పి.సి. మహలనోబిస్ రెండో ప్రణాళిక నమూనా రూపకర్త. హరిత విప్లవం ప్రణాళికా విరామ కాలంలో ప్రారంభమైంది.