ఆలయ వాస్తు – ప్రాథమికాంశాలు & భాగాలు (Basics of Temple Architecture)

Correct: A — గర్భగుడి

గర్భగుడి (Garbhagriha) ఆలయంలో ప్రధాన దైవ విగ్రహం ఉండే చిన్న, చీకటి గది. మండపం భక్తులు గుమిగూడే స్తంభాల హాలు, అంతరాళం గర్భగుడి–మండపం మధ్య ప్రదేశం, గోపురం ద్రావిడ ఆలయ ప్రవేశ ద్వారంపై ఉండే నిర్మాణం.

Correct: D — మండపం

మండపం (Mandapa) భక్తులు గుమిగూడే స్తంభాల హాలు. గర్భగుడిలో ప్రధాన విగ్రహం ఉంటుంది; శిఖరం/విమానం గర్భగుడిపై ఉండే గోపురం. ఆలయాన్ని ఇంటితో పోలిస్తే గర్భగుడి పూజ గది, మండపం హాలు.

Correct: C — నాగర శైలి

నాగర శైలి ఉత్తర భారతదేశ (హిమాలయాల నుండి వింధ్య పర్వతాల వరకు) ఆలయ శైలి. ద్రావిడ శైలి దక్షిణ భారతం (కృష్ణా నది నుండి కన్యాకుమారి వరకు), వేసర శైలి దక్కన్ (వింధ్య–కృష్ణా నది మధ్య). హొయసల శైలి వేసర శైలికి చెందిన ఒక రూపం.

Correct: B — ద్రావిడ శైలి

ద్రావిడ శైలి దక్షిణ భారత ఆలయ శైలి; విమానం, గోపురం, ప్రహరీ గోడ, కోనేరు దీని లక్షణాలు. నాగర ఉత్తర భారతానికి, వేసర దక్కన్‌కు చెందినవి. గోపురం, కోనేరు, ప్రహరీ గోడ, స్తంభాల మండపాలు ఈ శైలి ఇతర లక్షణాలు.

Correct: B — అంతరాళం

గర్భగుడి, మండపం మధ్య ఉండే ప్రదేశం అంతరాళం. ప్రదక్షిణా పథం గర్భగుడి చుట్టూ తిరిగే దారి; జగతి నాగర శైలిలో ఎత్తైన వేదిక; గోపురం ద్రావిడ ఆలయ ప్రవేశ ద్వారంపై ఉంటుంది.

Correct: A — దేవ్‌గఢ్ దశావతార ఆలయం

దేవ్‌గఢ్ దశావతార ఆలయం (ఉత్తరప్రదేశ్), భీతర్‌గావ్ ఇటుక ఆలయం గుప్తుల కాలపు ఆలయాలు. తంజావూరు చోళులది, రామప్ప కాకతీయులది, బేలూరు హొయసలులది. గుప్తుల కాలం నుండి నిర్మాణాత్మక ఆలయాలు మొదలయ్యాయి.

Correct: D — ప్రదక్షిణా పథం

గర్భగుడి చుట్టూ తిరిగే దారి ప్రదక్షిణా పథం. అంతరాళం గర్భగుడి, మండపం మధ్య ప్రదేశం; మండపం భక్తుల హాలు; విమానం ద్రావిడ శైలి శిఖరం. ఆలయ నిర్మాణ శాస్త్రాన్ని వాస్తు శాస్త్రం, శిల్ప శాస్త్రాలు అంటారు.

Correct: C — 1, 2 మాత్రమే

గర్భగుడి విగ్రహం ఉండే గది, మండపం భక్తుల హాలు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. గోపురం ద్రావిడ ఆలయ ప్రవేశ ద్వారంపై ఉండే ఎత్తైన నిర్మాణం; గర్భగుడిపై ఉండేది శిఖరం/విమానం; అందుకే 3 తప్పు.

Correct: B — వేసర – ఉత్తర భారతం

వేసర శైలి దక్కన్ ప్రాంతానికి (వింధ్య–కృష్ణా నది మధ్య) చెందినది, ఉత్తర భారతానికి కాదు; అందుకే మొదటి జత తప్పు. నాగర ఉత్తర భారతం, ద్రావిడ దక్షిణ భారతానికి చెందినవి.

Correct: A — దేవ్‌గఢ్ దశావతార ఆలయం, భీతర్‌గావ్ ఇటుక ఆలయం

గుప్తుల కాలపు ఆలయాలు దేవ్‌గఢ్ దశావతార ఆలయం (ఉత్తరప్రదేశ్), భీతర్‌గావ్ ఇటుక ఆలయం. తంజావూరు, గంగైకొండ చోళపురం చోళులవి; బేలూరు, హళేబీడు హొయసలులవి; రామప్ప, వేయి స్తంభాల గుడి కాకతీయులవి.