భారతదేశం – స్థానం & సరిహద్దులు (Location of India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశం – స్థానం & సరిహద్దులు (Location of India) (భారతదేశ భౌతిక భూగోళశాస్త్రం (Physical Geography of India)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
అక్షాంశ, రేఖాంశ విస్తీర్ణాలు రెండూ దాదాపు 30° చొప్పున ఉన్నా భారత్ ఉత్తర-దక్షిణ పొడవు (3,214 కి.మీ.) తూర్పు-పడమర పొడవు (2,933 కి.మీ.) కంటే ఎక్కువగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?
A. ధ్రువాల వైపు వెళ్లే కొద్దీ అక్షాంశాల మధ్య దూరం తగ్గడం
B. భూమధ్యరేఖ నుండి ధ్రువాల వైపు వెళ్లే కొద్దీ రేఖాంశాల మధ్య దూరం తగ్గడం
C. హిమాలయాల వల్ల తూర్పు-పడమర కొలత తగ్గడం
D. భూమి చదునుగా ఉండటం వల్ల అన్ని కొలతలు సమానంగా ఉండటం
Answer & explanation
Correct: B — భూమధ్యరేఖ నుండి ధ్రువాల వైపు వెళ్లే కొద్దీ రేఖాంశాల మధ్య దూరం తగ్గడం
అక్షాంశాల మధ్య దూరం దాదాపు సమానం, కానీ రేఖాంశాలు ధ్రువాల వద్ద కలుస్తాయి కాబట్టి ఉత్తరం వైపు వెళ్లే కొద్దీ రేఖాంశాల మధ్య దూరం తగ్గుతుంది. అందుకే 30° రేఖాంశ విస్తీర్ణం కంటే 30° అక్షాంశ విస్తీర్ణం ఎక్కువ కి.మీ. అవుతుంది. అక్షాంశాల దూరం తగ్గుతుందనే ఆప్షన్ శాస్త్రీయంగా తప్పు.
భారతదేశ వైశాల్యం ప్రపంచ భూభాగంలో 2.4% మాత్రమే అయినా, ప్రపంచ జనాభాలో సుమారు ఎంత శాతం ఇక్కడ నివసిస్తోంది?
A. సుమారు 5%
B. సుమారు 8%
C. సుమారు 17%
D. సుమారు 30%
Answer & explanation
Correct: C — సుమారు 17%
భారతదేశం ప్రపంచ భూభాగంలో 2.4% కలిగి ఉండగా, ప్రపంచ జనాభాలో సుమారు 17% ఇక్కడ ఉన్నారు. భూమి వాటా కంటే జనాభా వాటా ఎన్నో రెట్లు ఎక్కువ కావడం వల్ల వనరులపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. 5%, 8% భారత వాస్తవ వాటా కంటే చాలా తక్కువ.
కింది రాష్ట్రాల్లో కర్కట రేఖ గుండా వెళ్లని రాష్ట్రం ఏది?
A. గుజరాత్
B. ఛత్తీస్‌గఢ్
C. త్రిపుర
D. ఒడిశా
Answer & explanation
Correct: D — ఒడిశా
కర్కట రేఖ గుజరాత్, ఛత్తీస్‌గఢ్, త్రిపుర వంటి 8 రాష్ట్రాల గుండా వెళ్తుంది, కానీ ఒడిశా, బిహార్, ఉత్తరప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ గుండా వెళ్లదు. ఈ రాష్ట్రాలను పరీక్షల్లో తప్పు ఆప్షన్లుగా తరచుగా ఇస్తారు, కాబట్టి జాబితాను జాగ్రత్తగా గుర్తుంచుకోవాలి.
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాలు ఏ ఉష్ణ మండలంలో ఉన్నాయి?
A. ఉష్ణమండలం (కర్కట రేఖకు దక్షిణం)
B. సమశీతోష్ణ మండలం
C. శీతల మండలం
D. ధ్రువ మండలం
Answer & explanation
Correct: A — ఉష్ణమండలం (కర్కట రేఖకు దక్షిణం)
కర్కట రేఖ (23°30' ఉ) ఈ రెండు రాష్ట్రాల గుండా వెళ్లదు; అవి పూర్తిగా దానికి దక్షిణాన ఉండి ఉష్ణమండలంలో ఉన్నాయి. అందువల్ల ఏడాది పొడవునా ఉష్ణోగ్రతలు ఎక్కువగా, శీతాకాలం తక్కువ తీవ్రతతో ఉంటాయి. సమశీతోష్ణ, శీతల, ధ్రువ మండలాలు కర్కట రేఖకు చాలా ఉత్తరాన ఉంటాయి.
కర్కట రేఖ భారతదేశంలో పడమర నుండి తూర్పుకు వెళ్లేటప్పుడు మొదటి, చివరి రాష్ట్రాలు వరుసగా ఏవి?
A. రాజస్థాన్, త్రిపుర
B. గుజరాత్, మిజోరం
C. గుజరాత్, త్రిపుర
D. మధ్యప్రదేశ్, మిజోరం
Answer & explanation
Correct: B — గుజరాత్, మిజోరం
క్రమం: గుజరాత్, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్, త్రిపుర, మిజోరం. కాబట్టి మొదటి రాష్ట్రం గుజరాత్, చివరిది మిజోరం. త్రిపుర చివరిది కాదు, దాని తర్వాత మిజోరం వస్తుంది; రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్ మొదటివి కావు.
ప్రతి 1° రేఖాంశానికి 4 నిమిషాల సమయ తేడా అయితే, 82°30' తూ రేఖాంశం గ్రీన్‌విచ్ కంటే ఎన్ని నిమిషాల ముందు ఉంటుంది?
A. 300 నిమిషాలు
B. 360 నిమిషాలు
C. 330 నిమిషాలు
D. 270 నిమిషాలు
Answer & explanation
Correct: C — 330 నిమిషాలు
82.5 × 4 = 330 నిమిషాలు, అంటే 5 గంటల 30 నిమిషాలు; అందుకే IST = GMT + 5:30. 300 నిమిషాలు 75° (5 గంటలు)కు, 360 నిమిషాలు 90° (6 గంటలు)కు సరిపోతాయి. ఇవి భారత ప్రామాణిక రేఖాంశానికి వర్తించవు.
కింది రాష్ట్రాల్లో 82°30' తూ రేఖాంశం గుండా వెళ్లని రాష్ట్రం ఏది?
A. ఒడిశా
B. ఛత్తీస్‌గఢ్
C. ఆంధ్రప్రదేశ్
D. గుజరాత్
Answer & explanation
Correct: D — గుజరాత్
IST రేఖాంశం ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల గుండా వెళ్తుంది. గుజరాత్ దేశ పశ్చిమ అంచున ఉంది, ఈ రేఖాంశం దాని గుండా వెళ్లదు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇది కాకినాడ తీరం సమీపంలో బంగాళాఖాతంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
అరుణాచల్‌ప్రదేశ్‌లోని డోంగ్ లోయలో దేశంలో మొదట సూర్యుడు ఉదయిస్తాడు; గుజరాత్‌లో అదే సూర్యోదయం సుమారు 2 గంటల తర్వాత అవుతుంది. మీర్జాపూర్ IST రేఖాంశం వెళ్లే చోటు మాత్రమే, కచ్ పశ్చిమ చివర, కన్యాకుమారి దక్షిణ చివర కాబట్టి తూర్పు సూర్యోదయానికి సంబంధం లేదు.
గ్రేట్ నికోబార్‌లోని ఇందిరా పాయింట్‌ను గతంలో పిగ్మేలియన్ పాయింట్, పార్సన్స్ పాయింట్ అని పిలిచేవారు. కేప్ కొమోరిన్ అంటే కన్యాకుమారి, గుహార్ మోతా పశ్చిమ అంత్య బిందువు. 2004 సునామీలో ఈ ప్రాంతంలోని దీపస్తంభం, కొంత భూమి దెబ్బతిన్నాయి.
భారతదేశ పశ్చిమ చివరి బిందువైన గుహార్ మోతా ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?
A. రాజస్థాన్
B. పంజాబ్
C. గుజరాత్ (కచ్ ప్రాంతం)
D. మహారాష్ట్ర
Answer & explanation
Correct: C — గుజరాత్ (కచ్ ప్రాంతం)
గుహార్ మోతా గుజరాత్‌లోని కచ్ ప్రాంతంలో ఉన్న పశ్చిమ అంత్య బిందువు; వివాదాస్పద సర్ క్రీక్ దీనికి సమీపంలోనే ఉంది. రాజస్థాన్, పంజాబ్ కూడా పాకిస్తాన్‌తో సరిహద్దు ఉన్న రాష్ట్రాలే అయినా పశ్చిమ చివర గుజరాత్‌లోనే ఉంది. మహారాష్ట్ర పశ్చిమ అంచు అరేబియా తీరం మాత్రమే.
అక్షాంశ, రేఖాంశ విస్తీర్ణాలు రెండూ దాదాపు 30° చొప్పున ఉన్నా భారత్ ఉత్తర-దక్షిణ పొడవు (3,214 కి.మీ.) తూర్పు-పడమర పొడవు (2,933 కి.మీ.) కంటే ఎక్కువగా ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?