ప్రసిద్ధ జాతరలు & మేళాలు – కుంభమేళా, పుష్కర్, సోనేపూర్, రథయాత్ర (Famous Fairs and Melas)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రసిద్ధ జాతరలు & మేళాలు – కుంభమేళా, పుష్కర్, సోనేపూర్, రథయాత్ర (Famous Fairs and Melas) in భారత పండుగలు & జాతరలు (Festivals & Fairs). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
కుంభమేళా జరిగే నాలుగు ప్రదేశాల్లో లేనిది ఏది?
A. హరిద్వార్
B. నాసిక్
C. పుష్కర్
D. ఉజ్జయిని
Answer & explanation
Correct: C — పుష్కర్
కుంభమేళా హరిద్వార్ (గంగ), ప్రయాగరాజ్ (సంగమం), నాసిక్ (గోదావరి), ఉజ్జయిని (క్షిప్రా) అనే నాలుగు చోట్ల జరుగుతుంది. పుష్కర్ రాజస్థాన్లో ఒంటెల జాతరకు ప్రసిద్ధి; అక్కడ కుంభమేళా జరగదు.
పుష్కర్ జాతర రాజస్థాన్లో కార్తీక పౌర్ణమి సమయంలో జరుగుతుంది; ఒంటెల వ్యాపారం దీని ప్రత్యేకత. బీహార్లో సోనేపూర్ మేళా, హర్యానాలో సూరజ్కుండ్ క్రాఫ్ట్స్ మేళా, నాగాలాండ్లో హార్న్బిల్ పండుగ జరుగుతాయి.
ఒడిశాలోని పూరీ రథయాత్రలో ఆషాఢ శుక్ల విదియ రోజున జగన్నాథుడు, ఆయన అన్న బలభద్రుడు, సోదరి సుభద్ర మూడు రథాలపై ఊరేగుతారు. మిగిలిన ఎంపికలు ఈ యాత్రలో పాల్గొనే దైవాలు కావు.
హార్న్బిల్ పండుగ నాగాలాండ్లో డిసెంబరులో కిసామా గ్రామంలో జరుగుతుంది; ఇది నాగా తెగల సంస్కృతిని చూపిస్తుంది. అస్సాంలో బిహు, ఒడిశాలో రథయాత్ర, లడఖ్లో హేమిస్ పండుగ ప్రసిద్ధి.
నాసిక్ కుంభమేళా గోదావరి నది ఒడ్డున జరుగుతుంది. ఉజ్జయినిలో క్షిప్రా నది, హరిద్వార్లో గంగ, ప్రయాగరాజ్లో గంగా–యమున–సరస్వతి సంగమం వద్ద జరుగుతాయి. ప్రతి చోటా 12 ఏళ్లకోసారి కుంభమేళా వస్తుంది.
బీహార్లోని సోనేపూర్ మేళా గంగా, గండక్ నదుల సంగమం వద్ద కార్తీక పౌర్ణమి సమయంలో జరుగుతుంది; ఆసియాలోనే అతిపెద్ద పశువుల సంతగా ప్రసిద్ధి. గంగా–యమున సంగమం ప్రయాగరాజ్లో ఉంది, మిగిలినవి ఈ మేళాకు సంబంధం లేనివి.
పూరీ రథయాత్ర ఆషాఢ శుక్ల విదియ నాడు జరుగుతుంది. మాఘ కృష్ణ చతుర్దశి మహాశివరాత్రి, కార్తీక అమావాస్య దీపావళి, చైత్ర శుక్ల నవమి శ్రీరామ నవమి కాబట్టి అవి కావు. రథయాత్ర ఒడిశా రాష్ట్రానికి ప్రత్యేకం.
కుంభమేళాకు UNESCO అమూర్త సాంస్కృతిక వారసత్వ గుర్తింపు ఏ సంవత్సరంలో లభించింది?
A. 2017
B. 2008
C. 2012
D. 2020
Answer & explanation
Correct: A — 2017
కుంభమేళాకు UNESCO అమూర్త వారసత్వ గుర్తింపు 2017లో లభించింది. ఇది హరిద్వార్, ప్రయాగరాజ్, నాసిక్, ఉజ్జయినిలలో 12 ఏళ్లకోసారి జరిగే భారీ మతపరమైన సమావేశం; ప్రయాగరాజ్, హరిద్వార్లలో 6 ఏళ్లకు అర్ధ కుంభమేళా ఉంటుంది.
హరిద్వార్ గంగ ఒడ్డున, నాసిక్ గోదావరి ఒడ్డున, ఉజ్జయిని క్షిప్రా ఒడ్డున ఉన్నాయి. ప్రయాగరాజ్లో గంగా–యమున–సరస్వతి సంగమం వద్ద కుంభమేళా జరుగుతుంది, నర్మద నది వద్ద కాదు; కాబట్టి 4వ జత తప్పు.