ఆర్థిక సంఘం & AP వాటా (Finance Commission Share of AP)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆర్థిక సంఘం & AP వాటా (Finance Commission Share of AP) in AP బడ్జెట్ & సామాజిక-ఆర్థిక సర్వే (AP Budget & Survey). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఆర్థిక సంఘం (Finance Commission) ఏర్పాటు గురించి చెప్పే రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 270
B. ఆర్టికల్ 275
C. ఆర్టికల్ 280
D. ఆర్టికల్ 202
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 280
ఆర్టికల్ 280 ప్రకారం రాష్ట్రపతి ప్రతి ఐదు సంవత్సరాలకు (లేదా అంతకంటే ముందు) ఆర్థిక సంఘాన్ని నియమిస్తారు. ఇది కేంద్ర, రాష్ట్రాల మధ్య పన్నుల పంపిణీపై సిఫారసు చేస్తుంది. ఆర్టికల్ 270 పన్ను వాటా, 275 గ్రాంట్లు.
15వ ఆర్థిక సంఘం (2020–26) చైర్మన్ ఎన్.కె. సింగ్. 14వ ఆర్థిక సంఘానికి వై.వి. రెడ్డి, 16వ ఆర్థిక సంఘానికి అరవింద్ పనగరియా చైర్మన్లు. పరీక్షల్లో ఈ చైర్మన్ల పేర్లు తరచూ గందరగోళానికి గురిచేస్తాయి.
14వ ఆర్థిక సంఘం ప్రకారం కేంద్ర పన్నుల్లో రాష్ట్రాల వాటా ఎంత?
A. 41%
B. 32%
C. 50%
D. 42%
Answer & explanation
Correct: D — 42%
14వ ఆర్థిక సంఘం (2015–20, చైర్మన్ వై.వి. రెడ్డి) రాష్ట్రాల వాటాను 42%కి పెంచింది. 15వ ఆర్థిక సంఘం దీన్ని 41%కి తగ్గించింది; ఎందుకంటే జమ్మూ-కశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతమైంది. 32% అంతకుముందు 13వ సంఘం వాటా.
AP వాటా 14వ ఆర్థిక సంఘంలో 4.305% కాగా 15వ ఆర్థిక సంఘంలో 4.047%కి తగ్గింది. ఈ రెండు సంఖ్యలూ తరచూ ఒకదానితో ఒకటి మార్చి అడుగుతారు; 14వ → 4.305%, 15వ → 4.047% అని గుర్తుంచుకోవాలి.
15వ ఆర్థిక సంఘం ప్రమాణాల్లో అత్యధిక వెయిటేజీ ఉన్నది ఏది?
A. జనాభా (2011) – 15%
B. విస్తీర్ణం – 15%
C. పన్ను ప్రయత్నం – 2.5%
D. ఆదాయ దూరం (Income Distance) – 45%
Answer & explanation
Correct: D — ఆదాయ దూరం (Income Distance) – 45%
15వ ఆర్థిక సంఘం ప్రమాణాల్లో ఆదాయ దూరానికి 45% వెయిటేజీ ఇచ్చారు; జనాభా 15%, విస్తీర్ణం 15%, అటవీ & పర్యావరణం 10%, జనాభా నియంత్రణ పనితీరు 12.5%, పన్ను ప్రయత్నం 2.5%. ఆదాయ దూరం వల్ల పేద రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ వాటా వస్తుంది.
16వ ఆర్థిక సంఘానికి (2026–31) చైర్మన్ అరవింద్ పనగరియా; ఇది డిసెంబర్ 2023లో ఏర్పాటైంది. 14వ సంఘం చైర్మన్ వై.వి. రెడ్డి, 15వ సంఘం చైర్మన్ ఎన్.కె. సింగ్; మిగతా జతల్లో వీరిని తారుమారు చేశారు.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. 15వ ఆర్థిక సంఘం కాలం 2020–26.
2. 15వ సంఘంలో రాష్ట్రాల వాటా 41%.
3. రాష్ట్రాల వాటా తగ్గడానికి కారణం జమ్మూ-కశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం కావడం.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
మూడూ సరైనవే. 15వ ఆర్థిక సంఘం 2020–26 కాలానికి; రాష్ట్రాల వాటా 14వ సంఘంలో 42% నుండి 41%కి తగ్గింది, ఎందుకంటే జమ్మూ-కశ్మీర్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతం కావడంతో 1% కేంద్రం వద్ద ఉంచారు.