ఆర్థిక శాస్త్ర ప్రాథమిక భావనలు (Basic Concepts) · Practice MCQs

Correct: A — 1976, 42వ సవరణ

సామ్యవాద పదం 1976లో 42వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ప్రవేశికలో చేరింది. 1వ సవరణ (1951) ప్రాథమిక హక్కులపై పరిమితులకు, 73వ సవరణ (1992) పంచాయతీరాజ్‌కు సంబంధించినవి.

Correct: D — ప్రైవేటు రంగం దగ్గర పెద్ద పరిశ్రమలు పెట్టేంత పెట్టుబడి లేకపోవడం

స్వాతంత్ర్యం నాటికి ప్రైవేటు రంగం వద్ద భారీ పరిశ్రమలకు సరిపడా మూలధనం లేదు; పేదరికం, అసమానతలు తగ్గించడానికి ప్రభుత్వ పాత్ర అవసరమని నెహ్రూ భావించారు. అందుకే రెండు రంగాల కలయిక ఎంచుకున్నారు.

Correct: C — గిఫెన్ వస్తువులు

గిఫెన్ వస్తువులు (రాబర్ట్ గిఫెన్ పేరు మీద) పేదలు వాడే చౌక నిత్యావసరాలు; ధర పెరిగినా వీటి డిమాండ్ పెరుగుతుంది. వెబ్లెన్ వస్తువులు హోదా చూపించే ఖరీదైన వస్తువులు (వజ్రాలు), మెరిట్ వస్తువులు విద్య, టీకాల వంటివి.

Correct: B — వెబ్లెన్ వస్తువులు

వెబ్లెన్ వస్తువులు హోదా చిహ్నాలు; ధర ఎక్కువైతే వాటి విలువ పెరిగినట్లు భావిస్తారు కాబట్టి డిమాండ్ సూత్రానికి మినహాయింపు. గిఫెన్ వస్తువులు పేదల చౌక నిత్యావసరాలు, అవి హోదాకు సంబంధించినవి కావు.

Correct: A — కొరత ఏర్పడి ధర పెరుగుతుంది

డిమాండ్ > సప్లై అయితే కొరత (Shortage) ఏర్పడి, కొనుగోలుదారుల పోటీ వల్ల ధర పెరుగుతుంది. సప్లై > డిమాండ్ అయితే మిగులు (Surplus) ఏర్పడి ధర తగ్గుతుంది. అందుకే పంట నాశనమైనప్పుడు కూరగాయల ధరలు ఆకాశాన్ని అంటుతాయి.

Correct: D — ఆల్ఫ్రెడ్ మార్షల్

ఆల్ఫ్రెడ్ మార్షల్ ప్రకారం కత్తెర కత్తిరించడానికి రెండు బ్లేడ్లు అవసరమైనట్లే, ధర నిర్ణయానికి డిమాండ్, సప్లై రెండూ అవసరం. ఒక్కదానివల్లే ధర నిర్ణయం కాదు.

Correct: C — రెండుసార్లు లెక్కింపు (Double Counting) నివారించడానికి

మాధ్యమిక వస్తువుల విలువ అంతిమ వస్తువు ధరలోనే కలిసి ఉంటుంది; రెంటినీ కలిపితే ఒకే విలువ రెండుసార్లు లెక్కపడుతుంది. మాధ్యమిక వస్తువులకు విలువ లేదనడం తప్పు; అవి విలువ కలిగినవే కానీ అంతిమ వస్తువులో కలిసిపోతాయి.

Correct: B — భూమి

భూమి సరఫరా సహజంగా స్థిరం, దాన్ని పెంచలేం, ఒక చోటి నుండి మరో చోటికి తరలించలేం. శ్రమ, మూలధనం, వ్యవస్థాపనలను సమయంతో పెంచుకోవచ్చు. అందుకే ఉత్పత్తి కారకాల్లో భూమి సరఫరా మాత్రమే స్థిరమైనదిగా పరిగణిస్తారు.

Correct: C — ఒకదాన్ని ఎంచుకున్నప్పుడు వదులుకున్న తర్వాతి మంచి ప్రత్యామ్నాయం విలువ

రెండు గంటలు క్రికెట్ ఆడడం వల్ల ట్యూషన్ చెప్పి సంపాదించగల ₹300 వదులుకుంటే, ఆ ₹300 క్రికెట్ యొక్క అవకాశ వ్యయం. అంటే వదులుకున్న ఉత్తమ ప్రత్యామ్నాయ విలువే అవకాశ వ్యయం; చెల్లించిన డబ్బు లేదా పన్ను కాదు.

Correct: B — గోసెన్ మొదటి సూత్రం

ఒకే వస్తువును వరుసగా వాడితే ప్రతి అదనపు యూనిట్ ఇచ్చే సంతృప్తి తగ్గుతుంది; దీన్ని గోసెన్ మొదటి సూత్రం అంటారు. కత్తెర ఉపమానం ధర నిర్ణయానికి, అదృశ్య హస్తం మార్కెట్ పనితీరుకు సంబంధించినవి.