భూ అంతర్భాగం (Interior of the Earth) · Practice MCQs

Correct: B — ఆర్థర్ హోమ్స్

మాంటిల్‌లో వేడి పదార్థం పైకి, చల్లని పదార్థం కిందికి నెమ్మదిగా కదలడం (ఉష్ణ సంవహన ప్రవాహాలు) ప్లేట్ల కదలికకు కారణమని ఆర్థర్ హోమ్స్ ప్రతిపాదించారు. చార్లెస్ రిక్టర్ భూకంప స్కేల్ రూపకర్త.

Correct: C — సుమారు 10 నుండి 200 కి.మీ.

లిథోస్ఫియర్ మందం సుమారు 10 నుండి 200 కి.మీ. వరకు మారుతుంది; ఇదే అనేక టెక్టానిక్ ప్లేట్లుగా విరిగి ఉంది. ఆస్తెనోస్ఫియర్ దీని కింద ఉంటుంది. దీని కింద బలహీనమైన ఆస్తెనోస్ఫియర్ ఉంటుంది; ప్లేట్లు దానిపై నెమ్మదిగా కదులుతాయి.

Correct: A — బాహ్య కోర్‌లో కరిగిన ఇనుము కదలిక (జియోడైనమో)

బాహ్య కోర్ ద్రవ స్థితిలో ఉంది; అందులో కరిగిన ఇనుము కదలిక వల్ల భూ అయస్కాంత క్షేత్రం ఏర్పడుతుంది (జియోడైనమో). భూపటలంలోని గ్రానైట్‌కు ఈ ప్రక్రియతో సంబంధం లేదు. ఇది సుమారు 2,900 కి.మీ. నుండి 5,150 కి.మీ. లోతు వరకు ఉంటుంది. ఈ ద్రవ ఇనుము కదలికే భూ అయస్కాంత క్షేత్రానికి కారణం.

Correct: D — ఇంగే లెహ్‌మాన్ (డెన్మార్క్, 1936)

లెహ్‌మాన్ అసాతత్యం బాహ్య కోర్–అంతర కోర్ సరిహద్దు; 1936లో డెన్మార్క్ శాస్త్రవేత్త ఇంగే లెహ్‌మాన్ అంతర కోర్ ఘనంగా ఉందని ప్రతిపాదించారు. మోహోరోవిసిక్ భూపటలం–మాంటిల్ సరిహద్దును కనుగొన్నారు.

Correct: B — ఇనుము (Iron)

భూమి మొత్తం ద్రవ్యరాశి ప్రకారం ఇనుము అత్యధిక మూలకం, తర్వాత ఆక్సిజన్. భూపటలంలో మాత్రం ఆక్సిజన్ మొదటి స్థానంలో ఉంటుంది; ఈ తేడా పరీక్షల్లో ట్రిక్ ప్రశ్నగా వస్తుంది.

Correct: C — మాంటిల్, బాహ్య కోర్

గుటెన్‌బర్గ్ అసాతత్యం సుమారు 2,900 కి.మీ. లోతులో మాంటిల్‌ను బాహ్య కోర్ నుండి వేరు చేస్తుంది; ఇక్కడ S తరంగాలు ఆగిపోతాయి, P తరంగాల వేగం తగ్గుతుంది. భూపటలం–మాంటిల్ మధ్య మోహో.

Correct: A — భూపటలంలో SIAL, SIMA పొరల మధ్య

కాన్రాడ్ అసాతత్యం భూపటలంలోనే SIAL పొరను SIMA పొర నుండి వేరు చేస్తుంది. భూపటలం–మాంటిల్ సరిహద్దు మోహో; ఈ రెండిటినీ తికమక పెట్టకూడదు. ఇది మోహోకు పైన ఉంటుంది, ఎందుకంటే మోహో భూపటలం మొత్తానికి కింది సరిహద్దు. SIAL గ్రానైట్ ప్రధానమైనది, SIMA బసాల్ట్ ప్రధానమైనది.

Correct: D — ఎగువ మాంటిల్, దిగువ మాంటిల్

రెపెట్టి అసాతత్యం ఎగువ మాంటిల్, దిగువ మాంటిల్ మధ్య సరిహద్దు. అసాతత్యాల క్రమం: కాన్రాడ్ → మోహో → రెపెట్టి → గుటెన్‌బర్గ్ → లెహ్‌మాన్ ('C-M-R-G-L'). కాబట్టి భూపటలం–మాంటిల్ (మోహో), మాంటిల్–బాహ్య కోర్ (గుటెన్‌బర్గ్) లేదా బాహ్య–అంతర కోర్ (లెహ్‌మాన్) సరిహద్దులతో దీన్ని కలపకూడదు.

Correct: B — హిమాచల్ ప్రదేశ్

మణికరణ్ హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని పార్వతి లోయలో ఉన్న వేడి నీటి బుగ్గల ప్రదేశం. పుగా లోయ లద్దాఖ్‌లో, తత్తపాని ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో ఉన్నాయి. భారతదేశంలో భూతాప విద్యుత్ ఇంకా ప్రయోగ దశలోనే ఉంది; పెద్ద వాణిజ్య ప్లాంట్లు లేవు. లద్దాఖ్ పుగా లోయకు చెందింది, ఛత్తీస్‌గఢ్ తత్తపానికి చెందింది.

Correct: C — లద్దాఖ్

పుగా లోయ లద్దాఖ్‌లో ఉన్న భారతదేశ భూతాప ప్రదేశాల్లో ఒకటి. మణికరణ్ హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లో, తత్తపాని ఛత్తీస్‌గఢ్‌లో ఉన్నాయి. గోదావరి లోయ (తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్)లో కూడా వేడి నీటి బుగ్గలు ఉన్నాయి; అయితే పుగా లోయ ఉన్నది లద్దాఖ్‌లోనే. భూతాప శక్తి పునరుత్పాదక శక్తి.