భూసంస్కరణలు (Land Reforms) · Practice MCQs

Correct: A — మన్రో - రైత్వారీ - మద్రాస్

"కార్న్‌వాలిస్ - జమీందారీ - బెంగాల్", "మన్రో - రైత్వారీ - మద్రాస్", "మెకంజీ - మహల్వారీ - వాయువ్య" అనే మూడు జతలు గుర్తుంచుకోవాలి. మిగిలిన ఎంపికల్లో వ్యక్తి, విధానం, ప్రాంతం కలయికలు తప్పుగా కలిపారు.

Correct: B — హోల్ట్ మెకంజీ

మహల్వారీ విధానాన్ని 1822లో హోల్ట్ మెకంజీ ప్రతిపాదించారు; తర్వాత విలియం బెంటింక్ కాలంలో (1833) మార్పులు వచ్చాయి. అలెగ్జాండర్ రీడ్, థామస్ మన్రో రైత్వారీ విధానంతో ముడిపడినవారు. కార్న్‌వాలిస్ జమీందారీని ప్రవేశపెట్టారు.

Correct: C — రాష్ట్ర జాబితా (List II)

భూమి రాజ్యాంగంలో రాష్ట్ర జాబితా (List II)లోని అంశం; అందువల్ల భూసంస్కరణ చట్టాలు రాష్ట్రాలే చేస్తాయి, కేంద్రం మార్గదర్శకాలు మాత్రమే ఇవ్వగలదు (ఉదా: 1972 సీలింగ్ మార్గదర్శకాలు). అందుకే రాష్ట్రాల వారీగా భూసంస్కరణల అమలు భిన్నంగా ఉంది.

Correct: D — ఆర్టికల్ 39(b), (c)

ఆర్టికల్ 39(b), (c) ఆదేశిక సూత్రాలు సంపద కేంద్రీకరణను నివారించాలని సూచిస్తాయి; భూసంస్కరణలకు ఇవి నైతిక, రాజ్యాంగ ఆధారం. ఆర్టికల్ 14 సమానత్వం, ఆర్టికల్ 32 రాజ్యాంగ పరిహారాల హక్కు; ఇవి నేరుగా భూసంస్కరణల లక్ష్యాన్ని సూచించవు.

Correct: A — ఎగుమతి సుంకాల తగ్గింపు

భూసంస్కరణల ప్రధాన భాగాలు జమీందారీ రద్దు, కౌలు సంస్కరణలు, భూ గరిష్ఠ పరిమితి, కమతాల ఏకీకరణ, భూ రికార్డుల ఆధునీకరణ. ఎగుమతి సుంకాల తగ్గింపు విదేశీ వాణిజ్య విధానానికి సంబంధించింది, భూ యాజమాన్య సంస్కరణ కాదు.

Correct: B — 1950

ఉత్తరప్రదేశ్ జమీందారీ రద్దు & భూసంస్కరణల చట్టం 1950లో వచ్చింది; బీహార్ భూసంస్కరణల చట్టం కూడా 1950లోనిదే. మద్రాస్ రాష్ట్ర చట్టం 1948లో మొదట వచ్చింది. 1950ల మధ్య నాటికి చాలా రాష్ట్రాల్లో జమీందారీ రద్దు దాదాపు పూర్తయింది.

Correct: C — స్వంత సాగు (Personal Cultivation) పేరుతో భూమి ఉంచుకోవడం

జమీందారులు "స్వంత సాగు" పేరుతో చాలా భూమి తమ వద్దే ఉంచుకున్నారు, చాలామంది కౌలుదారులను ఖాళీ చేయించారు; అందువల్ల భూమిలేని కూలీలకు పెద్దగా లాభం కలగలేదు. ప్రభుత్వం జమీందారులకు నష్టపరిహారం చెల్లించింది, కాబట్టి రెండో ఎంపిక సరికాదు. భూ రికార్డులు కచ్చితంగా లేకపోవడం ఇంకో సమస్య.

Correct: D — నీతి ఆయోగ్

మోడల్ వ్యవసాయ భూ కౌలు చట్టం (Model Agricultural Land Leasing Act) 2016లో నీతి ఆయోగ్ (టి. హక్ కమిటీ) రూపొందించింది. కౌలును చట్టబద్ధం చేసి భూ యజమాని హక్కులకు భంగం లేకుండా కౌలుదారుకు రుణాలు, బీమా అందేలా చేయడం దీని ఉద్దేశ్యం.

Correct: A — 1/4 నుండి 1/5 వంతు

కౌలు నియంత్రణ కింద పంచవర్ష ప్రణాళికలు కౌలు పంటలో 1/4 నుండి 1/5 వంతుకు మించకూడదని సూచించాయి. 1/2, 2/3, 3/4 వంటి పెద్ద భాగాలు రైతును దోచుకోవడమే అవుతాయి; అందుకే పరిమితి చాలా తక్కువగా ఉంచారు.

Correct: B — హైదరాబాద్ కౌలు & వ్యవసాయ భూముల చట్టం, 1950

హైదరాబాద్ కౌలు & వ్యవసాయ భూముల చట్టం, 1950 రక్షిత కౌలుదారు భావనను తెచ్చింది. మద్రాస్ ఎస్టేట్స్ చట్టం జమీందారీ రద్దుకు, కేరళ చట్టం కేరళ కౌలు సంస్కరణలకు, ఏపీ 1973 చట్టం భూ గరిష్ఠ పరిమితికి సంబంధించినవి.