సేవా రంగం అంటే ఏమిటి? – GDP లో వాటా (Services Sector in India)

Correct: A — తృతీయ రంగం (Tertiary Sector)

వస్తువును తయారు చేయకుండా సేవను అందించే రంగాన్ని సేవా రంగం లేదా తృతీయ రంగం అంటారు. వ్యవసాయం ప్రాథమిక రంగం, పరిశ్రమలు ద్వితీయ రంగం. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను ఈ మూడు రంగాలుగా విభజించడం ప్రామాణిక పద్ధతి.

Correct: B — సుమారు 55%

ఆర్థిక సర్వే 2023-24 ప్రకారం GVA లో సేవా రంగం వాటా సగానికి పైగా, అంటే సుమారు 55%. ఇదే భారత్‌లో అతిపెద్ద రంగం. వ్యవసాయ వాటా దీని కంటే చాలా తక్కువ, అయినా ఉపాధిలో వ్యవసాయ వాటానే ఎక్కువ.

Correct: C — ఎగిరి దూకడం (Leapfrogging)

భారత్ పరిశ్రమల దశను పూర్తిగా దాటకుండా వ్యవసాయం నుండి నేరుగా సేవల వైపు మళ్లింది; దీన్ని ఎగిరి దూకడం (Leapfrogging) అంటారు. సాధారణంగా దేశాలు వ్యవసాయం, పరిశ్రమలు, సేవలు అనే క్రమంలో ఎదుగుతాయి. సరళీకరణ అనేది 1991 సంస్కరణల విధానం, ఈ పదానికి అర్థం కాదు.

Correct: A — సేవా రంగ కార్యకలాపాల విస్తరణ

సేవల PMI నెలవారీగా సేవా రంగ కార్యకలాపాలను కొలుస్తుంది; 50 కంటే ఎక్కువ అంటే విస్తరణ, 50 కంటే తక్కువ అంటే సంకోచం, సరిగ్గా 50 అంటే గణనీయమైన మార్పు లేదు. PMI ధరల స్థాయిని కాకుండా కార్యకలాపాల స్థాయిని కొలుస్తుంది.

Correct: B — ప్రాథమిక, ద్వితీయ, తృతీయ

పండించడం ప్రాథమిక రంగం (వ్యవసాయం); మిల్లులో పాలిష్ చేయడం ద్వితీయ రంగం (తయారీ); లారీ రవాణా, దుకాణంలో అమ్మకం తృతీయ రంగం (సేవలు). అందుకే వరుస ప్రాథమిక, ద్వితీయ, తృతీయ. బ్యాంకు రుణం ఇవ్వడం కూడా సేవా రంగమే.

Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే

GVA లో సేవా రంగం వాటా సుమారు 55% (1 సరైనది); ఉపాధిలో వాటా చాలా తక్కువ (2 సరైనది). 3 తప్పు: ఇప్పటికీ ఎక్కువ మంది వ్యవసాయంలోనే ఉన్నారు. దీనివల్లే సేవల వృద్ధి ఉపాధి కల్పించని వృద్ధిగా విమర్శలు వస్తాయి.

Correct: B — ప్రభుత్వ రంగ ఉక్కు కర్మాగారాల విస్తరణ

వృద్ధి కారణాలుగా నోట్స్‌లో 1991 తర్వాత ప్రైవేటు, విదేశీ పెట్టుబడులు, ఆంగ్లం మాట్లాడే తక్కువ ఖర్చు నిపుణులు, IT-టెలికాం విప్లవం, పట్టణీకరణ, మధ్యతరగతి డిమాండ్ ఉన్నాయి. ఉక్కు కర్మాగారాల విస్తరణ ద్వితీయ రంగ అంశం, సేవా వృద్ధి కారణం కాదు.