ఆర్థిక సమ్మిళితం – అర్థం, రంగరాజన్ కమిటీ, FI-ఇండెక్స్ (Financial Inclusion)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆర్థిక సమ్మిళితం – అర్థం, రంగరాజన్ కమిటీ, FI-ఇండెక్స్ (Financial Inclusion) in బీమా & ఆర్థిక సమ్మిళితం – జన్ ధన్ (Insurance & Financial Inclusion). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆర్థిక సమ్మిళితం (Financial Inclusion) అంటే ఏమిటి?
A. పేదలు, గ్రామీణులకు కూడా బ్యాంకు ఖాతా, రుణం, బీమా వంటి ఆర్థిక సేవలు తక్కువ ఖర్చుతో అందించడం
B. కేవలం పెద్ద కంపెనీలకు రుణాలు ఇవ్వడం
C. విదేశీ మారక నిల్వలు పెంచడం
D. ద్రవ్యోల్బణాన్ని అదుపు చేయడం
Answer & explanation
Correct: A — పేదలు, గ్రామీణులకు కూడా బ్యాంకు ఖాతా, రుణం, బీమా వంటి ఆర్థిక సేవలు తక్కువ ఖర్చుతో అందించడం
ఆర్థిక సమ్మిళితం అంటే పేదలు, గ్రామీణులు, బలహీన వర్గాలకు బ్యాంకు ఖాతా, రుణం, బీమా, పెన్షన్, డిజిటల్ చెల్లింపుల వంటి సేవలను తక్కువ ఖర్చుతో అందుబాటులోకి తేవడం. ఈ సేవలు అందకపోతే వారు అధిక వడ్డీ వడ్డీ వ్యాపారులపై ఆధారపడతారు.
JAM త్రయం (JAM Trinity)లో J, A, M లు వరుసగా దేనిని సూచిస్తాయి?
A. జన్ ధన్, అటల్ పెన్షన్, ముద్ర
B. జన్ ధన్, ఆధార్, మొబైల్
C. జీవన్ జ్యోతి, ఆధార్, మొబైల్
D. జన్ ధన్, ఆయుష్మాన్, మనీ
Answer & explanation
Correct: B — జన్ ధన్, ఆధార్, మొబైల్
JAM త్రయం అంటే జన్ ధన్ (J) + ఆధార్ (A) + మొబైల్ (M). ఆర్థిక సర్వే 2014–15 ఈ భావనను ప్రతిపాదించింది; ప్రత్యక్ష నగదు బదిలీ (DBT)కి ఇదే ఆధారం. DBT 1 జనవరి 2013 నుండి మొదలైంది.
ఆర్థిక సమ్మిళితంపై 2008లో ఏర్పాటైన కమిటీకి అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. ఆర్.ఎన్. మల్హోత్రా
B. రాకేష్ మోహన్
C. సి. రంగరాజన్
D. కె.వి. కామత్
Answer & explanation
Correct: C — సి. రంగరాజన్
ఆర్థిక సమ్మిళితంపై 2008 కమిటీకి అధ్యక్షుడు సి. రంగరాజన్. ఆయన ఆర్థిక సమ్మిళితాన్ని బలహీన వర్గాలకు సరసమైన ఖర్చుతో సేవలు, సకాలంలో తగినంత రుణం అందేలా చూడటంగా నిర్వచించారు. మల్హోత్రా కమిటీ బీమా సంస్కరణలపై, రాకేష్ మోహన్ కమిటీ మౌలిక సదుపాయాలపై పనిచేశారు.
RBI ఆర్థిక సమ్మిళిత సూచీ (FI-Index) విలువ ఏ పరిధిలో ఉంటుంది?
A. 0 నుండి 10
B. 1 నుండి 5
C. −100 నుండి +100
D. 0 నుండి 100 (0 = పూర్తి మినహాయింపు, 100 = పూర్తి సమ్మిళితం)
Answer & explanation
Correct: D — 0 నుండి 100 (0 = పూర్తి మినహాయింపు, 100 = పూర్తి సమ్మిళితం)
RBI ఆగస్టు 2021లో ప్రారంభించిన FI-Index విలువ 0 నుండి 100 మధ్య ఉంటుంది; 0 పూర్తి మినహాయింపును, 100 పూర్తి సమ్మిళితాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది ప్రతి సంవత్సరం జూలైలో విడుదలవుతుంది.
FI-Index పరామితులను వాటి వెయిటేజీలతో జతచేయండి.
A. అందుబాటు (Access)
B. వినియోగం (Usage)
C. నాణ్యత (Quality)
1. 20%
2. 35%
3. 45%
A. A-2, B-3, C-1
B. A-3, B-2, C-1
C. A-2, B-1, C-3
D. A-1, B-3, C-2
Answer & explanation
Correct: A — A-2, B-3, C-1
FI-Index పరామితులు: అందుబాటు 35% (A-2), వినియోగం 45% (B-3), నాణ్యత 20% (C-1). ఈ మూడు వెయిటేజీల మొత్తం 100%. అత్యధిక వెయిటేజీ వినియోగానిది, అత్యల్పం నాణ్యతది.
ఆర్థిక సమ్మిళిత చర్యలను కాలక్రమంలో (పాత నుండి కొత్తకు) సరిగ్గా అమర్చినది ఏది?
A. ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు (1975) → బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1969) → SHG–బ్యాంక్ అనుసంధానం (1992) → నో-ఫ్రిల్స్ ఖాతాలు (2005) → PMJDY (2014) → బిజినెస్ కరెస్పాండెంట్ (2006)
B. బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1969) → ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు (1975) → SHG–బ్యాంక్ అనుసంధానం (1992) → నో-ఫ్రిల్స్ ఖాతాలు (2005) → బిజినెస్ కరెస్పాండెంట్ (2006) → PMJDY (2014)
C. బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1969) → SHG–బ్యాంక్ అనుసంధానం (1992) → ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు (1975) → నో-ఫ్రిల్స్ ఖాతాలు (2005) → PMJDY (2014) → బిజినెస్ కరెస్పాండెంట్ (2006)
D. నో-ఫ్రిల్స్ ఖాతాలు (2005) → బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1969) → బిజినెస్ కరెస్పాండెంట్ (2006) → SHG–బ్యాంక్ అనుసంధానం (1992) → ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు (1975) → PMJDY (2014)
Answer & explanation
Correct: B — బ్యాంకుల జాతీయీకరణ (1969) → ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు (1975) → SHG–బ్యాంక్ అనుసంధానం (1992) → నో-ఫ్రిల్స్ ఖాతాలు (2005) → బిజినెస్ కరెస్పాండెంట్ (2006) → PMJDY (2014)
సరైన కాలక్రమం: 1969 జాతీయీకరణ, లీడ్ బ్యాంక్ పథకం → 1975 ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు → 1992 NABARD SHG–బ్యాంక్ అనుసంధానం → 2005 నో-ఫ్రిల్స్ ఖాతాలు → 2006 బిజినెస్ కరెస్పాండెంట్ నమూనా → 2014 PMJDY. 2015లో జన సురక్ష పథకాలు, ముద్ర; 2016లో UPI వచ్చాయి.