భూకంప తరంగాలు & షాడో జోన్ (Seismic Waves and Shadow Zone)
Free practice MCQs with answers and explanations for భూకంప తరంగాలు & షాడో జోన్ (Seismic Waves and Shadow Zone) in భూ అంతర్భాగం (Interior of the Earth). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భూకంపంలో సీస్మోగ్రాఫ్కు మొదట చేరే తరంగాలు ఏవి?
A. S తరంగాలు (Secondary)
B. P తరంగాలు (Primary)
C. ఉపరితల తరంగాలు
D. లవ్ తరంగాలు
Answer & explanation
Correct: B — P తరంగాలు (Primary)
P తరంగాలు అత్యంత వేగవంతమైనవి కాబట్టి సీస్మోగ్రాఫ్కు మొదట చేరతాయి. తర్వాత S తరంగాలు, చివరగా అత్యంత నెమ్మదైన ఉపరితల తరంగాలు (లవ్, రేలే) చేరతాయి. P తరంగాలు అనుదైర్ఘ్య తరంగాలు.
ఘన పదార్థాల గుండా మాత్రమే ప్రయాణించగల భూకంప తరంగాలు ఏవి?
A. P తరంగాలు
B. రెండూ
C. S తరంగాలు
D. ఏదీ కాదు
Answer & explanation
Correct: C — S తరంగాలు
S తరంగాలు తిర్యక్ తరంగాలు; ఇవి ఘనాల గుండా మాత్రమే వెళతాయి, ద్రవాల గుండా వెళ్లలేవు. P తరంగాలు ఘన, ద్రవ, వాయు స్థితుల గుండా ప్రయాణిస్తాయి. బాహ్య కోర్ ద్రవం అని నిర్ధారణ ఈ లక్షణం ఆధారంగానే జరిగింది.
ఉపరితల తరంగాలు భూ ఉపరితలం వెంట ప్రయాణిస్తాయి; అత్యంత నెమ్మదైనవి, చివరగా చేరతాయి, కానీ అత్యధిక విధ్వంసం చేస్తాయి. లవ్, రేలే తరంగాలు వీటి రకాలు. P, S తరంగాలు అంతర తరంగాలు (Body Waves) అని పిలుస్తారు.
భూకంప కేంద్రం (Epicentre) నుండి ఏ కోణీయ దూరాల మధ్య P, S తరంగాలు రెండూ నమోదు కావు (షాడో జోన్)?
A. 0° నుండి 105°
B. 145° నుండి 180°
C. 105° నుండి 145°
D. 90° నుండి 120°
Answer & explanation
Correct: C — 105° నుండి 145°
షాడో జోన్ భూకంప కేంద్రం నుండి 105° నుండి 145° మధ్య ఉంటుంది. 105° దాటాక S తరంగాలు ఎక్కడా నమోదు కావు; 145° దాటాక P తరంగాలు మాత్రమే నమోదవుతాయి. ఈ మధ్య ప్రాంతాన్ని నీడ ప్రాంతమని అంటారు; ఇది కోర్ ఉనికి గురించి ఆధారాలిచ్చింది.
S తరంగాలు బాహ్య కోర్ గుండా వెళ్లలేకపోవడం వల్ల శాస్త్రవేత్తలు ఏ నిర్ణయానికి వచ్చారు?
A. బాహ్య కోర్ ద్రవ స్థితిలో ఉంది
B. బాహ్య కోర్ ఘనంగా ఉంది
C. భూమి లోపల ఖాళీ ఉంది
D. మాంటిల్ ద్రవంగా ఉంది
Answer & explanation
Correct: A — బాహ్య కోర్ ద్రవ స్థితిలో ఉంది
S తరంగాలు ఘనాల గుండా మాత్రమే ప్రయాణిస్తాయి; అవి బాహ్య కోర్లో ఆగిపోవడం వల్ల అది ద్రవ స్థితిలో ఉందని నిర్ధారించారు. P తరంగాలు ద్రవాల గుండా వెళ్లి వక్రీభవనం చెందుతాయి. ఈ కారణంగానే S తరంగాలు బాహ్య కోర్ దాటలేవు. P తరంగాలు ఘన, ద్రవ, వాయు మూడు స్థితుల గుండా వెళ్లి వక్రీభవనం చెందుతాయి; S తరంగాలు P తరంగాల తర్వాత చేరతాయి.
D. అనుదైర్ఘ్య తరంగాలు (Longitudinal), ధ్వని తరంగాల లాంటివి
Answer & explanation
Correct: D — అనుదైర్ఘ్య తరంగాలు (Longitudinal), ధ్వని తరంగాల లాంటివి
P తరంగాలు అనుదైర్ఘ్య తరంగాలు, ధ్వని తరంగాల లాంటివి. తిర్యక్ తరంగాలు S తరంగాలు (ప్రయాణ దిశకు లంబంగా కంపనం); విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు భూకంపానికి సంబంధించినవి కావు.
భూకంప తరంగాల గురించి: 1. P తరంగాలు ఘన, ద్రవ, వాయువుల గుండా ప్రయాణిస్తాయి 2. S తరంగాలు ద్రవాల గుండా ప్రయాణిస్తాయి 3. షాడో జోన్ భూకంప కేంద్రం నుండి 105°–145° మధ్య ఉంటుంది. సరైనవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 3 మాత్రమే
P తరంగాలు మూడు స్థితుల గుండా వెళతాయి, షాడో జోన్ 105°–145° — 1, 3 సరైనవి. S తరంగాలు ఘనాల గుండా మాత్రమే వెళతాయి, ద్రవాల గుండా వెళ్లలేవు; కాబట్టి 2 తప్పు.
భూకంప కేంద్రం నుండి 145° దాటిన తర్వాత నమోదయ్యే తరంగాలు ఏవి?
A. S తరంగాలు మాత్రమే
B. P, S రెండూ
C. P తరంగాలు మాత్రమే
D. ఏ తరంగాలూ కాదు
Answer & explanation
Correct: C — P తరంగాలు మాత్రమే
105°–145° మధ్య P, S రెండూ నమోదు కావు (షాడో జోన్). 105° దాటాక S తరంగాలు ఎక్కడా నమోదు కావు; 145° దాటాక P తరంగాలు మాత్రమే నమోదవుతాయి. అంటే S తరంగాల షాడో జోన్ P కంటే చాలా పెద్దది.
A. S తరంగాలు – ఘన, ద్రవ, వాయు స్థితులన్నిటి గుండా ప్రయాణం
B. P తరంగాలు – అనుదైర్ఘ్య (Longitudinal) తరంగాలు
C. S తరంగాలు – ప్రయాణ దిశకు లంబంగా కంపనం
D. లవ్ తరంగాలు – ఉపరితల తరంగాల రకం
Answer & explanation
Correct: A — S తరంగాలు – ఘన, ద్రవ, వాయు స్థితులన్నిటి గుండా ప్రయాణం
S తరంగాలు ఘనాల గుండా మాత్రమే ప్రయాణిస్తాయి; ఘన, ద్రవ, వాయు మూడింటి గుండా వెళ్లేవి P తరంగాలు. మిగతా జతలు సరైనవి. ఈ కారణంగానే S తరంగాలు బాహ్య కోర్ దాటలేవు. P తరంగాలు ఘన, ద్రవ, వాయు మూడు స్థితుల గుండా వెళ్లి వక్రీభవనం చెందుతాయి; S తరంగాలు P తరంగాల తర్వాత చేరతాయి.