AP రాష్ట్ర బడ్జెట్ నిర్మాణం (Structure of State Budget)
Free practice MCQs with answers and explanations for AP రాష్ట్ర బడ్జెట్ నిర్మాణం (Structure of State Budget) in AP బడ్జెట్ & సామాజిక-ఆర్థిక సర్వే (AP Budget & Survey). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రాష్ట్ర వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక (బడ్జెట్) గురించి చెప్పే రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 202
B. ఆర్టికల్ 112
C. ఆర్టికల్ 280
D. ఆర్టికల్ 293
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 202
రాష్ట్ర బడ్జెట్ను రాజ్యాంగం "వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక"గా పేర్కొంటుంది మరియు ఇది ఆర్టికల్ 202లో ఉంది. ఆర్టికల్ 112 కేంద్ర బడ్జెట్కు సంబంధించినది, ఆర్టికల్ 280 ఆర్థిక సంఘం గురించి, ఆర్టికల్ 293 రాష్ట్రాల అప్పుల గురించి. రాజ్యాంగంలో "బడ్జెట్" అనే పదమే వాడలేదు.
భారత రాజ్యాంగంలో కేంద్ర వార్షిక ఆర్థిక నివేదికకు సంబంధించిన ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 202
B. ఆర్టికల్ 112
C. ఆర్టికల్ 204
D. ఆర్టికల్ 206
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 112
కేంద్ర ప్రభుత్వ వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక (కేంద్ర బడ్జెట్) ఆర్టికల్ 112 ప్రకారం పార్లమెంటు ముందు ఉంచుతారు. రాష్ట్రాలకు ఇదే విషయాన్ని ఆర్టికల్ 202 చెబుతుంది. ఆర్టికల్ 204 విభజన బిల్లుకు, ఆర్టికల్ 206 ఓట్ ఆన్ అకౌంట్కు సంబంధించినవి.
భారతదేశంలో ఆర్థిక సంవత్సరం (Financial Year) ఎప్పటి నుండి ఎప్పటి వరకు ఉంటుంది?
A. జనవరి 1 నుండి డిసెంబర్ 31 వరకు
B. జూలై 1 నుండి జూన్ 30 వరకు
C. ఏప్రిల్ 1 నుండి మార్చి 31 వరకు
D. అక్టోబర్ 1 నుండి సెప్టెంబర్ 30 వరకు
Answer & explanation
Correct: C — ఏప్రిల్ 1 నుండి మార్చి 31 వరకు
మన దేశంలో ప్రభుత్వ ఆర్థిక సంవత్సరం ఏప్రిల్ 1తో మొదలై మరుసటి సంవత్సరం మార్చి 31తో ముగుస్తుంది. రాష్ట్ర బడ్జెట్ కూడా ఇదే కాలానికి తయారవుతుంది. జనవరి–డిసెంబర్ అనేది క్యాలెండర్ సంవత్సరం, ఆర్థిక సంవత్సరం కాదు.
పూర్తి బడ్జెట్ ఆమోదం ఆలస్యమైతే తాత్కాలికంగా ఖర్చులకు అనుమతి ఇచ్చే ఏర్పాటును ఏమంటారు?
A. విభజన బిల్లు (Appropriation Bill)
B. ద్రవ్య బిల్లు (Money Bill)
C. కన్సాలిడేటెడ్ ఫండ్
D. ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ (Vote on Account)
Answer & explanation
Correct: D — ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ (Vote on Account)
పూర్తి బడ్జెట్ ఆమోదం పొందే వరకు ప్రభుత్వం ఖర్చు చేయడానికి శాసనసభ ఇచ్చే తాత్కాలిక అనుమతే ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ (ఆర్టికల్ 206). విభజన బిల్లు (ఆర్టికల్ 204) పూర్తి బడ్జెట్లోని ఖర్చులకు చట్టబద్ధత ఇస్తుంది. ఎన్నికల సంవత్సరంలో ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ సాధారణం.
B. ప్రత్యక్ష పన్ను బడ్జెట్ మరియు పరోక్ష పన్ను బడ్జెట్
C. వ్యవసాయ బడ్జెట్ మరియు పారిశ్రామిక బడ్జెట్
D. సంక్షేమ బడ్జెట్ మరియు రక్షణ బడ్జెట్
Answer & explanation
Correct: A — రెవెన్యూ బడ్జెట్ మరియు మూలధన బడ్జెట్
రాష్ట్ర బడ్జెట్ను రెవెన్యూ బడ్జెట్ (రాబడులు + రోజువారీ ఖర్చులు) మరియు మూలధన బడ్జెట్ (అప్పులు + ఆస్తుల నిర్మాణ ఖర్చు) అని రెండుగా విభజిస్తారు. పన్నుల రకాలు రాబడిలో భాగం మాత్రమే. AP లో వ్యవసాయ బడ్జెట్ను ప్రత్యేకంగా ప్రవేశపెట్టినా అది బడ్జెట్ నిర్మాణంలో ప్రధాన భాగం కాదు.
A. విభజన బిల్లు → బడ్జెట్ ప్రసంగం → సాధారణ చర్చ → గ్రాంట్ల డిమాండ్లు
B. బడ్జెట్ ప్రసంగం → సాధారణ చర్చ → గ్రాంట్ల డిమాండ్లు (ఆర్టికల్ 203) → విభజన బిల్లు (ఆర్టికల్ 204)
C. గ్రాంట్ల డిమాండ్లు → బడ్జెట్ ప్రసంగం → విభజన బిల్లు → సాధారణ చర్చ
D. సాధారణ చర్చ → విభజన బిల్లు → బడ్జెట్ ప్రసంగం → గ్రాంట్ల డిమాండ్లు
Answer & explanation
Correct: B — బడ్జెట్ ప్రసంగం → సాధారణ చర్చ → గ్రాంట్ల డిమాండ్లు (ఆర్టికల్ 203) → విభజన బిల్లు (ఆర్టికల్ 204)
ముందుగా ఆర్థిక మంత్రి శాసనసభలో బడ్జెట్ ప్రసంగం చేస్తారు, తర్వాత సాధారణ చర్చ, శాఖల వారీగా గ్రాంట్ల డిమాండ్లపై చర్చ-ఓటింగ్ (ఆర్టికల్ 203) జరుగుతాయి. చివరగా ఖర్చులకు చట్టబద్ధత ఇచ్చే విభజన బిల్లు (ఆర్టికల్ 204) ఆమోదిస్తారు. విభజన బిల్లు ఎప్పుడూ చివరి దశ.
AP లో సాధారణ బడ్జెట్తో పాటు ప్రత్యేకంగా ప్రవేశపెట్టే మరో బడ్జెట్ ఏది?
A. రక్షణ బడ్జెట్
B. రైల్వే బడ్జెట్
C. వ్యవసాయ బడ్జెట్
D. విద్యా బడ్జెట్
Answer & explanation
Correct: C — వ్యవసాయ బడ్జెట్
AP లో సాధారణ బడ్జెట్తో పాటు వ్యవసాయ రంగానికి ప్రత్యేకంగా వ్యవసాయ బడ్జెట్ కూడా ప్రవేశపెడతారు. రక్షణ, రైల్వే కేంద్ర అంశాలు; రాష్ట్రానికి రక్షణ బడ్జెట్ ఉండదు. విద్యకు ప్రత్యేక బడ్జెట్ ఆనవాయితీ లేదు.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి.
1. రాష్ట్ర బడ్జెట్ ఆర్టికల్ 202 ప్రకారం ప్రవేశపెడతారు.
2. ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ ఆర్టికల్ 206 లో ఉంది.
3. విభజన బిల్లు గురించి ఆర్టికల్ 203 చెబుతుంది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ఆర్టికల్ 202 వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక, ఆర్టికల్ 206 ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ — ఈ రెండూ సరైనవి. ఆర్టికల్ 203 గ్రాంట్ల డిమాండ్లపై చర్చ గురించి; విభజన బిల్లు ఆర్టికల్ 204 లో ఉంది. కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు.
కింది వాటిలో రాష్ట్ర బడ్జెట్కు సంబంధించి సరిగా జతచేయబడని జత ఏది?
A. ఆర్టికల్ 202 – వార్షిక ఆర్థిక నివేదిక
B. ఆర్టికల్ 206 – ఓట్ ఆన్ అకౌంట్
C. ఆర్టికల్ 204 – విభజన బిల్లు
D. ఆర్టికల్ 203 – విభజన బిల్లు
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 203 – విభజన బిల్లు
విభజన బిల్లు (Appropriation Bill) ఆర్టికల్ 204 లో ఉంది; ఆర్టికల్ 203 శాఖల గ్రాంట్ల డిమాండ్ల గురించి. మిగతా మూడు జతలు సరైనవి. ఈ ఆర్టికల్ సంఖ్యలు 202–206 పరీక్షల్లో జతల రూపంలో తరచూ అడుగుతారు.
కింది ప్రవచనాలలో సరైనవి ఏవి?
1. రాష్ట్ర బడ్జెట్లో రెవెన్యూ రాబడులు, రెవెన్యూ ఖర్చులు ఉంటాయి.
2. మూలధన బడ్జెట్లో ఆస్తుల నిర్మాణ ఖర్చులు ఉంటాయి.
3. జీతాలు, పింఛన్లు మూలధన ఖర్చు కిందకు వస్తాయి.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
రెవెన్యూ బడ్జెట్లో రాబడులు, రోజువారీ ఖర్చులు ఉంటాయి; మూలధన బడ్జెట్లో రోడ్లు, ప్రాజెక్టులు, భవనాల వంటి ఆస్తుల నిర్మాణ ఖర్చు ఉంటుంది. జీతాలు, పింఛన్లు, వడ్డీలు రెవెన్యూ ఖర్చులు, మూలధన ఖర్చులు కావు; అందువల్ల ప్రవచనం 3 తప్పు.