ఆర్థిక వృద్ధి, అభివృద్ధి & మానవ అభివృద్ధి సూచీ (Growth, Development & HDI) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆర్థిక వృద్ధి, అభివృద్ధి & మానవ అభివృద్ధి సూచీ (Growth, Development & HDI) (ఆర్థిక శాస్త్ర ప్రాథమికాంశాలు (Basics of Economy)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. HDR 2023-24లో భారత్ 134వ స్థానంలో ఉంది. 2. HDR 2025లో భారత్ HDI 0.685. 3. భారత్ "చాలా అధిక" మానవాభివృద్ధి వర్గంలో ఉంది. సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
HDR 2023-24లో భారత్ 134వ స్థానం (0.644), HDR 2025లో 130వ స్థానం (0.685) – రెండూ మధ్యస్థ వర్గంలో. కాబట్టి "చాలా అధిక" వర్గం అనే 3వ వాక్యం తప్పు. రెండు నివేదికల మధ్య భారత్ నాలుగు స్థానాలు మెరుగుపడింది (134 నుండి 130).
భారత మానవాభివృద్ధి బలహీనతలుగా నోట్స్ పేర్కొన్న అంశం ఏది?
A. అధిక ఆయుర్దాయం
B. పాఠశాల సంవత్సరాలు తగ్గడం మాత్రమే
C. 1990తో పోలిస్తే HDI తగ్గడం
D. అసమానతల వల్ల HDI గణనీయంగా తగ్గడం, మహిళల శ్రామిక భాగస్వామ్యం తక్కువ కావడం
Answer & explanation
Correct: D — అసమానతల వల్ల HDI గణనీయంగా తగ్గడం, మహిళల శ్రామిక భాగస్వామ్యం తక్కువ కావడం
భారత్ బలహీనతలు: అసమానతల వల్ల IHDIలో నష్టం, మహిళల శ్రామిక భాగస్వామ్యం, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం తక్కువ కావడం (లింగ అంతరం). 1990లో HDI సుమారు 0.43 నుండి క్రమంగా పెరిగింది, తగ్గలేదు.
బహుముఖ పేదరిక సూచీకి సంబంధించి సరైన వాక్యాలు ఏవి? 1. 2010లో UNDP, OPHI ప్రారంభించాయి. 2. ఇది మానవ పేదరిక సూచీ (HPI) స్థానంలో వచ్చింది. 3. గ్లోబల్ MPIలో 12 సూచికలు ఉన్నాయి.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. గ్లోబల్ MPIలో 10 సూచికలే; 12 సూచికలు భారత జాతీయ MPI (నీతి ఆయోగ్)లో ఉంటాయి. కాబట్టి 3 తప్పు. గ్లోబల్ MPIలో 10 సూచికలు, జాతీయ MPIలో తల్లి ఆరోగ్యం, బ్యాంకు ఖాతా కలిపి 12 సూచికలు ఉంటాయి; ఈ తేడా పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
కింది వాటిలో గ్లోబల్ MPIలో "విద్య" కొలమానం కింద ఉండే సూచికలు ఏవి?
A. పోషకాహారం, శిశు మరణాలు
B. వంట ఇంధనం, పారిశుద్ధ్యం
C. పాఠశాల సంవత్సరాలు, పాఠశాల హాజరు
D. తాగునీరు, విద్యుత్
Answer & explanation
Correct: C — పాఠశాల సంవత్సరాలు, పాఠశాల హాజరు
విద్య కొలమానంలో పాఠశాల సంవత్సరాలు, పాఠశాల హాజరు ఉంటాయి. పోషకాహారం, శిశు మరణాలు ఆరోగ్య కొలమానంలో; వంట ఇంధనం, పారిశుద్ధ్యం, తాగునీరు, విద్యుత్ జీవన ప్రమాణ కొలమానంలో ఉంటాయి.
NITI Aayog చర్చా పత్రం (జనవరి 2024) ప్రకారం 2013-14 నుండి 2022-23 మధ్య బహుముఖ పేదరికం నుండి బయటపడినవారి సంఖ్య సుమారు ఎంత?
A. 5.5 కోట్లు
B. 24.82 కోట్లు
C. 10.28 కోట్లు
D. 50 కోట్లు
Answer & explanation
Correct: B — 24.82 కోట్లు
ఈ పత్రం ప్రకారం సుమారు 24.82 కోట్ల మంది బహుముఖ పేదరికం నుండి బయటపడ్డారు; శాతం 29.17% నుండి 11.28%కి తగ్గింది; ఎక్కువ మంది బయటపడిన రాష్ట్రం ఉత్తరప్రదేశ్. ఇతర సంఖ్యలు సరైనవి కావు.
UNDP సూచీలు, వాటి ప్రవేశ సంవత్సరాల జతల్లో సరైనది ఏది?
A. GDI – 2010
B. IHDI – 1995
C. GII – 2010 (GEM స్థానంలో)
D. PHDI – 2010
Answer & explanation
Correct: C — GII – 2010 (GEM స్థానంలో)
GII 2010లో GEM (1995) స్థానంలో వచ్చింది. GDI 1995లో, IHDI 2010లో, PHDI 2020లో ప్రవేశపెట్టారు; కాబట్టి మిగతా జతలు తప్పు. సంవత్సరాలు గుర్తుంచుకోవడం పరీక్షల్లో కీలకం.
GII లో చేర్చిన "శ్రామిక మార్కెట్" కొలమాన సూచిక ఏది?
A. శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు
B. మాతృ మరణాల రేటు
C. పార్లమెంటులో మహిళల సీట్ల వాటా
D. కౌమార జననాల రేటు
Answer & explanation
Correct: A — శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు
GII మూడు కొలమానాలు: పునరుత్పత్తి ఆరోగ్యం (MMR, కౌమార జననాల రేటు), సాధికారత (పార్లమెంటు సీట్ల వాటా, మాధ్యమిక విద్య), శ్రామిక మార్కెట్ (శ్రామిక శక్తి భాగస్వామ్య రేటు).
D. ప్రపంచ లింగ అంతర నివేదిక (Global Gender Gap Report)
Answer & explanation
Correct: D — ప్రపంచ లింగ అంతర నివేదిక (Global Gender Gap Report)
Global Gender Gap Report ను WEF ప్రచురిస్తుంది. GII, IHDI, GDI అన్నీ UNDP మానవాభివృద్ధి నివేదికలో వచ్చే సూచీలు. GDI, GII, IHDI, PHDI అన్నీ UNDP సూచీలే; WEF నివేదికలు వేరుగా ఉంటాయి.
SDGలకు సంబంధించి సరైన వాక్యాలు ఏవి? 1. 17 లక్ష్యాలు, 169 ఉప-లక్ష్యాలు. 2. అమలు కాలం 1 జనవరి 2016 నుండి 2030 వరకు. 3. SDG 13 వాతావరణ చర్య.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ నోట్స్ ప్రకారం సరైనవే: 17 లక్ష్యాలు, 169 ఉప-లక్ష్యాలు; అమలు 1 జనవరి 2016 నుండి 2030 వరకు; SDG 13 వాతావరణ చర్య (Climate Action). SDGల ఆమోదం (25 సెప్టెంబర్ 2015) తర్వాత నీతి ఆయోగ్ 2018 నుండి రాష్ట్రాల వారీ ఇండెక్స్ ప్రచురిస్తోంది.
SDG 4 నాణ్యమైన విద్య; శుద్ధ నీరు, పారిశుద్ధ్యం SDG 6. కాబట్టి "SDG 4 – శుద్ధ నీరు" జత తప్పు, మిగతా మూడూ సరైనవే. SDG 4 నాణ్యమైన విద్య అని గుర్తుంచుకోండి; SDG 6 శుద్ధ నీరు మరియు పారిశుద్ధ్యం, SDG 5 లింగ సమానత్వం.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. 1. HDR 2023-24లో భారత్ 134వ స్థానంలో ఉంది. 2. HDR 2025లో భారత్ HDI 0.685. 3. భారత్ "చాలా అధిక" మానవాభివృద్ధి వర్గంలో ఉంది. సరైనవి?