తెలంగాణ పీఠభూమి – నైసర్గిక స్వరూపం & శిలలు (Telangana Plateau Physiography)
Free practice MCQs with answers and explanations for తెలంగాణ పీఠభూమి – నైసర్గిక స్వరూపం & శిలలు (Telangana Plateau Physiography) in తెలంగాణ పీఠభూమి, నదులు & వనరులు (Telangana Plateau & Rivers). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
తెలంగాణలో రాష్ట్రంలో అధిక భాగంలో కనిపించే ఆర్కియన్ శిలలు ఏవి?
A. బసాల్ట్, డోలరైట్
B. గ్రానైట్, నీస్
C. ఇసుకరాయి, షేల్
D. పాలరాయి, సున్నపురాయి
Answer & explanation
Correct: B — గ్రానైట్, నీస్
రాష్ట్రంలో అధిక భాగం ఆర్కియన్ యుగపు గ్రానైట్, నీస్ శిలలతో నిండి ఉంది; హైదరాబాద్ చుట్టూ కనిపించే బండరాళ్లు ఈ గ్రానైట్ శిలలే. బసాల్ట్ వాయువ్య భాగంలో దక్కన్ ట్రాప్ శిలలు; ఇసుకరాయి, షేల్ వంటివి గోండ్వానా, కడప శిలల్లో కనిపిస్తాయి.
తెలంగాణలో బొగ్గు నిక్షేపాలు ఏ శిలా వ్యవస్థలో ఉన్నాయి?
A. కడప శిలలు
B. దక్కన్ ట్రాప్
C. గోండ్వానా శిలలు
D. ఆర్కియన్ గ్రానైట్
Answer & explanation
Correct: C — గోండ్వానా శిలలు
గోదావరి లోయ వెంట (మంచిర్యాల, పెద్దపల్లి, భూపాలపల్లి, కొత్తగూడెం) విస్తరించిన గోండ్వానా శిలల్లో బొగ్గు (Coal) నిక్షేపాలు ఉన్నాయి, అందుకే సింగరేణి ఈ ప్రాంతంలో ఉంది. కడప శిలల్లో సున్నపురాయి, యురేనియం ఉన్నాయి; దక్కన్ ట్రాప్ నల్లరేగడి నేలలకు కారణం.
తెలంగాణ సగటు ఎత్తు సముద్ర మట్టం నుండి సుమారు 500–600 మీటర్లు; పశ్చిమాన ఎక్కువగా ఉండి తూర్పు వైపు తగ్గుతుంది. 50–100 మీటర్లు తీర మైదానాల ఎత్తు, 1500 మీటర్లకు పైగా ఎత్తులు హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాల్లో ఉంటాయి.
తెలంగాణలో నల్లరేగడి నేలలకు కారణమైన దక్కన్ ట్రాప్ శిలలు ఏ భాగంలో ఉన్నాయి?
A. ఆగ్నేయ భాగం (ఖమ్మం)
B. దక్షిణ భాగం (నాగర్కర్నూల్)
C. వాయువ్య భాగం (ఆదిలాబాద్, నిర్మల్)
D. మధ్య భాగం (వరంగల్)
Answer & explanation
Correct: C — వాయువ్య భాగం (ఆదిలాబాద్, నిర్మల్)
దక్కన్ ట్రాప్ అగ్నిపర్వత లావా శిలలు (బసాల్ట్) ఆదిలాబాద్, నిర్మల్ వంటి వాయువ్య భాగంలో ఉంటాయి; వీటి నుండే నల్లరేగడి నేలలు ఏర్పడ్డాయి. దక్షిణాన కడప శిలలు, గోదావరి లోయలో గోండ్వానా శిలలు, మిగిలిన చోట్ల గ్రానైట్ ఉంటాయి.
తెలంగాణలో సున్నపురాయి, యురేనియం నిక్షేపాలు ఏ శిలా వ్యవస్థతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయి?
A. గోండ్వానా శిలలు
B. దక్కన్ ట్రాప్
C. ఆర్కియన్ నీస్ మాత్రమే
D. కడప శిలలు (దక్షిణ భాగం)
Answer & explanation
Correct: D — కడప శిలలు (దక్షిణ భాగం)
దక్షిణ భాగంలో (నల్గొండ, నాగర్కర్నూల్ పరిసరాలు) ఉన్న కడప శిలల్లో సున్నపురాయి, యురేనియం ఉన్నాయి. గోండ్వానా శిలల్లో బొగ్గు ఉంటుంది; దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్ నల్లరేగడి నేలలకు కారణం.
దక్కన్ పీఠభూమి స్థిరమైన భూభాగం కావడం వల్ల తెలంగాణ ఏ భూకంప ప్రమాద జోన్లో ఉంటుంది?
A. సీస్మిక్ జోన్ II (తక్కువ ప్రమాదం)
B. జోన్ V (అత్యంత ప్రమాదం)
C. జోన్ IV (అధిక ప్రమాదం)
D. జోన్ III మరియు IV మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — సీస్మిక్ జోన్ II (తక్కువ ప్రమాదం)
దక్కన్ పీఠభూమి పురాతన, స్థిరమైన భూభాగం (Stable Shield), కాబట్టి తెలంగాణ ఎక్కువగా తక్కువ ప్రమాద జోన్ II లో ఉంటుంది. జోన్ V హిమాలయ, ఈశాన్య ప్రాంతాల్లో ఉండే అత్యంత ప్రమాద జోన్.
A. గోండ్వానా – బొగ్గు; కడప – సున్నపురాయి, యురేనియం; దక్కన్ ట్రాప్ – నల్లరేగడి
B. గోండ్వానా – యురేనియం; కడప – బొగ్గు; దక్కన్ ట్రాప్ – ఎర్ర నేల
C. గోండ్వానా – సున్నపురాయి; కడప – నల్లరేగడి; దక్కన్ ట్రాప్ – బొగ్గు
D. గోండ్వానా – నల్లరేగడి; కడప – ఎర్ర నేల; దక్కన్ ట్రాప్ – యురేనియం
Answer & explanation
Correct: A — గోండ్వానా – బొగ్గు; కడప – సున్నపురాయి, యురేనియం; దక్కన్ ట్రాప్ – నల్లరేగడి
గోదావరి లోయలోని గోండ్వానా శిలల్లో బొగ్గు; దక్షిణ తెలంగాణలోని కడప శిలల్లో సున్నపురాయి, యురేనియం; వాయువ్య భాగంలోని దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్ నుండి నల్లరేగడి నేలలు ఏర్పడ్డాయి. ఇతర ఎంపికల్లో ఈ మూడూ తారుమారయ్యాయి.
తెలంగాణ భౌగోళికం గురించి కింది ప్రకటనల్లో సరికానిది ఏది?
A. రాష్ట్రంలో అధిక భాగం గ్రానైట్, నీస్ శిలలు ఉన్నాయి
B. తెలంగాణలో అత్యధిక ప్రాంతం దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్ శిలలతో నిండి ఉంది
C. హైదరాబాద్ చుట్టూ బండరాళ్లు గ్రానైట్ శిలలు
D. తెలంగాణ ఎక్కువగా తక్కువ భూకంప ప్రమాద జోన్లో ఉంది
Answer & explanation
Correct: B — తెలంగాణలో అత్యధిక ప్రాంతం దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్ శిలలతో నిండి ఉంది
రాష్ట్రంలో అధిక భాగం ఆర్కియన్ గ్రానైట్, నీస్ శిలలే; దక్కన్ ట్రాప్ బసాల్ట్ కేవలం వాయువ్య భాగానికి పరిమితం, కాబట్టి "అత్యధిక ప్రాంతం బసాల్ట్" అనడం తప్పు. మిగిలిన ప్రకటనలు నోట్స్కు అనుగుణంగా సరైనవి.