తేమ, మేఘాలు, వర్షపాతం & తుఫానులు (Rainfall & Cyclones) · Practice MCQs

Correct: A — ఆర్ద్రతామాపకం (Hygrometer)

గాలిలో ఉండే నీటి ఆవిరి పరిమాణాన్ని ఆర్ద్రతామాపకం (హైగ్రోమీటర్) కొలుస్తుంది; తడి-పొడి బల్బ్ థర్మామీటర్ (సైక్రోమీటర్) కూడా వాడతారు. బారోమీటర్ వాతావరణ పీడనాన్ని, థర్మామీటర్ ఉష్ణోగ్రతను, ఎనిమోమీటర్ గాలి వేగాన్ని కొలుస్తాయి.

Correct: B — 100%

సంతృప్త గాలి ఇక ఏమాత్రం నీటి ఆవిరిని పట్టుకోలేని స్థితిలో ఉంటుంది, అందువల్ల దాని సాపేక్ష తేమ 100%. 0% అంటే గాలిలో అసలు తేమ లేనట్లు; 50%, 75% అంటే ఇంకా ఆవిరిని పట్టుకునే సామర్థ్యం మిగిలి ఉన్నట్లు.

Correct: C — తగ్గుతుంది

ఉష్ణోగ్రత పెరిగితే గాలి ఎక్కువ నీటి ఆవిరిని పట్టుకోగలదు; ఉన్న ఆవిరి అంతే ఉంటే అది గరిష్ఠ సామర్థ్యంలో తక్కువ శాతం అవుతుంది, కాబట్టి సాపేక్ష తేమ తగ్గుతుంది. అందుకే మధ్యాహ్నం వేడిలో RH తక్కువగా, ఉదయం చల్లని వేళల్లో ఎక్కువగా ఉంటుంది.

Correct: D — మంచు బిందువులు (Dew)

తుషార బిందువు 0°C పైన ఉంటే గడ్డి, ఆకులు, రాళ్లపై నీటి బిందువులు (Dew) ఏర్పడతాయి. 0°C లేదా అంతకంటే తక్కువైతే ఆవిరి నేరుగా మంచు స్ఫటికాలుగా మారుతుంది – అది హిమం (Frost). పొగమంచు గాలిలో తేలుతూ ఉండే నీటి బిందువులు.

Correct: A — పొగ (Smoke) + పొగమంచు (Fog)

Smog అనే పదం Smoke + Fog నుండి వచ్చింది. పట్టణ, పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లో ఇది ఏర్పడుతుంది; 1952 లండన్ 'గ్రేట్ స్మాగ్' వేలాది మంది ప్రాణాలు తీసింది, ఢిల్లీ శీతాకాల కాలుష్యం కూడా దీనికి ఉదాహరణ.

Correct: B — సిర్రస్ (Cirrus)

సిర్రస్ మేఘాలు సుమారు 8,000–12,000 మీ. ఎత్తులో మంచు స్ఫటికాలతో ఏర్పడతాయి; 'మేర్స్ టెయిల్స్' అని కూడా అంటారు. ఇవి వర్షం ఇవ్వవు, సాధారణంగా మంచి వాతావరణానికి సూచన. క్యుములస్ దూది కుప్పల్లా, స్ట్రాటస్ పొరలా, నింబస్ వర్షం ఇచ్చే నల్ల మేఘాలు.

Correct: C — క్యుములోనింబస్ (Cumulonimbus)

క్యుములోనింబస్ నిలువుగా ట్రోపోపాజ్ వరకు పెరిగే భారీ మేఘం; పై భాగం దాగలి (Anvil) ఆకారంలో ఉంటుంది. ఉరుములు, మెరుపులు, వడగళ్లు, టోర్నడోలు దీని వల్లే వస్తాయి. సిర్రస్, సిర్రోస్ట్రాటస్ ఎత్తైన మేఘాలు, వర్షం ఇవ్వవు.

Correct: D — నెఫాలజీ (Nephology)

మేఘాల అధ్యయన శాస్త్రం నెఫాలజీ; మేఘాల వర్గీకరణను 1803లో ల్యూక్ హోవార్డ్ ప్రతిపాదించారు. పెడాలజీ నేల అధ్యయనం, సిస్మాలజీ భూకంపాల అధ్యయనం, హైడ్రాలజీ నీటి అధ్యయనం.

Correct: A — సంవహన వర్షం (Convectional Rainfall)

భూమధ్యరేఖా ప్రాంతాల్లో (అమెజాన్, కాంగో) పగలు తీవ్రమైన వేడికి గాలి వేడెక్కి నిలువుగా పైకి లేచి క్యుములోనింబస్ మేఘాలుగా మారి మధ్యాహ్నం తర్వాత వర్షం కురుస్తుంది; దీనినే 4 గంటల వర్షం అంటారు. ఇతర రకాలకు పర్వతం లేదా వాతాగ్రాలు కారణం.

Correct: B — ఖాసీ కొండలు (మేఘాలయ)

మేఘాలయలోని ఖాసీ కొండలు తేమ గాలికి అడ్డుగా ఉండటం వల్ల మాసిన్‌రామ్, చిరపుంజి (సోహ్రా)లో పర్వతీయ వర్షం అత్యధికంగా పడుతుంది. ఆరావళి, నీలగిరి, వింధ్య కొండలు ఈ ప్రాంతంలో లేవు.