భూసంస్కరణలు (Land Reforms) · Practice MCQs

Correct: A — 1-B, 2-A, 3-C

జమీందారీ (శాశ్వత శిస్తు) బెంగాల్, బీహార్, ఒడిశాలో (B); రైత్వారీ మద్రాస్, బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీల్లో (A); మహల్వారీ వాయువ్య రాష్ట్రాలు (ఆగ్రా, అవధ్), పంజాబ్‌లో (C). కాబట్టి 1-B, 2-A, 3-C. మిగిలిన కలయికల్లో ప్రాంతాలు తారుమారయ్యాయి.

Correct: B — 1, 2 మాత్రమే

జమీందారీలో జమీందారు స్థిరమైన శిస్తు చెల్లించి రైతులనుండి ఎక్కువ వసూలు చేసేవాడు; రైత్వారీలో రైతు నేరుగా ప్రభుత్వానికి చెల్లిస్తాడు, మధ్యవర్తి ఉండడు. కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. మహల్వారీలో గ్రామం మొత్తం కలిసి శిస్తు బాధ్యత వహిస్తుంది, వ్యక్తిగతంగా కాదు; అందుకే 3 తప్పు.

Correct: C — మహల్వారీ - లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్ (1793)

1793లో లార్డ్ కార్న్‌వాలిస్ ప్రవేశపెట్టింది జమీందారీ (శాశ్వత శిస్తు) విధానం; మహల్వారీ కాదు. మహల్వారీని హోల్ట్ మెకంజీ 1822లో ప్రతిపాదించారు. రైత్వారీని థామస్ మన్రో, అలెగ్జాండర్ రీడ్ ప్రవేశపెట్టారు; మిగిలిన మూడు జతలు సరైనవి.

Correct: D — 1, 2 మాత్రమే

కుమారప్ప కమిటీ 1949లో ఏర్పడింది; 1వ సవరణ (1951) ఆర్టికల్ 31A, 31B, 9వ షెడ్యూల్ చేర్చింది; కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. భూమి రాష్ట్ర జాబితా (List II) అంశం, కేంద్ర జాబితాది కాదు; అందుకే 3 తప్పు. 9వ షెడ్యూల్ రక్షణ 1973 తర్వాత మౌలిక స్వరూప పరిధికి లోబడి ఉంటుంది.

Correct: A — భూమిని కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకరించడం

భూసంస్కరణల లక్ష్యాలు మధ్యవర్తుల తొలగింపు, కౌలు భద్రత, న్యాయమైన కౌలు, భూమిని పేదలకు పంచడం, ఉత్పాదకత పెంపు, గ్రామీణ అసమానతల తగ్గింపు. భూమిని కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకరించడం దీనికి పూర్తి విరుద్ధం, అందుకే ఆదేశిక సూత్రాలు 39(b),(c) సంపద కేంద్రీకరణను నివారించాలంటాయి.

Correct: B — A, B, C, D

మద్రాస్ ఎస్టేట్స్ చట్టం 1948, హైదరాబాద్ జాగీర్ల రద్దు 1949, ఉత్తరప్రదేశ్ జమీందారీ రద్దు చట్టం 1950, 1వ రాజ్యాంగ సవరణ 1951. కాబట్టి సరైన క్రమం A, B, C, D. మిగిలిన క్రమాల్లో 1949 చట్టాన్ని 1948 కంటే ముందు, లేదా 1951 సవరణను 1950 చట్టం కంటే ముందు పెట్టారు.

Correct: C — 1, 2 మాత్రమే

మద్రాస్ రాష్ట్రం 1948లో మొదట జమీందారీ రద్దు చేసింది, జమీందారులకు ప్రభుత్వం నష్టపరిహారం చెల్లించింది; కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. కానీ స్వంత సాగు లొసుగు వల్ల, కౌలుదారులను ఖాళీ చేయించడం వల్ల భూమిలేని కూలీలకు పెద్దగా లాభం కలగలేదు; అందుకే 3 తప్పు.

Correct: D — జమీందారులు ఆస్తి హక్కు పేరుతో కోర్టుకు వెళ్లారు; దీనికి సమాధానంగా 1వ సవరణ చేశారు

జమీందారులు ఆస్తి హక్కు పేరుతో కోర్టుకు వెళ్లారు (ఉదా: బీహార్‌లో కామేశ్వర్ సింగ్ కేసు); దాన్ని అధిగమించేందుకు 1951లో 1వ రాజ్యాంగ సవరణ చేసి 9వ షెడ్యూల్ చేర్చారు. అందువల్ల ఆ సవరణ రద్దును నిషేధించలేదు, దానికి రక్షణ కల్పించింది.

Correct: A — 1-B, 2-A, 3-C

ఆపరేషన్ బర్గా 1978లో పశ్చిమ బెంగాల్‌లో (B); హైదరాబాద్ కౌలు & వ్యవసాయ భూముల చట్టం 1950లో, రక్షిత కౌలుదారు భావనతో (A); మోడల్ వ్యవసాయ భూ కౌలు చట్టం 2016లో నీతి ఆయోగ్ (C). కాబట్టి 1-B, 2-A, 3-C. ఇతర కలయికల్లో సంవత్సరాలు, సంస్థలు తారుమారయ్యాయి.

Correct: B — కౌలు రైతులకు బ్యాంకు రుణాలు, ప్రభుత్వ సాయం అందడం కష్టమవడం

కౌలు ఒప్పందం రికార్డుల్లో లేకపోవడం (Oral Lease) వల్ల కౌలు రైతులకు బ్యాంకు రుణం, పంట బీమా, ప్రభుత్వ సాయం అందడం కష్టం. అందుకే కౌలును చట్టబద్ధం చేయడం, రికార్డుల్లో నమోదు చేయడం పరిష్కారాలు; మోడల్ కౌలు చట్టం ఉద్దేశ్యం అదే. మిగిలిన ఎంపికలు ఈ సమస్య ఫలితాలు కావు.