GI ట్యాగ్లు & హస్తకళలు (GI Tags & Handicrafts) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for GI ట్యాగ్లు & హస్తకళలు (GI Tags & Handicrafts) (వారసత్వం & పండుగలు (Heritage & Festivals)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
GI హక్కు ఎవరికి చెందుతుంది?
A. ఒక్క వ్యక్తికి మాత్రమే
B. ఆ ప్రాంత ఉత్పత్తిదారుల సమూహానికి (సామూహిక హక్కు)
C. ఒక కంపెనీ యజమానికి
D. కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — ఆ ప్రాంత ఉత్పత్తిదారుల సమూహానికి (సామూహిక హక్కు)
GI ఒక సామూహిక హక్కు; ఆ ప్రాంతానికి చెందిన ఉత్పత్తిదారుల సమూహానిది. అందువల్ల ఒక వ్యక్తి లేదా కంపెనీ యజమాని దీన్ని ప్రత్యేకంగా సొంతం చేసుకోలేడు, వ్యక్తిగత హక్కు ట్రేడ్మార్క్ లక్షణం.
GI ట్యాగ్ ఇవ్వడానికి అర్హత లేని వర్గం కింది వాటిలో ఏది?
A. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు
B. హస్తకళలు
C. బ్యాంకింగ్ వంటి సేవలు
D. చేనేత వస్త్రాలు
Answer & explanation
Correct: C — బ్యాంకింగ్ వంటి సేవలు
GI చట్టం వస్తువులకే వర్తిస్తుంది, సేవలకు కాదు; అందువల్ల బ్యాంకింగ్ వంటి సేవలకు GI రక్షణ దొరకదు. వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు (టీ, మామిడి, మిరప), హస్తకళలు, చేనేత, ఆహార పదార్థాలు, తయారీ వస్తువులకు GI ఇవ్వవచ్చు.
D. WTO లోని TRIPS ఒప్పందం ప్రకారం దేశీయ చట్టం చేయాల్సి రావడం
Answer & explanation
Correct: D — WTO లోని TRIPS ఒప్పందం ప్రకారం దేశీయ చట్టం చేయాల్సి రావడం
WTO లోని TRIPS ఒప్పందం ప్రకారం భారత్ తన దేశీయ చట్టం చేయాల్సి వచ్చింది; దాని ఫలితమే 1999 GI చట్టం. UNESCO సమావేశం, సార్క్ ఒప్పందం, ILO తీర్మానం GI చట్టానికి కారణాలు కావు.
GI చట్టం కేంద్ర వాణిజ్య, పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ (Ministry of Commerce and Industry) పరిధిలో ఉంది. చేనేత మార్కుల వ్యవహారం వస్త్ర మంత్రిత్వ శాఖ చూస్తుంది; ఇవి రెండింటినీ కలపకూడదు.
GI రిజిస్ట్రీలో నమోదు కోసం దరఖాస్తు చేయడానికి అర్హులు ఎవరు?
A. ఏదైనా ఒక వ్యక్తి మాత్రమే
B. ఉత్పత్తిదారుల సంఘం, సంస్థ లేదా చట్టం ప్రకారం ఏర్పడిన సమూహం
C. విదేశీ కంపెనీలు మాత్రమే
D. పోలీసు శాఖ
Answer & explanation
Correct: B — ఉత్పత్తిదారుల సంఘం, సంస్థ లేదా చట్టం ప్రకారం ఏర్పడిన సమూహం
GI దరఖాస్తును ఉత్పత్తిదారుల సంఘం, సంస్థ లేదా చట్టం ప్రకారం ఏర్పడిన సమూహం చేయవచ్చు, ఎందుకంటే హక్కు సామూహికమైనది. ఉదాహరణకు కొండపల్లి బొమ్మల తయారీదారులు సంఘంగా ఏర్పడి చెన్నై రిజిస్ట్రీకి దరఖాస్తు చేస్తారు.
డార్జిలింగ్ టీ 2004–05లో నమోదైంది; GI చట్టం అమలు (2003) తర్వాత నమోదైన మొదటి ఉత్పత్తి ఇదే. చట్టం అమలుకు ముందు సంవత్సరాలైన 1999–2000 సరైనవి కావు, 2010–11, 2015–16 చాలా తర్వాతివి.
బనారస్ బ్రొకేడ్ & చీరల GI ఏ రాష్ట్రానికి చెందినది?
A. మధ్యప్రదేశ్
B. బిహార్
C. రాజస్థాన్
D. ఉత్తర ప్రదేశ్
Answer & explanation
Correct: D — ఉత్తర ప్రదేశ్
బనారస్ (వారణాసి) బ్రొకేడ్, చీరలు ఉత్తర ప్రదేశ్కు చెందిన GI ఉత్పత్తులు. కాశ్మీర్ పష్మీనా జమ్మూ & కాశ్మీర్కు, బాస్మతి ఉత్తర భారత నిర్దేశిత ప్రాంతాలకు, మైసూర్ సిల్క్ కర్ణాటకకు సంబంధించినవి.
ట్రేడ్మార్క్ ఒక కంపెనీ లేదా వ్యక్తి ఉత్పత్తిని ఇతరుల నుండి వేరు చేసే గుర్తు; హక్కు ఒక యజమానిదే, లైసెన్స్ ఇచ్చి అమ్మవచ్చు. GI హక్కు మాత్రం ఆ ప్రాంత ఉత్పత్తిదారులందరిదీ.
మచిలీపట్నం కలంకారీ (కృష్ణా జిల్లా) బ్లాక్ ప్రింటింగ్ పద్ధతిలో తయారవుతుంది; శ్రీకాళహస్తి కలంకారీ మాత్రం కలంతో చిత్రిస్తారు. లక్క పూత ఏటికొప్పాక బొమ్మలది, టై అండ్ డై ఇక్కత్ది.