సాహిత్య పురస్కారాలు & సంస్థలు – జ్ఞానపీఠ్, సాహిత్య అకాడమీ (Literary Awards)
Free practice MCQs with answers and explanations for సాహిత్య పురస్కారాలు & సంస్థలు – జ్ఞానపీఠ్, సాహిత్య అకాడమీ (Literary Awards) in భారతీయ భాషలు & సాహిత్యం (Languages & Literature). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని ఇచ్చే సంస్థ ఏది?
A. సాహిత్య అకాడమీ
B. భారతీయ జ్ఞానపీఠ్ ట్రస్ట్
C. కె.కె. బిర్లా ఫౌండేషన్
D. నోబెల్ ఫౌండేషన్
Answer & explanation
Correct: B — భారతీయ జ్ఞానపీఠ్ ట్రస్ట్
జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారాన్ని భారతీయ జ్ఞానపీఠ్ ట్రస్ట్ (1961లో స్థాపన) ఇస్తుంది. సాహిత్య అకాడమీ తన స్వంత పురస్కారాలను, కె.కె. బిర్లా ఫౌండేషన్ సరస్వతీ సమ్మాన్‌ను ఇస్తాయి.
సాహిత్య అకాడమీ 1954లో స్థాపించబడింది; కేంద్రం ఢిల్లీలో ఉంది. 1961 జ్ఞానపీఠ్ ట్రస్ట్ స్థాపన సంవత్సరం, 1991 సరస్వతీ సమ్మాన్ ప్రారంభ సంవత్సరం. అలాగే 1947 భారత స్వాతంత్ర్య సంవత్సరం, సాహిత్య అకాడమీ స్థాపనకు సంబంధం లేదు.
‘ది గాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ థింగ్స్’ నవలకు బుకర్ ప్రైజ్ పొందిన రచయిత్రి ఎవరు?
A. కిరణ్ దేశాయ్
B. గీతాంజలి శ్రీ
C. ఆశాపూర్ణా దేవి
D. అరుంధతీ రాయ్
Answer & explanation
Correct: D — అరుంధతీ రాయ్
అరుంధతీ రాయ్ ‘ది గాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ థింగ్స్’కు 1997లో బుకర్ ప్రైజ్ పొందారు. కిరణ్ దేశాయ్ 2006లో ‘ది ఇన్హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్’కు, గీతాంజలి శ్రీ 2022లో అంతర్జాతీయ బుకర్‌కు, ఆశాపూర్ణా దేవి జ్ఞానపీఠ్‌కు ప్రసిద్ధి.
తొలి జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం మలయాళ కవి జి. శంకర కురుప్‌కు ‘ఓడక్కుళల్’ రచనకు దక్కింది (1965 పురస్కారం, 1966లో ఇచ్చారు). ఆశాపూర్ణా దేవి తొలి మహిళా గ్రహీత; ఠాగూర్ జ్ఞానపీఠ్ కంటే ముందు నోబెల్ పొందారు.
ఆశాపూర్ణా దేవి (బెంగాలీ, 1976) ‘ప్రథమ్ ప్రతిశ్రుతి’ రచనకు తొలి మహిళా జ్ఞానపీఠ్ గ్రహీత. గీతాంజలి శ్రీ అంతర్జాతీయ బుకర్, అరుంధతీ రాయ్, కిరణ్ దేశాయ్ బుకర్ ప్రైజ్ పొందారు; ఇవి జ్ఞానపీఠ్ కాదు.
సరస్వతీ సమ్మాన్ కె.కె. బిర్లా ఫౌండేషన్ ఇస్తుంది (1991లో ప్రారంభం); గత పదేళ్లలో ప్రచురితమైన రచనకు ఇస్తారు. జ్ఞానపీఠ్ ట్రస్ట్ జ్ఞానపీఠ్‌ను, సాహిత్య అకాడమీ తన పురస్కారాలను అందిస్తాయి.
జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారంపై కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. భారతీయ జ్ఞానపీఠ్ ట్రస్ట్ 1961లో స్థాపించబడింది. 2. తొలి గ్రహీత జి. శంకర కురుప్. 3. తొలి మహిళా గ్రహీత ఆశాపూర్ణా దేవి. 4. ఇది కేవలం హిందీ రచనలకు మాత్రమే ఇస్తారు.
A. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
B. 1 మరియు 4 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 మరియు 4
D. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
జ్ఞానపీఠ్ ట్రస్ట్ 1961లో స్థాపన, తొలి గ్రహీత జి. శంకర కురుప్ (మలయాళం), తొలి మహిళ ఆశాపూర్ణా దేవి (1976). ఈ పురస్కారం ఎనిమిదవ షెడ్యూల్ భాషలు, ఇంగ్లీష్ రచనలకు ఇస్తారు, హిందీకి మాత్రమే కాదు; కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.
A. అరవింద్ అడిగ – ది ఇన్హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్ (2006)
B. అరుంధతీ రాయ్ – ది గాడ్ ఆఫ్ స్మాల్ థింగ్స్ (1997)
C. కిరణ్ దేశాయ్ – ది ఇన్హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్ (2006)
D. అరవింద్ అడిగ – ది వైట్ టైగర్ (2008)
Answer & explanation
Correct: A — అరవింద్ అడిగ – ది ఇన్హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్ (2006)
‘ది ఇన్హెరిటెన్స్ ఆఫ్ లాస్’ (2006) కిరణ్ దేశాయ్ నవల; అరవింద్ అడిగకు 2008లో ‘ది వైట్ టైగర్’కు బుకర్ వచ్చింది. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు, మిగతా మూడు సరైనవి.
B. గీతాంజలి శ్రీ ‘టాంబ్ ఆఫ్ శాండ్’ (2022) అంతర్జాతీయ బుకర్ గెలిచిన తొలి హిందీ నవల
C. సాహిత్య అకాడమీని 1961లో స్థాపించారు
D. ‘టాంబ్ ఆఫ్ శాండ్’ 1997లో బుకర్ గెలిచింది
Answer & explanation
Correct: B — గీతాంజలి శ్రీ ‘టాంబ్ ఆఫ్ శాండ్’ (2022) అంతర్జాతీయ బుకర్ గెలిచిన తొలి హిందీ నవల
గీతాంజలి శ్రీ ‘టాంబ్ ఆఫ్ శాండ్’కు 2022లో అంతర్జాతీయ బుకర్ లభించింది; ఈ బహుమతి గెలిచిన తొలి హిందీ నవల ఇదే. సరస్వతీ సమ్మాన్ కె.కె. బిర్లా ఫౌండేషన్ ఇస్తుంది, సాహిత్య అకాడమీ 1954లో స్థాపించబడింది, 1997 బుకర్ అరుంధతీ రాయ్‌కు వచ్చింది.