ద్రవ్యోల్బణం (Inflation): వినియోగదారుల ధరల సూచీ – CPI రకాలు & ఆధార సంవత్సరాలు (Consumer Price Index – CPI)
Free practice MCQs with answers and explanations for వినియోగదారుల ధరల సూచీ – CPI రకాలు & ఆధార సంవత్సరాలు (Consumer Price Index – CPI) in ద్రవ్యోల్బణం (Inflation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
వినియోగదారుల ధరల సూచీ (CPI – గ్రామీణ, పట్టణ, సంయుక్త) ని విడుదల చేసే సంస్థ ఏది?
A. DPIIT
B. జాతీయ గణాంక కార్యాలయం (NSO), MoSPI
C. లేబర్ బ్యూరో
D. నీతి ఆయోగ్
Answer & explanation
Correct: B — జాతీయ గణాంక కార్యాలయం (NSO), MoSPI
CPI (గ్రామీణ, పట్టణ, సంయుక్త) సూచీలను జాతీయ గణాంక కార్యాలయం (NSO), గణాంకాలు & కార్యక్రమ అమలు మంత్రిత్వ శాఖ (MoSPI) విడుదల చేస్తుంది. WPIని DPIIT, CPI-IW వంటి ప్రత్యేక వర్గాల CPIలను లేబర్ బ్యూరో విడుదల చేస్తాయి.
RBI ఏ సంవత్సరం నుండి CPI (Combined) ను ప్రధాన ద్రవ్యోల్బణ కొలమానంగా తీసుకుంది?
A. 2000
B. 1991
C. 2014
D. 2020
Answer & explanation
Correct: C — 2014
RBI 2014 నుండి CPI (Combined)ను ప్రధాన ద్రవ్యోల్బణ కొలమానంగా తీసుకుంది; అంతకుముందు 2014 వరకు భారత్‌లో ద్రవ్యోల్బణాన్ని ప్రధానంగా WPIతో చూసేవారు. CPI ప్రజల జీవన వ్యయాన్ని బాగా ప్రతిబింబిస్తుంది.
ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల కరువు భత్యం (DA) లెక్కింపునకు వాడే సూచీ ఏది?
A. CPI-AL (వ్యవసాయ కూలీలు)
B. WPI
C. GDP డిఫ్లేటర్
D. CPI-IW (పారిశ్రామిక కార్మికులు)
Answer & explanation
Correct: D — CPI-IW (పారిశ్రామిక కార్మికులు)
కరువు భత్యం (DA) లెక్కింపునకు లేబర్ బ్యూరో విడుదల చేసే CPI-IW (పారిశ్రామిక కార్మికులు) ఉపయోగిస్తారు. CPI-AL, CPI-RL గ్రామీణ కనీస వేతనాల సవరణకు ఉపయోగిస్తారు. WPI, GDP డిఫ్లేటర్ DA లెక్కకు వాడరు.
CPI (Combined) లో ఏ సమూహానికి అత్యధిక వెయిటేజీ ఉంటుంది?
A. ఆహారం & పానీయాలు (సుమారు 46%)
B. తయారీ ఉత్పత్తులు
C. ఇంధనం & విద్యుత్
D. విద్య
Answer & explanation
Correct: A — ఆహారం & పానీయాలు (సుమారు 46%)
CPI (Combined)లో ఆహారం & పానీయాల సమూహానికి అత్యధిక వెయిటేజీ (సుమారు 46%). అందుకే ఆహార ధరలు పెరిగినప్పుడు CPI ద్రవ్యోల్బణం WPI కంటే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. తయారీ ఉత్పత్తులకు ఎక్కువ వెయిటేజీ WPIలో ఉంటుంది.
CPI (గ్రామీణ, పట్టణ, సంయుక్త) సిరీస్ ఆధార సంవత్సరం ఏది?
A. 2011–12
B. 2012
C. 2016
D. 2004–05
Answer & explanation
Correct: B — 2012
CPI (గ్రామీణ, పట్టణ, సంయుక్త) ఆధార సంవత్సరం 2012 (2015 నుండి అమల్లో ఉన్న సిరీస్). 2011–12 WPI, IIP ఆధార సంవత్సరం; 2016 CPI-IW (2020లో సవరణ) ఆధార సంవత్సరం. ఈ సిరీస్‌ల ఆధార సంవత్సరాలను కలపకూడదు.
CPI-IW వంటి ప్రత్యేక వర్గాల CPIలను విడుదల చేసే లేబర్ బ్యూరో ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?
A. న్యూఢిల్లీ
B. నోయిడా
C. సిమ్లా
D. గాంధీనగర్
Answer & explanation
Correct: C — సిమ్లా
లేబర్ బ్యూరో (కార్మిక మంత్రిత్వ శాఖ) ప్రధాన కార్యాలయం సిమ్లా; చండీగఢ్‌లో కూడా కార్యాలయం ఉంది. ఇది CPI-IW, CPI-AL, CPI-RL సూచీలను విడుదల చేస్తుంది. నోయిడాలో IWAI ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది.
WPI, CPI గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. WPIలో సేవలు ఉండవు, CPIలో సేవలు ఉంటాయి.
2. CPIలో ఆహారానికి ఎక్కువ వెయిటేజీ, WPIలో తయారీ వస్తువులకు ఎక్కువ వెయిటేజీ.
3. WPIని NSO, CPIని DPIIT విడుదల చేస్తాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రకటనలు 1, 2 సరైనవి. ప్రకటన 3 తిరగబడింది: WPIని DPIIT (ఆర్థిక సలహాదారు కార్యాలయం), CPIని NSO (MoSPI) విడుదల చేస్తాయి. ఆహారానికి ఎక్కువ వెయిటేజీ ఉండటం వల్ల ఆహార ధరలు పెరిగినప్పుడు CPI ద్రవ్యోల్బణం WPI కంటే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
ధరల సూచీలను వాటి ఉపయోగాలతో జతచేయండి.
A. CPI-IW
B. CPI-AL, CPI-RL
C. CPI (Combined)
D. WPI
1. ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల DA లెక్కింపు
2. గ్రామీణ కనీస వేతనాల సవరణ
3. RBI ప్రధాన ద్రవ్యోల్బణ కొలమానం
4. GDP డిఫ్లేటర్ లెక్కింపు, పరిశ్రమల ధరల ఒప్పందాలు
A. A-2, B-1, C-3, D-4
B. A-1, B-2, C-4, D-3
C. A-3, B-2, C-1, D-4
D. A-1, B-2, C-3, D-4
Answer & explanation
Correct: D — A-1, B-2, C-3, D-4
CPI-IW ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల DA లెక్కింపునకు (A-1); CPI-AL, CPI-RL గ్రామీణ కనీస వేతనాల సవరణకు (B-2); CPI (Combined) RBI ప్రధాన ద్రవ్యోల్బణ కొలమానం (C-3); WPI GDP డిఫ్లేటర్ లెక్కింపు, పరిశ్రమల ధరల ఒప్పందాలకు ఉపయోగపడుతుంది (D-4).